Karbonmonoksit İntoksikasyon Tanısı ile Yoğunbakımda Tedavi Edilen Olguların Analizi
Öz
Bu çalışmanın amacı karbon monoksit intoksikasyon tanılı hastaların etyolojik ve demografik özelliklerini belirlerken, klinik bulguların tedavi sürecine ve prognoza etkisini araştırmaktır. Çalışmaya 2014-2017 yılları arasında Yoğun Bakım Ünitemizde karbon monoksit intoksikasyon tanısı ile yatan 63 hasta dahil edildi. Yaş ortalaması 44.49 yıl olan hastaların 32’si kadın, 31’i erkek idi. Maruziyet sonrası acil servise başvuru süresi ortalama 6.22 saat idi. Başvuru anında COHb değeri ortalama %27 idi. En sık maruziyet %61.9 ile kış mevsiminde iken en sık maruziyet kaynağı %93.7 ile soba idi. Acil servise başvuru anında ortalama GKS puanı 14.1 puan idi. Hastaların %79.4’ünde nöropsikiyatrik semptomlar, %36.5’inde gastrointestinal semptomlar, %23.8’inde solunum sistemi semptomları, %15.9’unda otolojik semptomlar, %11.1’inde ise kardiyovasküler semptomlar vardı. İki hastada mekanik ventilatör, 57 hastada noninvazif mekanik ventilatör (NIMV) ve 12 hastada hiperbarik oksijen tedavisi ihtiyacı oldu. Hastaların çıkış GKS değerleri ortalama 15 idi. Hastanede ortalama yatış süreleri 1.71 gün idi. Hastalar başvuru anındaki COHb düzeylerine göre; COHb düzeyi %10’nun altında hafif (grup 1), %11-25 arası orta (grup 2), %26-40 arası ağır (grup 3), %41 üzeri çok ağır (grup 4) olarak gruplandırıldı. Gruplar arasında pH, GKS geliş puanı, otolojik semptomlar, NIMV ihtiyacı, SpO2, CK-CKMB düzeyi değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu. Hastalar hastaneye başvuru anındaki GKS puanlarına göre grup A (GKS=15) ve grup B (GKS<15) olarak sınıflandırıldı. gruplar arasında; COHb geliş düzeyi, KVS semptomlar, ek hastalık varlığı, solunum sistemi semptomları, mekanik ventilatör ihtiyacı, HBO ihtiyacı, CK ve troponin düzeyi açısından istatistiki olarak anlamlı fark vardı. Hiperbarik oksijen tedavisi alan (grup I) ve almayan (grup II) hastalar da karşılaştırmalı olarak değerlendirildi. grup I’de troponin-I (p=0.015), CK(p=0.032) düzeylerinde ve mekanik ventilasyon ihtiyacında (p=0.003) belirgin artış olduğu, GKS’nun düşük olduğu (p<0.001) tespit edildi. Bununla birlikte HBO tedavisi gereksinimi ile troponin ve CK seviyesi arasında pozitif yönde korelasyon olduğu görüldü. Bu çalışma sonunda karbon monoksit intoksikasyon tanılı hastalarda başvuru anındaki GKS puanı, COHb, CK-CKMB ve laktat değerlerinin klinik bulgular ile birlikte yorumlanmasının hem tedavi hem de prognoz üzerinde önemli etkilerinin olabileceği düşünüldü.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Partrick M, Fiesseler F, Shih R, Riggs R, Hung O: Monthly variations in the diagnosis of carbon monoxide exposures in the emergency department. Undersea & Hyperbaric Medicine 2009, 36(3):161.
- 2. Kandis H, Katırcı Y, Çakır Z, Aslan Ş, Uzkeser M, Bilir Ö: Acil servise karbon monoksit entoksikasyonu ile başvuran olguların geriye dönük analizi. Akademik Acil Tıp Dergisi 2007, 5:21-25.
- 3. Elif D, Akgür SA, Oztürk P, Sen F: Fatal poisonings in the Aegean region of Turkey. Veterinary and human toxicology 2003, 45(2):106-108.
- 4. Salameh S, Amitai Y, Antopolsky M, Rott D, Stalnicowicz R: Carbon monoxide poisoning in Jerusalem: Epidemiology and risk factors. Clinical toxicology 2009, 47(2):137-141.
- 5. İnal V: Karbonmonoksit Zehirlenmesi ve Tedavisi. Turkiye Klinikleri Journal of Anesthesiology Reanimation 2005, 3(1):34-41.
- 6. Lapresle J, Fardeau M: The central nervous system and carbon monoxide poisoning II. Anatomical study of brain lesions following intoxication with carbon monoxide (22 cases). Progress in brain research 1967, 24:31-74.
- 7. Keles A, Demircan A, Kurtoglu G: Carbon monoxide poisoning: how many patients do we miss? European Journal of Emergency Medicine 2008, 15(3):154-157.
- 8. Hampson NB, Hauff NM: Carboxyhemoglobin levels in carbon monoxide poisoning: do they correlate with the clinical picture? The American journal of emergency medicine 2008, 26(6):665-669.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Gülçin Aydın
*
0000-0001-9672-7666
Türkiye
İşın Gençay
0000-0001-5279-9975
Türkiye
Selim Çolak
0000-0002-8364-982X
Türkiye
Burak Aktan
Bu kişi benim
0000-0003-4175-3319
Türkiye
Ünase Büyükkoçak
Bu kişi benim
0000-0001-8472-6041
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
1 Ocak 2020
Gönderilme Tarihi
12 Eylül 2018
Kabul Tarihi
15 Kasım 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 42 Sayı: 1