Hemşirelerin Ağrılı Hastada Kullandıkları Ağrıyla Başetme Yöntemleri İle Tükenmişlik Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Öz
Araştırma hemşirelerin ağrılı hastada kullandıkları ağrıyla baş etme yöntemleri ile tükenmişlik düzeyleri ve arasındaki farkın incelenmesi amacıyla kesitsel olarak yapılmıştır. Gereç ve yöntem: Araştırmanın evrenini; Dumlupınar Üniversitesi Evliya Çelebi Eğitim ve Araştırma Hastanesinde çalışan 358 hemşire oluşturmuştur. Örneklemini ise dahil edilme kriterine uyan 300 hemşire oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında; araştırmacı tarafından literatür bilgisine uygun olarak oluşturulan Kişisel Bilgi Formu ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde ki-kare, t-testi, one way anova test, Mann Whitney-U ve Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları iki bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde sosyodemografik özellikler ve ağrı ile ilgili bilgilere yer verilmiştir. Ağrı yönetiminde hemşirelerin tamamının farmakolojik yöntem, farmakolojik yöntemlerin yanında %87,7’sinin de nonfarmakolojik yöntemleri de kullandığı ve nonfarmakolojik yöntemlerden çoğunlukla, dikkati başka yöne çekme yöntemini uyguladıkları saptanmıştır. İkinci bölümde ise hemşirelerin tükenmişlik düzeylerine yer verilmiştir. Hemşirelerin duygusal tükenme alt ölçeğinin ortalaması 17,3 ±7,09, kişisel başarı alt ölçeğinin ortalaması 21,0 ±3,40 ve duyarsızlaşma alt ölçeğinin ortalamasının 4,2±3,77 olduğu bulunmuştur. Yöntemler ile tükenmişlik ölçeğinin kişisel başarı alt ölçeği ile istatiksel açıdan anlamlı düzeyde fark bulunmuştur (p=0,009). Hem farmakolojik hem de nonfarmakolojik yöntem kullananların kişisel başarı alt ölçeği puanı sadece farmakolojik yöntem kullananlara oranla daha yüksek bulunmuştur. Sonuç: Ağrı kontrolünde, hemşirelerin çalıştıkları kurum ya da eğitim seviyelerine bakılmaksızın tamamının bağımlı fonksiyonlarını kullanmayı tercih ettikleri, aynı zamanda nonfarmakolojik ağrı giderme yöntemlerinin hemşirelerin çoğu tarafından farmakolojik yöntemlerin yanında kullanıldığı belirlenmiştir. Hemşirelerin tükenmişlik düzeylerine bakıldığında en yüksek olanın kişisel başarı alanında olduğu görülmüştür. Hemşireler duygusal tükenme alanında orta düzeyde tükenmişlik yaşarken, duyarsızlaşma alanında düşük düzeyde tükenmişlik yaşamaktadırlar.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Çam O, Engin E. Hemşirelerde tükenmişlik. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi. 2017; 10 (51): 501-507.
- 2. Akyüz I. Hemşirelerin tükenmişlik ve depresyon düzeylerinin çalışma koşulları ve demografik özellik açısından incelenmesi. İşletme Ve İktisat Çalışmaları Dergisi. 2015; 3 (1): 21-34
- 3. Kılıç M, İpekçi N, Dokur M, Kaya S. Kilis Devlet Hastanesinde çalışan hemşirelerin tükenmişlik düzeyleri. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Dergisi. 2015; 18(1): 1-8.
- 4. Metin Ö, Özer FG. Hemşirelerin tükenmişlik düzeyinin belirlenmesi. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 2007; 10 (1): 58-66.
- 5. Öner S. Psikiyatri hastanelerinde çalışan hemşirelerde hasta agresyonuna gösterilen tepkiler ile tükenmişlik arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2011
- 6. Sinat Ö. Psikiyatri kliniklerinde çalışan hemşirelerin tükenmişlik düzeylerinin araştırılması. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2007.
- 7. Kantek F, Kabukçuoğlu K. Burnout in nurses: a meta analysis of related. Journal of Human Sciences. 2017; 14.
- 8. Vargas C, Canadas G.A., Aguayo R, Fernandez R, De la Fuente E.I. Which occupational risk factors are associated with burnout in nursing? a meta- analytic study. International Journal of Clinical and Health Psychology. 2014; 14(1): 28-38.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
27 Mayıs 2020
Gönderilme Tarihi
2 Nisan 2019
Kabul Tarihi
25 Nisan 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 42 Sayı: 3