TR
EN
Covid-19’a Histopatolojik Bir Bakış: Akciğer, Böbrek, Beyin, Karaciğer
Öz
2002 ve 2012 yıllarında önceki koronavavirüs salgınları olan Şiddetli akut solunum sendromu koronavirüs (SARS‐ CoV) ve Ortadoğu solunum sendromu koronavirüs (MERS ‐ CoV) ortaya çıkmıştı. Sonrasında Aralık 2019'da Çin'in Hubei eyaleti Wuhan Şehrinde SARS‐CoV‐2 adında bir başka yüksek derecede patojenik koronavirüs ortaya çıktı ve hızla tüm dünyaya yayıldı. 11 Mart 2020 tarihinde hastalık pandemi, yani küresel salgın hastalık olarak ilan edilmiştir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından COVID-19 olarak adlandırılan bu virüs, inhalasyon veya enfekte damlacık yoluyla bulaşır ve kuluçka süresi 2 ila 14 gün arasında değişmektedir. Virüs, halsizlik, kuru öksürük, ateş, bulantı, kusma, koku kaybı, baş ağrısı ve en önemlisi solunum sıkıntısına neden olmaktadır. Birçok insan asemptomatiktir. Hastalık çoğu insanda hafif seyreder; bazılarında (genellikle yaşlılar ve kronik hastalığı olanlarda) pnömoniye, akut solunum sıkıntısı sendromuna (ARDS) ve çoklu organ fonksiyon bozukluğuna ilerleyebilir. Vaka ölüm oranının % 2 ile % 3 arasında olduğu tahmin edilmektedir. SARS-CoV-2, konakçı hücreleri anjiyotensin dönüştürücü enzim 2 (ACE2) reseptörleri yoluyla enfekte eder. Artan kanıtlar, koronavirüslerin her zaman solunum yollarıyla sınırlı olmadığını, ACE2 reseptörlerinin bulunduğu pek çok organı istila edebileceklerini göstermektedir. Dünya genelinde ilk vakanın çıktığı Aralık 2019’dan bu yana 8 aylık süre içerisinde vaka sayısı 14 milyonu, ölü sayısı 619 bini geçmiştir. Türkiye’de ise COVID-19 pozitif vaka sayısı 225 bine yaklaşmış olup maalesef aramızdan ayrılan insan sayısı 5500'ü geçmiştir. Bu derlemede COVID-19 nedeniyle hayatını kaybetmiş insanlara ait farklı organlardan alınan biyopsi örneklerinin histopatolojik bulguları bildirilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Su H, Yang M, Wan C, Yi L-X, Tang F, Zhu H-Y, et al. Renal histopathological analysis of 26 postmortem findings of patients with COVID-19 in China. Kidney international. 2020.
- Baig AM, Khaleeq A, Ali U, Syeda H. Evidence of the COVID-19 virus targeting the CNS: tissue distribution, host–virus interaction, and proposed neurotropic mechanisms. ACS chemical neuroscience. 2020;11(7):995-8.
- Rothan HA, Byrareddy SN. The epidemiology and pathogenesis of coronavirus disease (COVID-19) outbreak. Journal of autoimmunity. 2020:102433.
- Desforges M, Le Coupanec A, Dubeau P, Bourgouin A, Lajoie L, Dubé M, et al. Human Coronaviruses and Other Respiratory Viruses: Underestimated Opportunistic Pathogens of the Central Nervous System? Viruses. 2020;12(1):14.
- Cevik L, Alves MJ, Otero JJ. Neuropathologists play a key role in establishing the extent of COVID-19 in human patients. Free Neuropathology. 2020;1:11-.
- Wrapp D, Wang N, Corbett KS, Goldsmith JA, Hsieh C-L, Abiona O, et al. Cryo-EM structure of the 2019-nCoV spike in the prefusion conformation. Science. 2020;367(6483):1260-3.
- Wu A, Peng Y, Huang B, Ding X, Wang X, Niu P, et al. Genome composition and divergence of the novel coronavirus (2019-nCoV) originating in China. Cell host & microbe. 2020.
- Ge X-Y, Li J-L, Yang X-L, Chmura AA, Zhu G, Epstein JH, et al. Isolation and characterization of a bat SARS-like coronavirus that uses the ACE2 receptor. Nature. 2013;503(7477):535-8.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
9 Kasım 2020
Gönderilme Tarihi
31 Mayıs 2020
Kabul Tarihi
4 Ağustos 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 42 Sayı: 6
APA
Bektur Aykanat, N. E. (2020). Covid-19’a Histopatolojik Bir Bakış: Akciğer, Böbrek, Beyin, Karaciğer. Osmangazi Tıp Dergisi, 42(6), 714-720. https://doi.org/10.20515/otd.746050
AMA
1.Bektur Aykanat NE. Covid-19’a Histopatolojik Bir Bakış: Akciğer, Böbrek, Beyin, Karaciğer. Osmangazi Tıp Dergisi. 2020;42(6):714-720. doi:10.20515/otd.746050
Chicago
Bektur Aykanat, Nuriye Ezgi. 2020. “Covid-19’a Histopatolojik Bir Bakış: Akciğer, Böbrek, Beyin, Karaciğer”. Osmangazi Tıp Dergisi 42 (6): 714-20. https://doi.org/10.20515/otd.746050.
EndNote
Bektur Aykanat NE (01 Kasım 2020) Covid-19’a Histopatolojik Bir Bakış: Akciğer, Böbrek, Beyin, Karaciğer. Osmangazi Tıp Dergisi 42 6 714–720.
IEEE
[1]N. E. Bektur Aykanat, “Covid-19’a Histopatolojik Bir Bakış: Akciğer, Böbrek, Beyin, Karaciğer”, Osmangazi Tıp Dergisi, c. 42, sy 6, ss. 714–720, Kas. 2020, doi: 10.20515/otd.746050.
ISNAD
Bektur Aykanat, Nuriye Ezgi. “Covid-19’a Histopatolojik Bir Bakış: Akciğer, Böbrek, Beyin, Karaciğer”. Osmangazi Tıp Dergisi 42/6 (01 Kasım 2020): 714-720. https://doi.org/10.20515/otd.746050.
JAMA
1.Bektur Aykanat NE. Covid-19’a Histopatolojik Bir Bakış: Akciğer, Böbrek, Beyin, Karaciğer. Osmangazi Tıp Dergisi. 2020;42:714–720.
MLA
Bektur Aykanat, Nuriye Ezgi. “Covid-19’a Histopatolojik Bir Bakış: Akciğer, Böbrek, Beyin, Karaciğer”. Osmangazi Tıp Dergisi, c. 42, sy 6, Kasım 2020, ss. 714-20, doi:10.20515/otd.746050.
Vancouver
1.Nuriye Ezgi Bektur Aykanat. Covid-19’a Histopatolojik Bir Bakış: Akciğer, Böbrek, Beyin, Karaciğer. Osmangazi Tıp Dergisi. 01 Kasım 2020;42(6):714-20. doi:10.20515/otd.746050