EN
TR
Yanıkta İlk Tedavi: Olay Yerindeki Tedavi Uygulamalarının Değerlendirilmesi
Öz
Çalışmanın amacı, yaralanmadan hemen sonra olay yerinde veya birinci/ikinci basamak sağlık kuruluşunda yanık merkezine gönderilmeden önce yanan hastalara uygulanan ilk tedavileri belirleme ve değerlendirmenin yanı sıra yanıkların ilk tedavisinde farkındalığı artırmaya yönelik öneriler sunmaktır. Bu tanımlayıcı-kesitsel çalışmaya 1 Kasım 2019 ile 31 Aralık 2019 tarihleri arasında üçüncü basamak yanık merkezi polikliniğine ilk kez başvuran ve katılmayı kabul eden 300 yanık hastası dahil edildi. Hasta verileri ve olay yerinde veya başka bir sağlık kuruluşunda uygulanan ilk tedaviler değerlendirildi. Çalışmaya katılan 300 hastanın %51’i erkek (n=153), %49’u (n=147) kadındı. Etiyolojide en sık çay (n=96) ve su (n=79) ile yanma görüldü. Yanık vücut alan yüzdesi 3,82±4,8 olarak bulundu. İlk müdahale %79 (n=237) hastada olay yerinde yapılırken, %21 (n=63) hastada bir sağlık kurumunda yapılmıştı. Olay yeri müdahalelerinden %73,8’i (n=175) uygun müdahale değildi. Sağlık kurumunda yapılan 63 müdahalenin %39,7’sinin (n=25) uygun olmadığı görüldü. Yanık polikliniğimize başvuran hastaların veya ebeveynlerinin yanıkta ilk yardım konusunda yeterince bilgileri olmadığı görüldü. Annelere yönelik eğitim programları ile ev içi çocuk yanık insidansında azalma ve doğru ilk müdahale konusunda farkındalık sağlanabilir. İş yerlerinde korunma ve doğru müdahale için ise iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili çalışmaların ciddiyetle sürdürülmesi gereklidir. Yanık ile ilgili sağlık kurumlarında yapılan uygulamalarda da eksiklikler olduğu saptandı. Bu konuda sağlık personeline hizmet içi eğitim verilmesinin faydalı olacağı düşünüldü.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Cuttle L, Kravchuk O, Wallis B, et al. An audit of first-aid treatment of pediatric burns patients and their clinical outcome. J Burn Care Res. 2009;30:1028-34.
- Hudspith J, Rayatt S. ABC of burns. First aid and treatment of minor burns. BMJ. 2004;328:1487-9.
- Zor F, Ersöz N, Kulahcı Y, et al. Gold standards for primary care of burn management. Dicle Med J. 2009;36:219-25.
- Yasti AC, Senel E, Saydam M, et al. Guideline and treatment algorithm for burn injuries. Ulus Travma Acil Cerrahi Derg. 2015;21:79-89.
- Cuttle L, Pearn J, McMillan JR, et al. A review of first aid treatments for burn injuries. Burns. 2009;35:768-75.
- Ozkaya NK, Algan S, Akkaya H. Assessment and Defining the Treatment of the Patients with Burns. Ankara Med J. 2014;14:170-5.
- Harvey LA, Barr ML, Poulos RG, et al. A population-based survey of knowledge of first aid for burns in New South Wales. Med J Aust. 2011;195:465-8.
- Karaoz B. First-aid home treatment of burns among children and some implications at Milas, Turkey. J Emerg Nurs. 2010;36:111-4.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
7 Mayıs 2021
Gönderilme Tarihi
9 Ekim 2020
Kabul Tarihi
31 Aralık 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 43 Sayı: 3
APA
Özlü, Ö., & Başaran, A. (2021). Yanıkta İlk Tedavi: Olay Yerindeki Tedavi Uygulamalarının Değerlendirilmesi. Osmangazi Tıp Dergisi, 43(3), 211-216. https://doi.org/10.20515/otd.808255
AMA
1.Özlü Ö, Başaran A. Yanıkta İlk Tedavi: Olay Yerindeki Tedavi Uygulamalarının Değerlendirilmesi. Osmangazi Tıp Dergisi. 2021;43(3):211-216. doi:10.20515/otd.808255
Chicago
Özlü, Özer, ve Abdulkadir Başaran. 2021. “Yanıkta İlk Tedavi: Olay Yerindeki Tedavi Uygulamalarının Değerlendirilmesi”. Osmangazi Tıp Dergisi 43 (3): 211-16. https://doi.org/10.20515/otd.808255.
EndNote
Özlü Ö, Başaran A (01 Mayıs 2021) Yanıkta İlk Tedavi: Olay Yerindeki Tedavi Uygulamalarının Değerlendirilmesi. Osmangazi Tıp Dergisi 43 3 211–216.
IEEE
[1]Ö. Özlü ve A. Başaran, “Yanıkta İlk Tedavi: Olay Yerindeki Tedavi Uygulamalarının Değerlendirilmesi”, Osmangazi Tıp Dergisi, c. 43, sy 3, ss. 211–216, May. 2021, doi: 10.20515/otd.808255.
ISNAD
Özlü, Özer - Başaran, Abdulkadir. “Yanıkta İlk Tedavi: Olay Yerindeki Tedavi Uygulamalarının Değerlendirilmesi”. Osmangazi Tıp Dergisi 43/3 (01 Mayıs 2021): 211-216. https://doi.org/10.20515/otd.808255.
JAMA
1.Özlü Ö, Başaran A. Yanıkta İlk Tedavi: Olay Yerindeki Tedavi Uygulamalarının Değerlendirilmesi. Osmangazi Tıp Dergisi. 2021;43:211–216.
MLA
Özlü, Özer, ve Abdulkadir Başaran. “Yanıkta İlk Tedavi: Olay Yerindeki Tedavi Uygulamalarının Değerlendirilmesi”. Osmangazi Tıp Dergisi, c. 43, sy 3, Mayıs 2021, ss. 211-6, doi:10.20515/otd.808255.
Vancouver
1.Özer Özlü, Abdulkadir Başaran. Yanıkta İlk Tedavi: Olay Yerindeki Tedavi Uygulamalarının Değerlendirilmesi. Osmangazi Tıp Dergisi. 01 Mayıs 2021;43(3):211-6. doi:10.20515/otd.808255