COVID-19 Pandemi Sürecinde Yoğun Bakım Hemşirelerinde Aleksitimi, Empati ve Tükenmişlik Düzeyi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Amaç: Bu araştırmada, pandemi sürecinde yoğun bakım ünitesinde çalışan hemşirelerin aleksitimi, empatik eğilim ve tükenmişlik düzeyleri ile aralarındaki ilişkinin incelenmesi amaçlandı.

Materyal ve Metot: Kesitsel ve ilişki arayıcı türde çalışmanın örneklemini 170 yoğun bakım hemşiresi oluşturdu. Veriler, online olarak, Şubat-Mart 2021 tarihleri arasında, Hemşire Bilgi Formu, Toronto Aleksitimi Ölçeği- 20, Empatik Eğilim Ölçeği ve Maslach Tükenmişlik Envanteri ile toplandı.

Bulgular: Çalışmaya dahil edilen yoğun bakım hemşirelerinin %81,2’ si kadın, yaş ortalaması 29.9±6,1 yıl, %67,6’ sı lisans mezunu ve %46,5’ i pandemi yoğun bakım ünitesinde çalışmakta idi. Yoğun bakım hemşirelerinin aleksitimi toplam puan ortalaması 51,4±10,7 idi ve dörtte biri aleksitimi özelliklerine sahipti. Hemşirelerin empati eğilim seviyesi ortanın biraz üzerinde, tükenmişlik alt boyut puan ortalamaları ise orta düzeyde idi. Çoklu regresyon analizi sonuçları, kurulan regresyon modelinin istatistiksel açıdan anlamlı olduğunu gösterdi (F= 36,4, p< 0,001). Empati ve tükenmişlik düzeylerinin aleksitimi düzeylerini açıklama oranının %30 olduğu belirlendi. Yoğun bakım hemşirelerinin empati düzeylerinin aleksitimi düzeylerini negatif yönde (β= -0,29, p< 0,001), tükenmişlik düzeylerinin aleksitimi düzeylerini pozitif yönde istatistiksel açıdan anlamlı şekilde yordadığı saptandı (β= 35, p< 0,001).

Sonuç: Yoğun bakım hemşirelerinin aleksitimi puanları ile empati eğilimi puanları arasında negatif bir ilişki olduğu, diğer yandan aleksitimi ile tükenmişlik arasında pozitif ilişki olduğu sonucuna varıldı.

Anahtar Kelimeler

• Aleksitimi
• tükenmişlik
• yoğun bakım
• empati
• pandemi

The Relationship between Alexithymia, Empathy and Burnout Levels Amongst Intensive Care Nurses During the COVID-19 Pandemic

Öz

Objective: The study aims to determine the relationship between in intensive care nurses’ alexithymia, empathic tendency, and burnout levels in the COVID-19 pandemic process.

Materials and Methods: The cross-sectional and correlational study was conducted with 170 intensive care nurses. Data were collected with Nurse Information Form, Toronto Alexithymia Scale 20, Empathic Tendencies Scale and Maslach Burnout Inventory between February and March 2021 as online.

Results: Of the ICU nurses participating in the study, 81.2% were female, mean age were 29.9±6.1 years, 67.6% had bachelor’s degree and 46.5% of them were working in the pandemic ICU. The mean alexithymia was 51.4±10.7 and a quarter of the nurses were alexithymic. Empathic tendencies levels were slightly above average and burnout subdimensions mean were medium. Multiple regression analysis results show that the built regression model is statistically significant (F= 36.4, p< 0.001). Empathy and burnout levels could explain 30% of their alexithymia levels. The ICU nurses’ empathy levels predicted alexithymia levels negatively (β= -0.29, p< 0.001), and burnout levels predicted alexithymia levels positively (β=35, p< 0.001) to a statistically significant degree.

Conclusion: It was concluded that intensive care nurses’ the alexithymia scores have a negative correlation with empathic tendencies and a positive correlation with burnout. 

Anahtar Kelimeler

• Alexithymia
• burnout
• critical care
• empathy
• pandemics

Kaynakça

1. Karasu F, Çopur EÖ. COVID-19 vakaları artarken salgının ön safındaki bir yoğun bakım hemşiresi: “cephede duran kahramanlar”. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi. 2020;24(1):11-14.
2. Karimi Z, Fereidouni Z, Behnammoghadam M, et al. The lived experience of nurses caring for patients with COVID-19 in Iran: A phenomenological study. Risk Manag Healthc Policy. 2020;13:1271-1278. doi:10.2147/RMHP.S258785
3. Lapum J, Nguyen M, Fredericks S, Lai S, McShane J. “Goodbye . . . Through a glass door”: emotional experiences of working in COVID-19 acute care hospital environments. Can J Nurs Res. 2021;53(1):5-15. doi:10.1177/0844562120982420
4. Bergman L, Falk AC, Wolf A, Larsson IM. Registered nurses’ experiences of working in the intensive care unit during the COVID-19 pandemic. Nurs Crit Care. 2021. doi:10.1111/nicc.12649
5. Roberts NJ, McAloney-Kocaman K, Lippiett K, Ray E, Welch L, Kelly C. Levels of resilience, anxiety and depression in nursing working in respiratory clinical areas during the COVID pandemic. Respir. Med. 2021;176:106219. doi:10.1016/j.rmed.2020.106219
6. Greenberg N, Weston D, Hall C, Caulfield T, Williamson V, Fong K. Mental health of staff working in intensive care during Covid-19. Occup Med. 2021;71(2):62-67.
7. Koven NS. Abnormal valence differentiation in alexithymia. Pers Individ Differ. 2014;68:102-106. doi:10.1016/j.paid.2014.04.007
8. Hintistan S. Aleksitimi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2012;1(4):1333-346.

9. Aaron RV, Benson T, Park S. Investigating the role of alexithymia on the empathic deficits found in schizotypy and autism spectrum traits. Pers Individ Dif. 2015;77. doi:10.1016/j.paid.2014.12.032
10. Taycan O, Erdoğan Taycan S, Çelik C. Relationship of burnout with personality, alexithymia, and coping behaviors among physicians in a semiurban and rural area in Turkey. Arch Environ Occup Health. 2014;69(3):159-166. doi:10.1080/19338244.2013.763758
11. Akgün Şahin Z, Kardaş Özdemir F. Determination of communication and empathy skill levels of nurses. JAREN. 2015;1(1):1-7.
12. Başar U. Hemşirelerde tükenmişlik sendromu: nedenleri, sonuçları ve önleyici stratejiler. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi. 2020;2(7):303-309.
13. Galanis P, Vraka I, Fragkou D, Bilali A, Kaitelidou D. Nurses' burnout and associated risk factors during the COVID-19 pandemic: A systematic review and meta-analysis. J Adv Nurs. 2021;77(8):3286-3302. doi:10.1111/jan.14839
14. Tunç P, Gitmez A, Krespi Boothby MR. An investigation of emotional labor strategies on the basis of empathy among nurses working at intensive care and inpatient units. Anatolian Journal of Psychiatry. 2014;15(1):45-54. doi:10.5455/apd.45762
15. Bratis D, Tselebis A, Sikaras C, et al. Alexithymia and its association with burnout, depression and family support among Greek nursing staff. Hum Resour Health. 2009;7(72):1-6. doi:10.1186/1478-4491-7-72
16. Guven Ozdemir N, Sendir M. The relationship between nurses' empathic tendencies, empathic skills, and individualized care perceptions. Perspect Psychiatr Care. 2020;56(3):732-737. doi:10.1111/ppc.12489
17. Konal Korkmaz E, Telli S, Kadioglu H, Karaca S. Hemşirelerde aleksitimi ve aleksitiminin tükenmişlik, öfke ve somatizasyon ile ilişkisi. J Psychiatr Nurs. 2020;11(4):284-291. doi:10.14744/phd.2020.98700
18. Güleç H, Köse S, Güleç MY, et al. Reliability and factorial validity of the Turkish version of the 20-item Toronto alexithymia scale (TAS-20). Klinik Psikofarmakol Bülteni. 2009;19(3): 214-220.
19. Dökmen Ü. Empatinin yeni bir modele dayanarak ölçülmesi ve psikodrama ile geliştirilmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi. 1988;21(1):155-190.
20. Seven G. Yönetici hemşirelerin empatik eğilimlerinin servis hemşireleri tarafından algılanması. Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi. İstanbul, Türkiye. 2010
21. Çam O. Hemşirelerde tükenmişlik (Burnout) sendromunun araştırılması. Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı. Doktora Tezi. İzmir, Türkiye. 1991.
22. Kavlu İ, Pınar R. Acil servislerde çalışan hemşirelerin tükenmişlik ve iş doyumlarının yaşam kalitesine etkisi. Türkiye Klinikleri Tıp Bilimleri Dergisi. 2009;29(6):1543-1555.
23. Karaismailoğlu D, Kulakaç N, Çilingir D. Ameliyathane hemşirelerinde aleksitimi düzeyi ve iletişim becerilerine etkisi: Doğu Karadeniz Örneği. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2021;10(1):81-87. doi:10.37989/gumussagbil.798966
24. Wan O, Jiang L, Zeng Y, Wu X. A big-five personality model-based study of empathy behaviors in clinical nurses. Nurse Educ Pract. 2019;38:66-71. doi:10.1016/j.nepr.2019.06.005
25. Maghsud AM, Abazari F, Miri S, Nematollahi MS. The effectiveness of empathy training on the empathy skills of nurses working in intensive care units. J Res Nurs. 2020;25(8):722-731. doi:10.1177/1744987120902827
26. Shao YN, Sun HM, Huang JW, Li ML, Huang RR, Li N. Simulation-based empathy training ımproves the communication skills of neonatal nurses. Clin Simul Nurs. 2018;22:32-42. doi:10.1016/j.ecns.2018.07.003
27. Nantsupawat A, Kunaviktikul W, Wichaikhum OA, Thienthong H, Poghosyan L. Effects of nurse work environment on job dissatisfaction, burnout, intention to leave. Int Nurs Rev. 2017;64(1):91-98. doi:10.1111/inr.12342
28. Bruyneel A, Smith P, Tackad J, Pirson, M. Prevalence of burnout risk and factors associated with burnout risk among ICU nurses during the COVID-19 outbreak in French speaking Belgium. Intensive Crit Care Nurs. 2021;65:103059. doi:10.1016/j.iccn.2021.103059
29. Van Bogaert P, Timmermans O, Weeks SM, van Heusden D, Wouters K, Franck E. Nursing unit teams matter: Impact of unit-level nurse practice environment, nurse work characteristics, and burnout on nurse reported job outcomes, and quality of care, and patient adverse events—A cross-sectional survey. Int J Nurs Stud. 2014;51:1123-1134. doi:10.1016/j.ijnurstu.2013.12.009
30. Garcia GM, Calvo JCA. The threat of COVID 19 and its influence on nursing staff burnout. J Adv Nurs. 2021;77: 832-844. doi:10.1111/jan.14642