The Relationship Between E-Health Literacy Level and Healthcare Demand Postponement Behavior

Bu makale için 25 Aralık 2024 tarihinde bir düzeltme yayımlandı. https://dergipark.org.tr/tr/pub/otjhs/article/1605069

Abstract

Objective: The study aims to determine the relationship between e-health literacy levels and the behavior of delaying healthcare demand. The association of this impact dimension has also been examined in terms of demographic variables. Materials and Methods: This descriptive cross-sectional study used a survey method with 684 participants. Data collection involved a personal information form, e-health literacy, and a health service postponement behavior questionnaire. Results: According to the research findings, no significant difference was found between hospital admission and e-health literacy (p=0.491). However, a significant difference was observed between hospital admission and health service postponement behavior (p<0.000). The importance of the internet in health decisions varied between e-health literacy and postponement behavior (p=0.000; p=0.018). Access to online health resources showed significant differences for both health literacy and postponement behavior (p=0.000; p=0.000). A positive correlation was found between e-health literacy and health service postponement. Additionally, e-health literacy significantly impacted traditional search behavior (R2=0.024; p<0.000). Conclusions: The research findings suggest that higher levels of e-health literacy correlate with a tendency to postpone healthcare services. Given the importance of early diagnosis and treatment, behaviors that delay healthcare should be mitigated.

Keywords

• E-health literacy
• health procrastination behavior
• health services

E-Sağlık Okuryazarlık Düzeyi ile Sağlık Hizmeti Talebi Erteleme Davranışı Arasındaki İlişki

Bu makale için 25 Aralık 2024 tarihinde bir düzeltme yayımlandı. https://dergipark.org.tr/tr/pub/otjhs/article/1605069

Öz

Amaç: Bu araştırmanın amacı, e-sağlık okuryazarlık düzeyi ile sağlık hizmeti talebi erteleme davranışı arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Bu etki boyutunun demografik değişkenler açısından da ilişkisine bakılmıştır. Materyal ve Metot: Tanımlayıcı ve kesitsel olan bu araştırma anket yöntemi ile 684 kişiye yapılmıştır. Veri toplamada kişisel bilgi formu, e-sağlık okuryazarlık ve sağlık hizmeti talebi erteleme davranışı anketi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırma sonuçlarına göre, hastane başvurusu ve e-sağlık okuryazarlığı arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır (p=0,491). Hastane başvurusu ile sağlık hizmeti erteleme davranışı arasında anlamlı bir fark gözlemlenmiştir (p<0,000). İnternetin sağlık kararlarında önemi, e-sağlık okuryazarlığı ile erteleme davranışı arasında değişkenlik göstermiştir (p=0,000; p=0,018). Çevrimiçi sağlık kaynaklarına erişim, hem sağlık okuryazarlığı hem de erteleme davranışı için önemli ölçüde farklılık göstermiştir (p=0,000; p=0,000). E-sağlık okuryazarlığı ile sağlık hizmeti erteleme arasında pozitif bir korelasyon bulunmuştur. Geleneksel arama davranışı üzerinde e-sağlık okuryazarlığının önemli bir etkisi olduğu belirlenmiştir (R2=0,024; p<0,000). Sonuç: Araştırma bulguları, daha yüksek düzeyde e-sağlık okuryazarlığının, sağlık hizmetlerini erteleme eğiliminin artmasıyla ilişkili olduğunu göstermektedir. Erken teşhis ve tedavinin önemi göz önüne alındığında, sağlık hizmetinin gecikmesine neden olan davranışların azaltılması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• E-sağlık okuryazarlığı
• sağlık erteleme davranışı
• sağlık hizmetleri

Kaynakça

1. Karabıyık Çeri B, Çavuşoğlu C, Gürol M. Üniversite öğrencilerinin akademik erteleme düzeylerinin incelenmesi. The Journal Of Academic Social Science Studies. 2015;2(34):385-394. doi:10.9761/Jasss2721
2. Naktiyok A, Kızıl S. Örgütsel destek ve özyeterlik algısının akademik erteleme davranışı üzerine etkisi: Araştırma görevlileri üzerinde bir inceleme. İşletme Araştırmaları Dergisi. 2018;10(4):267-285. doi:10.20491/isarder.2018.523
3. Karamanoğlu AY, Koçbilek ZD, Turan İ, Özkan R. Hemşirelik öğrencilerinin genel erteleme davranişlari ile mesleğe yönelik tutum ve akademik erteleme davranışları arasindaki ilişkinin incelenmesi. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi. 2022;38(3):203-215. doi:10.53490/egehemsire.1101650
4. Durgun H, Kalyoncuoğlu B, Avcı AB. Pandemi sürecinde hemşirelik öğrencilerinin akademik erteleme davranışları ile stres düzeyleri arasındaki ilişki. İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Dergisi. 2021;9(1):278-291. doi:10.33715/inonusaglik.837511.
5. Söyler S, Uyar S, Kirac R, Yilmaz G, Ciftci Kirac F. Development of healthcare demand procrastination scale: a reliability and validity study. J Basic Clin Health Sci. 2022;6:283-292. doi:10.30621/jbachs.1068530
6. Demirci HF. Sağlık sigortası sahipliği ve sağlık hizmetleri talebi. Selçuk Sağlık Dergisi. 2020;1(1):37-45.
7. Karatana Ö, Kamer G. Engelli bireylerin sağlık hizmetlerine erişimi ve engelleri. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi. 2019;1(1):43-53.
8. Mastebroek M, Naaldenberg J, Lagro-Janssen AL, van Schrojenstein Lantman de Valk H. Health information exchange in general practice care for people with intellectual disabilities, a qualitative review of the literature. Research in Developmental Disabilities. 2014;35(9):1978-1987.

9. Hasannejadasl H, Roumen C, Smit Y, Dekker A, Fijten R. Health Literacy and eHealth: Challenges and Strategies. JCO Clinical Cancer Informatics. 2022;6:e2200005. doi:10.1200/CCI.22.00005
10. Eyimaya AÖ, Özdemir F, Tezel A, Apay SE. Determining the healthy lifestyle behaviors and e-health literacy levels in adolescents. Revista da Escola de Enfermagem da Usp. 2021;55:e03742. doi:10.1590/S1980-220X2020021603742
11. Norman CD, Skinner HA. Ehealth literacy: essential skills for consumer health in a networked world. Journal of Medical Internet Research. 2006;8(2):E506. doi:10.2196/jmir.8.2.e9
12. The Code of Ethics of the World Medical Association Declaration of Helsinki. https:// www.wma.net/policies-post/wma-declaration-of -helsinki-ethical-principles-for-medical-research -involving-human-subjects/. Accessed January 23, 2024.
13. Turkish Statistical Institute, Children with Statistics 2023. https://Data.Tuik.Gov.Tr/Bulten/Index?P=Istatistiklerle-Cocuk-2022-49674#:~:Text=T%C3%Bcrkiye%20n%C3%Bcfusunun%20%26%2c5',7'sini%20k%C4%B1z%20%C3%A7ocuklar%20olu%C5%9fturdu. Accessed December 25, 2023.
14. Haşıloğlu SB, Baran T, Aydın O. Pazarlama araştırmalarındaki potansiyel problemlere yönelik bir araştırma: Kolayda örnekleme ve sıklık ifadeli ölçek maddeleri. Pamukkale İşletme ve Bilişim Yönetimi Dergisi. 2015;2(1):19-28.
15. Gürbüz S, Şahin F. Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. 4. Baskı. Ankara, Seçkin Yayıncılık;2017.
16. Coşkun S, Bebiş H. Adolesanlarda e-sağlık okuryazarlığı ölçeği: Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması. Gülhane Tıp Dergisi. 2015;57:378-84. doi:10.5455/gulhane.157832
17. Norgaard O, Furstrand D, Klokker L, Karnoe A. The e-health literacy framework: a conceptual framework for characterizing e-health users and their interaction with e-health systems. Knowledge Management & E-Learning. 2015;7(4):522-540.
18. Deniz S. Bireylerin e-sağlık okuryazarlığı ve siberkondri düzeylerinin incelenmesi. İnsan ve İnsan. 2020;7(24):84-96. doi:10.29224/insanveinsan.674726
19. Uslu D, Şeremet G. Bireylerin e-sağlık okuryazarlık düzeyinin belirlenmesi. Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi. 2020;6(2):386-394.
20. Aktürk Ü. Bir aile sağlığı bölgesindeki 18-49 yaş arası kadınların e-sağlık okur yazarlık düzeylerinin ve bunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Journal of Human Rhythm. 2018;4(1):52-58.
21. Mansur F, Ciğerci K. Siberkondri ve e-sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişki. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2022;11(1):11-21. doi:10.37989/gumussagbil.961457
22. Orhan M, Sayar B, Biçer EB. Üniversite öğrencilerinin e-sağlık okuryazarlık düzeylerinin karşılaştırılması: sağlık bilimleri lisans ve lisansüstü öğrencileri üzerine bir araştırma. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 2020;2(3):141-157. doi:10.46413/boneyusbad.774824
23. Tosun N, Hoşgör H. E-sağlık okuryazarlığı ve akılcı ilaç kullanımı farkındalığı arasındaki ilişkinin belirlenmesine yönelik bir araştırma. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 2021;22(2):82-102.
24. Zhang Y, Xu P, Sun Q, Baral S, Xi L, Wang D. Factors influencing the e-health literacy in cancer patients: a systematic review. Journal of Cancer Survivorship, 2023;17(2):425-440. doi:10.1007/s11764-022-01260-6
25. Shiferaw KB, Tilahun BC, Endehabtu BF, Gullslett MK, Mengiste SA. E-health literacy and associated factors among chronic patients in a low-income country: a cross-sectional survey. BMC Medical Informatics and Decision Making. 2020;20:1-9. doi:10.1186/S12911- 020-01202-1.
26. Kurtoğlu İ, Yılmaz N, Taş MA. Kronik hastaların e-sağlık okuryazarlık düzeyleri üzerine bir araştırma. MAKU SOBED. 2022;35:126-136. doi:10.20875/makusobed.1009918
27. Tümer A, Sümen A. E-health literacy levels of high school students in Turkey: results of a cross-sectional study. Health Promotion International. 2022;37(2):1-8. doi:10.1093/heapro/daab174