Laparaskopik Cerrahi Sonrası Ağrı ve Hemşirelik Bakımı

Öz

Laparoskopik cerrahi; hızlı yara iyileşmesi ve iyi estetik sonuç gibi avantajları nedeniyle son yıllarda sıklıkla tercih edilmektedir. Açık cerrahi ile kıyaslandığında daha düşük ağrı verici bir işlem olmasına rağmen, birçok faktöre bağlı olarak laparoskopik cerrahi sonrası ağrı görülmektedir. Ağrı gelişmesini önlemek ve gelişen ağrıyı gidermek için kullanılan çeşitli tedavi ve uygulamalara rağmen ameliyat sonrası ağrı konusu henüz çözümlenebilmiş değildir. Ameliyat sonrası gelişen ağrı yönetiminde hemşirelerin büyük sorumlulukları bulunmaktadır. Bu derlemede laparoskopik cerrahi gelişimi, mekanizması, ağrı oluşturan nedenler ve ağrı yönetiminde hemşirelik bakımının önemine yer verildi.

Anahtar Kelimeler

• laparoskopik cerrahi,ameliyat sonrası ağrı,hemşirelik bakımı,akut ağrı,ağrı yönetimi

Kaynakça

1. Acar C, Toktaş C. Laparoskopik cerrahinin temel fizyolojik etkileri. Turk Urol Sem, 1; 119-125, 2010.
2. Cengiz F, İlhan E, Yakan S, Zengel B. Değişmeyen cerrahi - Değişen teknikler; Laparoskopik ve endoskopik cerrahinin dünü bugünü geleceği. J Clin Anal Med, 4(1); 72-75, 2013.
3. Göney E. Endoskopik (Laparaskopik ) cerrahinin tarihçesi. Turkiye Klinikleri J Med Sci, 14(2); 79-86, 1994.
4. Kalaycı G, Çakıl D, Ekici F. Laparoskopik cerrahi ve kardiyorespiratuar fonksiyonlara Etkileri. AİBÜ İzzet Baysal Tıp Fakültesi Dergisi, 6(2); 1-7, 2011.
5. Belena J.M, Nunez M. Postoperative complications of laparoscopic surgery. Int J Clin Anesthesiol, 2(3); 1034, 2014.
6. Memedov C, Menteş Ö, Şimşek A, Kece C, Yağcı G, Harlak A, Coşar A, Tufan T. Laparoskopik kolesistektomi sonrası postoperatif ağrının önlenmesinde çoklu bölgeye lokal anestezik infiltrasyonu: ropivakain veprilokainin plasebo kontrollü karşılaştırılması. GülhaneTıp Dergisi, 50; 84-90,2008.
7. Radosa J.C, Radosa M.P, Mavrova R, Rody A, Juhasz-Böss I, Bardens D, Brün K, Solomayer E.F, Baum S. Five minutes of extended assisted ventilation with an open umbilical trocar valve significantly reduces postoperative abdominal and shoulder pain in patients . undergoing laparoscopic hysterectomy. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol, Nov 171(1); 122-127, 2013.
8. Yasir M, Mehta K.S, Banday V.H, Aiman A, Masood I, Iqbal B. Evaluation of post operative shoulder tip pain in low pressure versus standard pressure pneumoperitoneum during laparoscopic cholecystectomy. Surgeon, Apr 10(2):71-74, 2012.

9. Bala I, Bhatia N, Mishra P, Verma G.R, Kaman L. Comparisonof preoperative oral acetazolamide and intraperitoneal normal saline irrigation for reduction of postoperative pain after laparoscopic cholecystectomy. J Laparoendosc Adv Surg Tech A, Apr 25(4); 285-290,2015.
10. Phelps P, Cakmakkaya O.S, Apfel C.C, Radke O.C. A simple clinical maneuver to reduce laparoscopy-induced shoulder pain: a randomized controlled trial. Obstet Gynecol, May 111(5); 1155-1160, 2008.
11. Kandil T.S, El Hefnawy E. Shoulder pain following laparoscopic cholecystectomy: factors affecting the incidence and severity. J Laparoendosc Adv Surg Tech A, Oct 20(8); 677-682, 2010.
12. Abdalrahim M.S., Majali S.A., Bergbom I. Documentation of postoperative pain by nurses in surgical wards. Acute Pain, 10(2); 73-81, 2008.
13. Mackintosh C. Assessment and management of patients with post-operative pain. Nurs Stand, Oct 22(5); 49-55, 2007.
14. Abdel-Raouf M, Amer H. Postoperative analgesic effect of intraperitoneal NMDA receptor antagonists (Ketamin and Magnesium) in patients undergoing laparoscopic cholecystectomy. Engl J Anaesth, 20; 107-111, 2004.
15. Wong C.S, Cousins G, Duddy J.C, Walsh S.R. Intra-abdominal drainage for laparoscopic cholecystectomy: A systematic review and meta-analysis. Int J Surg, Nov 23(Pt A); 87-96, 2015.
16. Donatsky A.M, Bjerrum F, Gögenur I. Surgical techniques to minimize shoulder pain after laparoscopic cholecystectomy. A systematic review. Surg Endosc, Jul 27(7); 2275-2282, 2013.
17. Birch D.W, Manouchehri N, Shi X, Hadi G, Karmali S. Heated CO(2) with or without humidification for minimally invasive abdominal surgery. Cochrane Database Syst Rev, Jan 19;(1); CD007821, 2011.
18. Sajid M.S, Mallick A.S, Rimpel J, Bokari S.A, Cheek E, Baig M.K. Effect of heated and humidified carbon dioxide on patients after laparoscopic procedures: a meta-analysis. Surg Laparosc Endosc Percutan Tech, Dec 18(6); 539-546, 2008.
19. Sammour T, Kahokehr A, Hill A.G. Meta-analysis of the effect of warm humidified insufflation on pain after laparoscopy. Br J Surg, Aug 95(8); 950-956, 2008.
20. Abdalrahim M.S., Majali S.A., Stomberg M.W., Bergbom I. The effect of postoperative pain management program on improving nurses' knowledge and attitudes toward pain. Nurse Educ Pract, 11(4); 250-255, 2011.
21. Hageman D, Caillet V, Kostohryz J, Madick S. Laparoscopic-assisted colon surgery. AORN J, Sep 88(3); 403-412, 2008.
22. Eti Aslan F. Ağrı, in: Karadakovan A, Eti Aslan F. (Ed.), Dahili ve cerrahi hastalıklarda bakım. Geliştirilmiş 2. Baskı, Adana: Nobel kitabevi, 143-169, 2011.
23. Özveren H. Ağrı Kontrolünde Farmakolojik Olmayan Yöntemler. Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Dergisi, 18(1): 83-92, 2011.