Özel Durumlarda Yardımcı Üreme Tekniklerinin Kullanımı

Objective: Assisted reproductive techniques (ART) are advanced technical applications that help infertile individuals to have children. Infertile individuals with special conditions such as sexually transmitted infections (STI), Human Immunodeficiency Virus positive (HIV+), oncological disease and disability may want to become parents. Accordingly, in this article, those with STI, HIV+, oncological treatment patients and disabled individuals are considered as special groups in infertility. Methods: In this review article, Google Scholar, Pubmed, Science Direct and Ulakbim databases were searched using "STI", "HIV+", "disability", "cancer", "infertility" and "assisted reproductive techniques" as keywords. Studies published in national and international journals between January 2013 and February 2022 were evaluated. Results: As a result of the literature review, it has been determined that ART is beneficial in order to prevent the transmission of STI to the spouse or fetus, to protect the fertility of cancer patients and to prevent problems that will prevent the pregnancy of individuals with disabilities. In addition, it has been determined that these individuals' wishes to become parents are prejudiced or ignored by the family, environment and health personnel. Conclusion: As a result of the research, there are ARTs that can be used according to the special situation and health status of the individuals. Accordingly, health professionals should provide comprehensive counseling about ART, encourage asking questions, and provide spiritual support, taking into account special circumstances.

Amaç: Yardımcı üreme teknikleri (YÜT) infertil bireylerin çocuk sahibi olmalarına yardımcı olan ileri düzey teknik uygulamalardır. Cinsel yolla bulaşıcı enfeksiyonlar (CYBE), İnsan İmmün Yetmezlik Virüsü pozitif (HIV+) olanlar, onkolojik hastalık ve engellilik gibi özel durumu olan infertil bireyler ebeveyn olmak isteyebilmektedir. Buna bağlı olarak bu makalede CYBE olanlar, HIV olanlar, onkolojik tedavi hastaları ve engelli bireyler infertilitede özel gruplar olarak ele alınmıştır. Yöntem: Derleme türündeki bu makalede anahtar kelime olarak “CYBE”, “HIV+”, “engellilik”, “kanser”, “infertilite ve “yardımcı üreme teknikleri” kullanılarak Google Scholar, Pubmed, Science Direct ve Ulakbim veri tabanları taranmıştır. Ocak 2013-Şubat 2022 tarihleri arasında ulusal ve uluslararası dergilerde yayınlanmış çalışmalar değerlendirilmiştir. Bulgular: Literatür incelemesi sonucunda, CYBE’nin eşe veya fetüse geçişini önlemek, kanser hastalarının doğurganlığını korumak ve engeli olan bireylerin gebeliğini engel olacak sorunları önlemek amacı ile YÜT’ten yararlandığı belirlenmiştir. Ayrıca bu bireylerin ebeveyn olma isteklerine aile, çevre ve sağlık personelleri tarafından ön yargılı yaklaşıldığı veya göz ardı edildiği saptanmıştır. Sonuç: Araştırmalar sonucunda bireylerin bulunduğu özel duruma ve sağlık durumuna göre uygun kullanılabilecek YTÜ bulunmaktadır. Buna bağlı olarak sağlık profesyonelleri özel durumları göz önünde bulundurarak YÜT hakkında kapsamlı danışmanlık yapmalı, soru sormaya cesaretlendirmeli ve ruhsal destek sağlamalıdır.