Hemşirelerin Bilimsel Araştırmalara ve Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutumlarının ve Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi
Öz
Amaç: Bu araştırmanın amacı hemşirelerin bilimsel araştırmalara ve kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumlarının ve etkileyen faktörlerin belirlenmesidir.
Yöntem: Tanımlayıcı nitelikte olan bu araştırma ülkenin doğusunda bulunan bir ildeki üniversite hastanesinde yapılmıştır. Araştırmanın evrenini ilgili hastanede görev yapan 755 hemşire, örneklemini ise ilgili evrenden araştırmaya katılmayı kabul eden 335 hemşire (evrenin %44.37’si) oluşturmuştur. Araştırma verileri “Tanıtıcı Özellikler Formu”, “Bilimsel Araştırmaya Yönelik Tutum Ölçeği” ve “Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutum Ölçeği” kullanılarak toplanmıştır.
Bulgular: Araştırmaya katılan hemşirelerin %64.2’sinin 19-25 yaş arasında olduğu ve %37.6’sının sağlık meslek lisesi mezunu olduğu saptanmıştır. “Bilimsel Araştırmaya Yönelik Tutum Ölçeği”nin, “Araştırmalara Yardımcı Olmaya İsteksizlik”, “Araştırmalara Yönelik Olumsuz Tutum”, “Araştırmalara Yönelik Olumlu Tutum” ve “Araştırmacılara Yönelik Olumlu Tutum” alt boyut puan ortalamaları sırasıyla 20.62±6.73, 20.29±6.70, 23.83±6.18 ve 21.89±5.88’dir. Hemşirelerin “Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutum Ölçeği” toplam puan ortalamasının 55.46±9.80 olduğu belirlenmiştir. Hemşirelerin eğitim düzeyi, dergi okuma, bilimsel toplantıya katılma ve hemşirelikte araştırma yapma özelliklerine göre “Bilimsel Araştırmaya Yönelik Tutum Ölçeği” ve “Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutum Ölçeği” puan ortalamaları arasındaki farkın anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.05).
Sonuç: Hemşirelerin bilimsel araştırmalara ve kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumlarının olumlu yönde olduğu görülmüştür. Lise mezunu olan, çalışma yılı fazla olan, klinik hemşiresi olarak çalışan, dergi okumayan, bilimsel toplantılara katılmayan ve hemşirelikte araştırma yapmayan hemşirelerin araştırmalara yönelik olumsuz tutumlarının yüksek olduğu belirlenmiştir. Hemşirelikte araştırma yapan, dergi okuyan, bilimsel toplantılara katılan hemşirelerin kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumlarının daha olumlu olduğu belirlenmiştir. Hemşirelerin bilimsel araştırma yapması ve kanıta dayalı uygulamaları sahaya yansıtabilmesi için akademisyen hemşireler ile klinisyen hemşirelerin iş birliğinin sağlanması önerilebilir.
Anahtar Kelimeler
Klinik hemşirelik araştırması, Kanıta dayalı hemşirelik, Hemşirelik, Tutum
Kaynakça
- Alshehri MA, Alalawi A, Alhasan H, Stokes E. (2017). Physiotherapists’ behaviour, attitudes, awareness, knowledge and barriers in relation to evidence-based practice implementation in Saudi Arabia: a cross-sectional study. JBI Evidence Implementation, 15, (3), 127–141.
- Aydın Y, Adıgüzel A, Altun ET. (2015). Ebe ve hemşirelerin bilimsel çalışmalara yönelik tutumlarının belirlenmesi. Journal of Human Rhythm, 1(4), 168-175.
- Ayhan Y, Kocaman G, Bektaş M. (2015). Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutum Ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi, 17, 21-35.
- Breimaier, H.E., Halfens, R.J.G., Lohrmann, C. (2011). Nurses’ wishes, knowledge, attitudes and perceived barriers on implementing research findings into practice among graduate nurses in Austria. Jornal of Clinical Nursing, 20(11-12), 1744-1756.
- Dikmen Y, Filiz NY, Tanrıkulu F, Yılmaz D, Kuzgun H. (2018). Attitudes of intensive care nurses towards evidence-based nursing. International Journal of Health Sciences and Research, 8, 138-143.
- Doğan ES, Cin A, Demirağ H, Uçan MD. (2021). Hemşirelerin kanıta dayalı hemşirelik uygulamalarına yönelik tutumlarının incelenmesi. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi, 5, (2), 612-622.
- Doğan SD, Karaçay SY, Arslan S, Yurtseven Ş, Nazik E, Yüksekkaya SE. (2019). Bir üniversite hastanesinde çalışan hemşirelerin kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumları. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, 8, (2), 39-45.
- Dünya Tabipler Birliği [World Medical Association (WMA) (2022)]. WMA Declaration of Helsinki – Ethical Principles For Medical Research Involving Human Subjects. https://www.wma.net/policies-post/wma-declaration-of-helsinki-ethical-principles-for-medical-research-involving-human-subjects/ Erişim Tarihi: 04 Temmuz 2022.
- Grove SK, Gray JR, Burns N. (2015). Understanding nursing research building an evidence-based practice, 6th ed. Amsterdam: Elsevier Inc.
- International Council of Nurses (ICN). Understanding evidence-based practice. In Closing the gap: From evidence to action (3rd ed.). p. 5-10, 2012. Geneva: Jean-Marteau Publishing.