Lise Öğrencilerinin Bilişsel Esneklik ve Problem Çözme Beceri Düzeyleri: Tanımlayıcı ve İlişkisel Bir Çalışma
Öz
Amaç: Bu çalışmada, lise öğrencilerinin bilişsel esneklik ile problem çözme becerilerinin ve aralarındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Tanımlayıcı türdeki araştırmanın örneklemini İç Anadolu Bölgesinde bulunan bir Sosyal Bilimler Lisesi'nde öğrenim gören 382 öğrenci oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında, Öğrenci Bilgi Formu, Bilişsel Esneklik Ölçeği ve Problem Çözme Envanteri kullanılmıştır. Mann Whitney U ve Kruskal Wallis testleri ile karşılaştırmalar yapılmıştır. Spearman Korelasyon testi ile değişkenler arasındaki ilişki araştırılmıştır.
Bulgular: Öğrencilerin bilişsel esneklik ölçeği puan ortalaması 51.45±8.51’dir. Problem çözme envanteri toplam puan ortalaması 96.43±19.92 olup problem çözme yeteneğine güven boyutu puan ortalaması 31.28±8.84, yaklaşma kaçınma boyutu puan ortalaması 48.29±11.37 ve kişisel kontrol boyutu puan ortalaması 16.85±3.51’dir. Bilişsel esneklik ile problem çözme arasında orta düzeyde ve negatif yönde bir ilişki vardır (r = -0.490, p < 0.01).
Sonuç: Öğrencilerin bilişsel esneklik düzeyleri arttıkça problem çözme becerileri de artmıştır. Bu nedenle lise öğrencilerinin hem bilişsel esneklik düzeylerini hem de problem çözme becerilerini geliştirmek için müdahale programları planlanmalı ve uygulanmalıdır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Acosta-Gómez MG, De la Roca-Chiapas JM, Zavala-Bervena A, Cisneros AER, Pérez VR, Rodrigues CDS ve ark. (2018). Stress in high school students: A descriptive study. Journal of Cognitive Behavioral Therapy, 1(1), 1-10.
- Amanak K, Demirkol İ, Kuru Z. (2019). Ebelik öğrencilerinin problem çözme becerileri ile öz etkililik yeterlik düzeyleri arasındaki ilişki. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 9(2), 71-75. https://doi.org/10.33631/duzcesbed.503205.
- Arıcı-Özcan N. (2019). The mediator role of cognitive flexibility and mindfulness in relationship between perceived stress and distress tolerance among university students. European Journal of Education Studies, 6(9), 316-332. https://doi.org/10.5281/zenodo.3596983
- Assana S, Laohasırıwong W, Rangseekajee P. (2017). Quality of life, mental health and educational stress of high school students in the northeast of Thailand. Journal of Clinical and Diagnostic Research, 11(8), 1-6. https://doi.org/10.7860/JCDR/2017/29209.10429
- Buğa A, Özkamalı E, Wise FA, Çekiç A. (2018). Üniversite öğrencilerinin bilişsel esneklik düzeylerine göre sosyal problem çözme tarzlarının incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(1), 48-58.
- Chen X, He J, Fan X. (2022). Relationships between openness to experience, cognitive flexibility, self-esteem, and creativity among bilingual college students in the U.S. International Journal of Bilingual Education and Bilingualism, 25(1), 342-354. https://doi.org/10.1080/13670050.2019.1688247
- Çelikkaleli Ö. (2014). Bilişsel esneklik ölçeği’nin geçerlik ve güvenirliği. Eğitim ve Bilim, 39(176), 339-346.
- Deb S, Strodl E, Sun J. (2015). Academic stress, parental pressure, anxiety and mental health among Indian high school students. International Journal of Psychology and Behavioral Sciences, 5(1), 26-34. https://doi.org/10.5923/j.ijpbs.20150501.04
- Demirtaş AS. (2020). Cognitive flexibility and mental well-being in Turkish adolescents: The mediating role of academic, social and emotional self-efficacy. Anales De Psicología, 36(1), 111-121. https://doi.org/10.6018/analesps.336681
- Dupere V, Leventhal T, Dion E, Crosnoe R, Archambault I, Janosz M. (2015). Stressors and turning points in high school and dropout: A stress process, life course framework. Review of Educational Research, 85(4), 591-629. https://doi.org/10.3102/0034654314559845