COVID-19 Pandemi Sürecinde Yoğun Bakım Ünitesinde Yatan Hastaların Uyku Kalitesi ve Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi: Kesitsel Çalışma
Öz
Amaç: Bu araştırma, COVID-19 pandemi sürecinde yoğun bakım ünitesinde yatan hastaların uyku kalitesini ve etkileyen faktörleri saptamak amacı ile gerçekleştirildi.
Yöntem: Kesitsel türdeki araştırmanın evrenini, bir eğitim araştırma hastanesinin yoğun bakım ünitesinde yatan hastalar, örneklemini ise 198 hasta oluşturdu. Araştırma verileri toplanırken Hasta Bilgi Formu ve Richards Campbell Uyku Ölçeği kullanıldı.
Bulgular: Hastaların %55.6’sı erkek, yaş ortalamaları 56.82±17.33 (min.-max.:16-95) yıl, %78.8’i evli, %24.7’si emekli ve %96.4’ü sağlık güvencesine sahipti. Yoğun bakım ünitesinde yatan hastaların Richards Campbell Uyku Ölçeği toplam puan ortalamasının 44.71±14.88 ve %61.1’inin uyku kalitesinin kötü olduğu saptandı. Ev ortamında uykuya rahat geçen, uyku sorunu yaşamayan ve yoğun bakım ünitesi deneyimi olmayan, uykusunun etkilenmediğini ifade eden, uykuya geçiş için ilaç kullanan ve kendilerini huzursuz hissetmeyen hastaların Richards Campbell Uyku Ölçeği puan ortalamaları istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.05).
Sonuç: Yoğun bakım ünitesinde yatan hastaların uyku kalitelerinin kötü düzeyde olduğu ve hastaların bireysel özelliklerinin uyku kalitesini olumsuz yönde etkilediği görüldü. Bu kapsamda, yoğun bakım ünitesinde uyku kalitesini arttırmak için çevre düzenlemesinin yapılması ve hemşirelerin hizmet içi eğitim programlarına katılarak farkındalığının arttırılması önerilebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Algın Dİ, Akdağ G, Erdinç O. (2016). Kaliteli uyku ve uyku bozuklukları. Osmangazi Tıp Dergisi, 38 (Özel Sayı 1), 29-34.
- Alimoradi Z, Broström A, Tsang HW, Griffiths MD, Haghayegh S, Ohayon, MM, ve ark. (2021). Sleep problems during COVID-19 pandemic and its’ association to psychological distress: A systematic review and meta-analysis. EClinicalMedicine, 36, 100916.https://doi.org/10.1016/j.eclinm.2021.100916
- Atar NY, Kırbıyık E, Kaya N, Kaya H, Turan N, Palloş N, ve ark. (2012). Bir üniversite hastanesinin cerrahi kliniğinde yatan hastaların uyku kalitesi ve uyku durumunu etkileyen faktörler. Türkiye Klinikleri Hemşirelik Bilimleri Dergisi, 4(2), 74-84.
- Bai Y, Wang X, Huang Q, Wang H, Gurarie D, Ndeffo-Mbah M, ve ark. (2020). SARS-CoV-2 infection in health care workers: A retrospective analysis and a model study. Sleep Medicine. https://doi.org/10.1101 /2020.03.29.20047159
- Beck F, Léger D, Fressard L, Peretti‐Watel P, Verger P, Coconel Group. (2021). Covid‐19 health crisis and lockdown associated with high level of sleep complaints and hypnotic uptake at the population level. Journal of Sleep Research, 30(1), e13119. https://doi.org/10.1111/jsr.13119
- Bohlken J, Schömig F, Seehagen T, Köhler S, Gehring K, Roth-Sackenheim C, ve ark. (2020). Experience of practice-based psychiatrists and neurologists during the COVID-19 pandemic. Psychiatrische Praxis, 47(4), 214-217.
- Boyko Y, Jennum P, Nikolic M, Holst R, Oerding H, Toft P. (2017). Sleep in intensive care unit: The role of environment, Journal of Critical Care, 37, 99-105.
- Cao X-L, Wang S-B, Zhong B-L, Zhnag L, Ungvari GS, Ungvari, GS, ve ark. (2017). The prevalence of insomnia in the general population in China: a meta-analysis. PLoS One, 12(2), e0170772.
- Carrera-Hernández L, Aizpitarte-Pejenaute E, Zugazagoitia-Ciarrusta N, Goñi-Viguria R. (2018). Patients’ perceptions of sleep in a critical care unit. Enfermería Intensiva (English ed.), 29(2), 53-63.
- Chan MC, Spieth PM, Quinn K, Parotto M, Zhang H, Slutsky AS. (2012). Circadian rhythms: from basic mechanisms to the intensive care unit. Critical Care Medicine, 40(1), 246–253.