Komorbiditesi Bulunan KOAH’lı Bireye Watson İnsan Bakım Kuramı’na Göre Uygulanan Hemşirelik Bakımı: Olgu Sunumu

Yıl 2026, Cilt: 9 Sayı: 1, 150 - 161, 13.01.2026

Ali Yavuz , Yasemin Ceyhan

https://doi.org/10.38108/ouhcd.1480351

Öz

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı, toksik gaz veya partiküllere maruz kalma gibi çeşitli etkenlerle ortaya çıkan hava yolu anormallikleri ve buna bağlı görülen solunum semptomları ile karakterize bir solunum sistemi hastalığıdır. Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı ileri yaşlarda ve genellikle çeşitli kronik hastalıklarla birlikte görülür. Kronik hastalıkların en önemli sorunlarının başında sistemlerin birbirini olumsuz yönde etkilemesi gelir. Solunum ve kardiyolojik sistem, anatomik ve fizyolojik prensipleri gereği birbiri üzerine eklenen ciddi durumlara yol açar. Bu çalışma, 66 yaşında kronik kalp yetmezliği bulunan KOAH tanılı bireye, Watson İnsan Bakım Kuramı’na göre uygulanan hemşirelik bakımının etkisini inceleyen bir olgu sunumudur. Holistik ve hümanistik bakım sunan bu kuramın uygulanması, bireyin sağlığına önemli katkılarda bulundu. Sağlanan bakım ve eğitimler, hastanın iyileşme sürecine olumlu katkıda bulunmuş ve hastanede kalış süresini kısaltmıştır.

Anahtar Kelimeler

Hemşire , KOAH , Kronik Kalp Yetmezliği , Olgu sunumu , Watson İnsan Bakım Kuramı

Nursing Care Applied to an Individual with COPD and Comorbidity According to Watson Human Care Theory: Case Report

Öz

Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD) is a respiratory disease characterized by abnormalities in the airways and respiratory symptoms that may be induced by a range of factors, including the inhalation of hazardous particles or gases. COPD is frequently associated with a variety of other chronic conditions and develops in older people. One of the most important problems with chronic diseases is that the systems affect each other negatively. Respiratory and cardiologic systems, due to their anatomical and physiological principles, lead to serious conditions that are superimposed on each other. This study is a case report that analyzes the impact of nursing care implemented based on Watson Humanistic Care Theory on a 66-year-old patient diagnosed with chronic heart failure and COPD. The application of this theory, which provides holistic and humanistic care, contributed positively to the health of the individual. The provided care and education have contributed positively to the patient's recovery process and shortened the individual’s hospital stay.

Anahtar Kelimeler

Case report , Chronic Heart Failure , COPD , Nurse , Watson Human Care Theory

Kaynakça

• Adetiloye AO, Erhabor GE, Obaseki DO, Adewole OO, Awopeju O. F. (2018). Impact of sleep quality on the health-related quality of life of patients with chronic obstructive pulmonary disease. West African Journal of Medicine, 35(3), 173-179.
• Akgün Şahin Z, Dayapoğlu N. (2015). Effect of progressive relaxation exercises on fatique and sleep quality in patients with chronic obstructive lung disease (COPD). Complement Therapies in Clinical Practices, 21, 277- 81.
• Arslan-Özkan İ, Okumuş H. (2012). Bakım ve iyileşmenin kesiştiği bir model: Watson’ın insan bakım modeli. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi, 14(2), 61-72.
• Başyiğit İ. (2010). KOAH patogenezi ve fizyopatolojisi. TTD Toraks Cerrahisi Bülteni, 1(2), 114-118.
• Bernocchi P, Vitacca M, La Rovere MT, Volterrani M, Galli T, Baratti D, et al. (2018). Home-based telerehabilitation in older patients with chronic obstructive pulmonary disease and heart failure: a randomised controlled trial. Age and ageing, 47(1), 82-88.
• Birol L. (2016). Hemşirelik süreci hemşirelik bakımında sistematik yaklaşım. 10. Baskı, Ankara, Akademisyen Kitapevi, s.10-35.
• Boz İ. (2018). İyileştirici bakım çevresi. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi, 7(1), 56-61.
• Bozkurt C, Akay B, Sınmaz T. (2020). Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylerde yorgunluk düzeyi ile uyku kalitesinin ilişkisi. Osmangazi Tıp Dergisi, 42(6), 627-638.
• Chen R, Tian JW, Zhou LQ, Chen X, Yan HY, Zeng B, et al. (2016). The relationship between sleep quality and functional exercise capacity in COPD. The Clinical Respiratory Journal, 10(4), 477-485.
• Chen Y-W, Camp PG, Coxson HO, Road JD, Guenette JA, Hunt MA, et al. (2018). A comparison of pain, fatigue, dyspnea and their ımpact on quality of life in pulmonary rehabilitation participants with chronic obstructive pulmonary disease. COPD: Chronic Obstructive Pulmonary Disease. 15, 65–72.
• Çakmak S, Nural N. (2020). Kemoterapi ve radyoterapi alan hastalarda oral mukozit: bir gözden geçirme. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 13(3), 185-194.
• Çilli A, Uslu A, Öğüş C, Özdemir T. (2004). KOAH’da komorbiditenin prognoza etkisi. Tuberk Toraks, 52(1), 52-5.
• Durna Z, Akın S. (2012). Kronik hastalıklar ve bakım. 1. Baskı. İstanbul, Nobel Tıp Kitapevleri, s. 1-8.
• Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) (2023) Chronic obstructive pulmonary disease (COPD). Erişim tarihi: 13.09.2024, https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/chronic-obstructive-pulmonary-disease-(copd)
• Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease (2024). 2024 GOLD Reports. Retrieved January 22, https://goldcopd.org/wp-content/uploads/2024/02/ GOLD-2024_v1.2-11Jan24_WMV.pdf
• Gordon M. (2003) Hemşirelik Sınıflama Sistemleri. Erdemir F, Yılmaz E, editörler. fonsiyonel sağlık örüntüleri ve klinik karar verme. Başkent Üniversitesi Basın Yayın Halkla İlişkiler Bürosu Ankara, s. 87-93.
• Gürhan N, Polat ÜG, Fidancı BE. (2019). Hemşirelik tanıları el kitabı. 11. Baskı, Ankara, Nobel Tıp Kitapevleri, s.566.
• Jo A, Ji Seo E, Son YJ. (2020). The roles of health literacy and social support in improving adherence to self‐ care behaviours among older adults with heart failure. Nursing Open, 7(6), 2039-2046.
• Kacaroğlu Vicdan A, Gülseven Karabacak B. (2014). Hemşirelik modellerinden: Roy adaptasyon modeli. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi; 5, 255-259.
• Kian CO. (2012). Evaluation of dyspnea and fatigue among the COPD patients. Tel H, Bilgiç Z, Zorlu Z. editors. Chronic obstructive pulmonary disease–current concepts and practice. Rijeka: InTech, 257-272.
• Kuzulu A, Bilgin G, Arslan İ, Öznur H, Kızıltaş Ö, Tekin O, et al. (2017). KOAH hastalarında sosyal ilişkilerin değerlendirilmesi. Ankara Medical Journal, 17(4)., 204-215
• Li H, Chen Y, Zhang Z, Dong X, Zhang G, Zhang H. (2014). Handling of diskus dry powder inhaler in chinese chronic obstructive pulmonary disease patients. Journal of Aerosol Medicine and Pulmonary Drug Delivery, 27(3), 219-227.
• Marwick C, Davey, P. (2009). Bakım paketleri: Hastanede bulaşıcı risk yönetiminin kutsal kâsesi mi? Bulaşıcı hastalıklarda güncel görüş, 22 (4), 364-369.
• Papaporfyriou A, Bartziokas K, Gompelmann D, Idzko M, Fouka E, Zaneli S. (2023). Cardiovascular diseases in COPD: From Diagnosis and Prevalence to Therapy. Life, 13(6), 1299.
• Sitzman K, Watson J. (2018). Caring science, mindful practice: Implementing Watson’s human caring theory. 2. ed., New York, Springer Publishing Company. p. 61-74.
• Soykök K, Arslan S, Demirel Y. (2017). Kronik obstrüktif akciğer hastalığında komorbidite durumu. İzmir Göğüs Hastanesi Dergisi, 31(3), 145-155.
• Şerifoğlu H, Çetinkaya C, Kayatekin B. (2021). Sağlıklı bireylerde yapılan, aletli solunum egzersizleri ile aletsiz solunum egzersizlerinin akciğer hacim ve kapasitelerine etkisinin incelenmesi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 19(1), 127-136.
• Tanizawa K, Handa T, Nakashima R, Kubo T, Hosono Y, Watanabe K, et al. (2017). The long-term outcome of interstitial lung disease with anti-aminoacyl-tRNA synthetase antibodies. Respiratory Medicine, 127, 57-64.
• Tülüce D, Kutlutürkan S. (2016). An effıcıent approach to care cost effectıveness ın patıents dıagnosed wıth stable COPD: Patıent coachıng Stabil KOAH tanılı hastalarda bakım maliyet etkinliği üzerine etkili bir yaklaşım: Hasta koçluğu. Journal of Human Sciences, 13(2), 2697-2709.
• Türk G, Üstün R. (2018). Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) olan bireylerin bakım bağımlılığının belirlenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 11(1), 19-25.
• Türk Toraks Derneği (TTD) (2019). Solunumsal rehabilitasyon. Erişim tarihi: 01.02.2024, https://toraks.org.tr/site/sf/documents/pre_migration/3e05a3b76a82a2259b9d8472beb4361b7e3389bb6c1afc2a404a77a931297be0.pdf
• Watson J, Woodward TK. (2020). Jean Watson’s theory of human caring. Nursing Theories and Nursing Practice, 3, 351-369.
• Watson J. (2007). Watson’s theory of human caring and subjective living experiences: Carative factors/caritas processes as a disciplinary guide to the professional nursing practice. Texto & Contexto-Enfermagem, 16, 129-135.
• Watson J. (2012). Human caring science: A theory of nursing. 2. ed., New York, Jones & Bartlett Learning, pp. 46-81.