Kadınlarda Sağlık Algısı ve Meme Kanseri Farkındalığı İlişkisi
Öz
Amaç: Bu çalışmada kadınların sağlık algısı ve meme kanseri farkındalık düzeylerinin ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi ve kadınların sağlık algısı ile meme kanseri farkındalıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişkisel tipteki bu çalışma 18 Mart-18 Nisan 2024 tarihleri arasında Türkiye’de 214 katılımcı ile yürütülmüştür. Veriler, Kişisel Bilgi Formu, Meme Kanseri Farkındalık Ölçeği ve Sağlık Algısı Ölçeği’nden oluşan bir çevrim içi form aracılığı ile toplanmıştır. Veriler SPSS 26 istatistik paket programında analiz edilmiş ve anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Katılımcıların Sağlık Algısı Ölçeği genel puan ortalaması 51.14±6.38 ve Meme Kanseri Farkındalık Ölçeği genel puan ortalaması 65.67±7.02 idi. Sağlık Algısı Ölçeği genel puanı ile Meme Kanseri Farkındalık Ölçeği alt boyutlarından Belirti ve Bulguları Bilme ve Meme Kanseri Farkındalığı ile İlgili Sağlık Davranışı alt boyutları arasında pozitif yönlü; Meme Tarama Engelleri alt boyutu ile arasında negatif yönlü anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0.05).
Sonuç: Kadınların sağlık algısının iyi düzeyde ve meme kanseri farkındalık düzeyinin ortalamanın üstünde olduğu belirlendi. Sağlık algısı yüksek olanların meme kanseri farkındalığı açısından meme kanseri semptom bilgisinin yüksek, sağlık davranışının da olumlu olduğu ve meme kanseri tarama engelinin bulunmadığı saptandı. Kadınların sağlık algısının ve meme kanseri farkındalığının arttırılması önerilmektedir. Onkoloji ve halk sağlığı hemşireleri toplumda meme kanserini önleme konusunda eğitim programları düzenlemelidir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Yok.
Etik Beyan
Araştırma için Kırklareli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Etik Kurulundan (19/02/2024 tarih ve PR0499R0 sayılı) onay alındı. Online olarak yürütülen araştırmada hazırlanan digital formda araştırmanın amacı hakkında yazılı bilgi verilmiş ve katılım için gönüllü olma durumları sorgulanmıştır. Katılıma gönüllü olduklarına ilişkin yanıt alındıktan sonra katılımcılar ankete devam edebilmiştir. Çalışma araştırma ve yayın etiğine uygun olarak yürütülmüştür.
Teşekkür
Yok.
Kaynakça
- Akhtari-Zavare M, Juni MH, Said SM, Ismail IZ, Latiff LA, Ataollahi Eshkoor S. (2016). Result of randomized control trial to increase breast health awareness among young females in Malaysia. BMC Public Health, 16,738.
- Altuntuğ K, Kocak V, Ege E. (2021). The evaluation of the validity and reliability of the breast cancer awareness scale (for Turkish Women). Turkish Journal of Oncology, 36(2), 154-164.
- Amkongo M, Karera A, Kalondo L, Nakweenda M, Namene M, Shilumba M, et al. (2023). A correlational study on the awareness of breast cancer screening methods and risk factors among women attending two health facilities in Windhoek, Namibia. PAMJ-One Health, 12(4), 1-12.
- Bohsas H, Alibrahim H, Swed S, Khan U, Al Ibrahim M, Nashwan AJ, et al. (2023). Assessing Syrian women's knowledge of breast cancer risk factors, warning signs, and barriers to preventive measures: A cross-sectional study. Cancer Treatment and Research Communications, 36, 100717.
- Cohen J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences. 2. Edition. Hillsdale, New York, Lawrence Erlbaum Associates.
- Diamond JJ, Becker JA, Arenson CA, Chambers CV, Rosenthal MP, et al. (2007). Development of a scale to measure adults' perceptions of health: Preliminary findings. Journal of Community Psychology, 35(5), 557-561.
- Dodd RH, Forster AS, Sellars S, Patnick J, Ramirez AJ, Forbes LJL. (2017). Promoting early presentation of breast cancer in older women: sustained effect of an intervention to promote breast cancer awareness in routine clinical practice. BMC Health Services Research, 17, 386.
- Ferrer R, Klein WM. (2015). Risk perceptions and health behavior. Current Opinion in Psychology, 1(5), 85-89. Global Cancer Observatory (GLOBOCAN): Cancer Today. Erişim tarihi:11.10.2024, https://gco.iarc.who.int/today
- Gündoğmuş AG, Koçyiğit Y, Nazlı ŞB. (2023). Evaluation of breast cancer awareness in female patients diagnosed with schizophrenia. Turkish Journal of Surgery, 39(3), 213-221.
- Heng R, Bae SH. (2021). The Breast Cancer Awareness and Breast Self-Examination Practices among Cambodian Women. Cambodia Journal of Public Health, 2(10), 1-8.