Araştırma Makalesi

Deprem Bölgesine Geçici Görevle Giden Sağlık Çalışanlarının Deneyimlerine Yönelik Nitel Bir Çalışma: “Mahşer yeri gibiydi, can pazarı…”

Cilt: 9 Sayı: 1 13 Ocak 2026
PDF İndir
EN TR

Deprem Bölgesine Geçici Görevle Giden Sağlık Çalışanlarının Deneyimlerine Yönelik Nitel Bir Çalışma: “Mahşer yeri gibiydi, can pazarı…”

Öz

Amaç: Bu çalışma 06 Şubat 2023 depreminden etkilenen bölgelere geçici görevle giden sağlık çalışanlarının algı ve deneyimlerini betimlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Çalışma, Türkiye'nin batısındaki bir eğitim araştırma hastanesinde görevli olup, 06 Şubat 2023 depreminden etkilenen bölgelere geçici görevle giden sağlık çalışanları ile Ağustos-Ekim 2023 tarihleri arasında yapılmıştır. Çalışmada nitel yaklaşıma dayalı içerik analizi kullanılmıştır. Ölçüt örnekleme yöntemine göre belirlenen 59 sağlık çalışanı yarı yapılandırılmış soru formu ile yüz yüze görüşme yapılmıştır. Veriler NVIVO 12 Pro programında analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışma sonucunda dört tema elde edilmiştir. En çok atıf alandan en aza doğru ulaşılan tema etiketleri ve frekans sayıları şöyledir: orada olma hissi: iyi ama yeterli değil (f:336), mahşer yeri gibiydi (f:231), can pazarı (f:140), deneyimden çıkarılan ders: koordinasyon, plan ve hazırlıklı olmak (f:79)’tır. Sonuç: Araştırma sonucunda deprem bölgesine geçici görevle giden sağlık çalışanları deprem bölgesinde bulundukları sürede insanların yardım çığlıklarını ve çaresizliklerini unutamadıklarını belirtmişlerdir. Bu sürede fiziksel (soğuk hava, hijyen, barınma) ve işle ilgili (malzeme ve koordinasyon eksikliği) koşullarla ilgili zorluklar yaşadıklarını ifade etmişlerdir. Sağlık çalışanları deprem bölgesinde bakım sağlarken, üzüntü, yetersizlik hissi, stres ve korku gibi duygular yaşarken, aynı zamanda yardım edebilmenin getirdiği memnuniyeti de dile getirmişlerdir. Çalışmadan elde edilen bulgular doğrultusunda afet bölgesinde sağlık çalışanlarının fiziksel ihtiyaçlarının yanı sıra psikolojik ve sosyal açılardan da desteklenmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

afet, deneyim, deprem bölgesi, nitel araştırma, Sağlık çalışanları

Destekleyen Kurum

yok

Proje Numarası

yok

Etik Beyan

Araştırma için Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Sağlık Bilimleri Etik Kurulu'ndan 12.07.2023 tarih ve 20478486-1919 sayılı etik kurul izni alınmıştır.

Teşekkür

Çalışmaya katılan sağlık çalışanlarına teşekkür ederiz

Kaynakça

  1. Abdi A, Vaisi-Raygani A, Najafi B, Saidi H, & Moradi K. (2021). Reflecting on the challenges encountered by nurses at the great Kermanshah earthquake: a qualitative study. BMC Nursing, 20(1), 90. https://doi.org/10.1186/s12912-021-00605-3
  2. Akbari K, Yari A, Ostadtaghizadeh A. (2024). Nurses’ experiences of providing medical services during the Kermanshah earthquake in Iran: a qualitative study. BMC Emergency Medicine, 24(1), 4. https://doi.org/10.1186/s12873-023-00920-9
  3. Aker AT, Üzer N, Şentürk G. (2011). Bir şiddet türü olarak doğal afetler. Türkiye Klinikleri Psikiyatri - Özel Konular, 4(2), 86-90.
  4. Al Khalaileh MA, Bond E, Alasad JA. (2012). Jordanian nurses’ perceptions of their preparedness for disaster management. International Emergency Nursing, 20(1), 14–23.
  5. Briggs SM. (2006). Earthquakes. The Surgical Clinics of North America, 86(3), 537–544. https://doi.org/ 10.1016/j.ienj.2011.01.001
  6. Çınar F, Afacan ZK, Korkmaz E, Aslan FE. (2023). Experiences of earthquake victim families in the disaster of the century: A qualitative study. Archives of Pharmacy Practice, 14(2), 117-121. https://doi.org/10.51847/EOfyqHWXSN
  7. Dereli F, Yıldırım B. (2023). Afetlerde çevre sağlığı. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 8(2), 711–716.
  8. Diab GM, Mabrouk SM. (2015). The effect of guidance booklet on knowledge and attitudes of nurses regarding disaster preparedness at hospitals. Journal of Nursing Education and Practice, 5(9), 17–31. https://doi.org/10.5430/jnep.v5n9p17
  9. Doğan SD, Köse Tosunöz İ, Kaya P, Yurtseven Ş , Aydinli A. (2024). Being a nurse in Turkey's disaster: A phenomenological study on post-earthquake experiences. International Journal of Disaster Risk Reduction, 103, 104346. https://doi.org/10.1016 /j.ijdrr.2024.104346
  10. Düzgün G, Polat G, Hakverdioğlu Yönt G, Şenuzun Aykar F. (2023). Izmir earthquake experience of healthcare professionals during pandemics: A qualitative study. Sağlık Akademisi Kastamonu, 8(2), 227-236. https://doi.org/10.25279/sak.1141607

Kaynak Göster

APA
Çetinkaya, A., Helvaci Özkara, D., & Yılmaz, E. (2026). Deprem Bölgesine Geçici Görevle Giden Sağlık Çalışanlarının Deneyimlerine Yönelik Nitel Bir Çalışma: “Mahşer yeri gibiydi, can pazarı…”. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 9(1), 51-60. https://doi.org/10.38108/ouhcd.1513536
AMA
1.Çetinkaya A, Helvaci Özkara D, Yılmaz E. Deprem Bölgesine Geçici Görevle Giden Sağlık Çalışanlarının Deneyimlerine Yönelik Nitel Bir Çalışma: “Mahşer yeri gibiydi, can pazarı…”. Ordu University J Nurs Stud. 2026;9(1):51-60. doi:10.38108/ouhcd.1513536
Chicago
Çetinkaya, Aynur, Duygu Helvaci Özkara, ve Emel Yılmaz. 2026. “Deprem Bölgesine Geçici Görevle Giden Sağlık Çalışanlarının Deneyimlerine Yönelik Nitel Bir Çalışma: ‘Mahşer yeri gibiydi, can pazarı…’”. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi 9 (1): 51-60. https://doi.org/10.38108/ouhcd.1513536.
EndNote
Çetinkaya A, Helvaci Özkara D, Yılmaz E (01 Ocak 2026) Deprem Bölgesine Geçici Görevle Giden Sağlık Çalışanlarının Deneyimlerine Yönelik Nitel Bir Çalışma: “Mahşer yeri gibiydi, can pazarı…”. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi 9 1 51–60.
IEEE
[1]A. Çetinkaya, D. Helvaci Özkara, ve E. Yılmaz, “Deprem Bölgesine Geçici Görevle Giden Sağlık Çalışanlarının Deneyimlerine Yönelik Nitel Bir Çalışma: ‘Mahşer yeri gibiydi, can pazarı…’”, Ordu University J Nurs Stud, c. 9, sy 1, ss. 51–60, Oca. 2026, doi: 10.38108/ouhcd.1513536.
ISNAD
Çetinkaya, Aynur - Helvaci Özkara, Duygu - Yılmaz, Emel. “Deprem Bölgesine Geçici Görevle Giden Sağlık Çalışanlarının Deneyimlerine Yönelik Nitel Bir Çalışma: ‘Mahşer yeri gibiydi, can pazarı…’”. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi 9/1 (01 Ocak 2026): 51-60. https://doi.org/10.38108/ouhcd.1513536.
JAMA
1.Çetinkaya A, Helvaci Özkara D, Yılmaz E. Deprem Bölgesine Geçici Görevle Giden Sağlık Çalışanlarının Deneyimlerine Yönelik Nitel Bir Çalışma: “Mahşer yeri gibiydi, can pazarı…”. Ordu University J Nurs Stud. 2026;9:51–60.
MLA
Çetinkaya, Aynur, vd. “Deprem Bölgesine Geçici Görevle Giden Sağlık Çalışanlarının Deneyimlerine Yönelik Nitel Bir Çalışma: ‘Mahşer yeri gibiydi, can pazarı…’”. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, c. 9, sy 1, Ocak 2026, ss. 51-60, doi:10.38108/ouhcd.1513536.
Vancouver
1.Aynur Çetinkaya, Duygu Helvaci Özkara, Emel Yılmaz. Deprem Bölgesine Geçici Görevle Giden Sağlık Çalışanlarının Deneyimlerine Yönelik Nitel Bir Çalışma: “Mahşer yeri gibiydi, can pazarı…”. Ordu University J Nurs Stud. 01 Ocak 2026;9(1):51-60. doi:10.38108/ouhcd.1513536