Klimakterik Dönemde Kadınların Yaşadıkları Menopozal Semptomların Yaşam Kalitesine Etkisi

Yıl 2026, Cilt: 9 Sayı: 2, 220 - 231, 25.03.2026

Hafize Dağ Tüzmen , Kamile Altuntuğ , Emel Ege

https://doi.org/10.38108/ouhcd.1535793

https://izlik.org/JA67YA69NM

Öz

Amaç: Bu araştırma, 45 yaş ve üzerindeki kadınların menopoz döneminde deneyimledikleri semptomların, menopozla ilişkili yaşam kaliteleri üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır.
Yöntem: Tanımlayıcı bir araştırma olarak tasarlanan bu çalışma 45-65 yaş aralığındaki yer alan 213 kadının katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veriler, Kişisel Bilgi Formu, Menopozal Semptomları Değerlendirme Ölçeği ve Menopoza Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Veri analizinde tanımlayıcı istatistikler, Varyans Analizi (ANOVA), çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 53.26 ± 6.08, menopoz yaşı ortalaması 47.62±3.22 olarak bulunmuştur. Kadınların %84’ü menopoz dönemini doğal bir süreç olarak değerlendirirken, %63.4’ü bu durumu üretkenliğin sona ermesi, %44.1’i kadınlık kimliğinin kaybı, %39.9’u yaşlılık belirtisi ve %33.3’ü ise cinsel yaşamın sonlanması olarak nitelendirmiştir. Katılımcıların Menopoz Semptomları Ölçeği puan ortalaması 19.59±10.81; Menopoza Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği puan ortalaması ise 104.30±44.33, Menopoza Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği’nin alt boyutları puan ortalamaları; Vazomotor alan 12.30±6.58, psikososyal alan 20.95±1.68, fiziksel alan 60.87±26.11 ve cinsel alan 11.39±7.38 bulunmuştur. Menopoz Semptomları Değerlendirme Ölçeği’nin alt boyutlarına ait puan ortalamaları ise; somatik şikâyetler 3.47±2.22, psikolojik şikâyetler 16.47±8.74 ve ürogenital şikâyetler 5.53±3.63 bulunmuştur. Kadınların deneyimledikleri menopozal semptomlar ile yaşam kalitesi arasında pozitif yönde, çok yüksek derecede ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (r=0.82, p=0.01).
Sonuç: Araştırma sonuçları, klimakterik dönemdeki kadınların menopoz semptomlarını 'orta' veya 'orta düzeye yakın' bir şiddetle yaşadıklarını ve bu semptomların yaşam kalitelerini olumsuz etkilediğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

hemşire , Klimakterik dönem , menopoz , yaşam kalitesi

Etik Beyan

Araştırmanın yürütülebilmesi için Necmettin Erbakan Üniversitesi Sağlık Bilimleri Bilimsel Araştırmalar Etik Kurulundan 2022/262 karar sayılı etik kurul onayı alınmıştır. Araştırmaya katılmayı kabul eden bireylerden araştırmanın amacı hakkında bilgi verilerek onam alınmıştır. Menopoz Semptomlarını Değerlendirme Ölçeği ve Menopoza Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği yazarlarından e-posta aracılığı ile izin alınmıştır.

Teşekkür

Yazarlar bu çalışmaya katılan tüm kadınlara teşekkür eder.

The Effect of Menopausal Symptoms Experienced by Women in the Climacteric Period on Quality of Life

https://izlik.org/JA67YA69NM

Öz

Objective: This study aims to examine the effects of the symptoms experienced by women aged 45 years and over during menopause on their menopause-related quality of life.
Methods: This descriptive study was conducted with the participation of 213 women between the ages of 45-65. The data were collected using the Personal Information Form, Menopausal Symptom Assessment Scale and Menopause Specific Quality of Life Scale. Descriptive statistics, Analysis of Variance (ANOVA), multiple linear regression analysis were used in data analysis.
Results: The mean age of the participants was 53.26±6.08 years, and the mean age at menopause was 47.62±3.22 years. While 84% of the women considered menopause as a natural process, 63.4% described it as the end of productivity, 44.1% as the loss of female identity, 39.9% as a sign of old age, and 33.3% as the end of sexual life. The mean score of the participants in the Menopause Symptoms Scale was 19.59±10.81, and the mean score of the Menopause Specific Quality of Life Scale was 104.30±44.33. The mean scores of the sub-dimensions of the Menopause Specific Quality of Life Scale were vasomotor domain 12.30±6.58, psychosocial domain 20.95±1.68, physical domain 60.87±26.11, and sexual domain 11.39±7.38. The mean scores of the sub-dimensions of the Menopause Symptoms Assessment Scale were somatic complaints 3.47±2.22, psychological complaints 16.47±8.74, and urogenital complaints 5.53±3.63. There was a positive, very high, and significant relationship between the menopausal symptoms experienced by the women participating in the study and the quality of life (r=0.82, p=0.01).
Conclusion: Research results show that women in the climacteric period experience menopausal symptoms with ‘moderate’ or ‘near moderate’ severity and that these symptoms negatively affect their quality of life.

Anahtar Kelimeler

Climatic period , menopause , quality of life.

Kaynakça

• Arar MA, Erbil N. (2022). Türkiye'de menopozal dönemdeki kadınların yaşam kalitesini inceleyen çalışmalar: Bir sistematik derleme. Androloji Bülteni (Andrology Bulletin), 24(1). https://doi.org/10.24898/tandro.2022.69783
• Baransel ES, Barut S, Duran SA. (2023). Menopoz yönetimi eğitiminin menopoz semptomları ve yaşam kalitesi üzerine etkisinin belirlenmesi: randomize kontrollü bir çalışma. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi, 8(3), 314-325. https://doi.org/10.35232/estudamhsd.1324420
• Beşar MI, Ahmed K, Uddin MS, Ahmed F, Emran A-A, Chakraborty A, et al. (2017). Depression and quality of life among postmenopausal women in Bangladesh: a cross-sectional study. Journal of Menopausal Medicine, 23(3), 172-181. https://doi.org/10.6118/jmm.2017.23.3.172
• Çelik AS, Pasinlioğlu T. (2014). Klimakterik dönemdeki kadınların yaşadıkları menopozal semptomlar ve etkileyen faktörler. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 1(1), 16-29.
• Dąbrowska-Galas M, Dąbrowska J, Ptaszkowski K, Plinta R. (2019). High physical activity level may reduce menopausal symptoms. Medicina, 55(8), 466. https://doi.org/10.3390/medicina55080466
• Dağ Tüzmen H. (2022). COVID-19 pandemisinin klimakterik dönemdeki kadınların yaşam kalitesi ile ilişkisinin incelenmesi. 2. Uluslararası Gazi Sağlık Bilimleri Kongresi.
• Darici Koçan MK, Cangöl E. (2023). Menopoz dönemindeki kadınların yaşadıkları semptomlar ve baş etme yöntemleri. STED / Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi. https://doi.org/10.17942/sted.1106278
• Erbaş N, Demirel G. (2017). Klimakterik dönemdeki kadınların menopoza ilişkin yakınmalarının ve menopozal tutumlarının cinsel yaşam kalitesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 4, 220-225.
• Ganapathy T, Al Furaikh SS. (2018). Health-related quality of life among menopausal women. Archives of Medicine and Health Sciences. https://doi.org/10.4103/amhs.amhs_122_17
• Gönül K, Arslan H. (2020). Kadınların menopoz döneminde yaşadıkları sağlık sorunları ve baş etme yöntemleri. Çukurova Medical Journal, 45(3), 910-920. https://doi.org/10.17826/cumj.694473
• Gracia CR, Freeman EW. (2018). Onset of the menopause transition: the earliest signs and symptoms. Obstetrics and Gynecology Clinics, 45(4), 585-597. https://doi.org/10.1016/j.ogc.2018.07.002
• Gümüşay M, Erbil N. (2019). Kadınların menopoza özgü yaşam kalitesine menopoz tutumunun etkisi. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 2(2), 96-109.
• Gürkan. (2005). Menopoz semptomları değerlendirme ölçeğinin Türkçe formunun güvenirlik ve geçerliliği. Hemşirelik Forumu Dergisi, 3, 30-35.
• Hickey M, Knox B, Ye L. (2022). Management of menopause symptoms and quality of life during the menopause transition. Endocrinology and Metabolism Clinics. https://doi.org/10.1016/j.ecl. 2022.04.006
• Hilditch JR, Lewis J, Peter A, van Maris B, Ross A, Franssen E, et al. (1996). A menopause-specific quality of life questionnaire: development and psychometric properties. Maturitas, 24(6), 161-175. https://doi.org/10.1016/S0378-5122(96)82006-8
• İkiışık H, Turan G, Kutay F, Karamanlı DC, Gülen E, Özdemir E, et al. (2020). Awareness of menopause and strategies to cope with menopausal symptoms of the women aged between 40 and 65 who consulted to a tertiary care hospital. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi, 5(1), 10-21. https://doi.org/10.35232/ estudamhsd.632194
• Ilgın S, Çifçi E, İnanır M, Selçuk B. (2021). Postmenopozal kadınlarda kemik mineral yoğunluğunun yaşam kalitesi üzerine etkisi. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 7(1), 70-77. https://doi.org/10.30934/kusbed.844831
• Jamali S, Javadpour S, Mosalanejad L, Parnian R. (2016). Attitudes about sexual activity among postmenopausal women in different ethnic groups: a cross-sectional study in Jahrom, Iran. Journal of Reproduction & Infertility, 17(1), 47-55.
• Kalantari S, Lahsher FH, Hassanzadeh R. (2018). Effect of menopause on quality of life and psychological profile of women in Gorgan, Iran. Journal of Clinical and Basic Research, 2(2), 17-23. http://jcbr.goums .ac.ir/article-1-141-fa.html.
• Karakoç H, Uçtu AK, Özerdoğan N. (2019). Genitourinary syndrome of menopause: effects on related factors, quality of life, and self-care power. Menopause Review/Przegląd Menopauzalny, 18(1), 15-22. https://doi.org/10.5114/pm.2019.84152
• Kaydırak MMM. (2018). Cerrahi menopozun cinsel yaşam üzerine etkileri. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 27(4), 267-279.
• Khatoon F, Sinha P, Shahid S, Gupta U. (2018). Assessment of menopausal symptoms using modified menopause rating scale (MRS) in women of Northern India. International Journal of Reproductive Contraceptive Obstetrics and Gynecology, 7(3), 947-951. https://doi.org/10.18203/2320-1770.ijrcog2018 0871
• Kökkaya D, Demirci H. (2018). Klimakterik dönemdeki kadınlarda algılanan sosyal desteğin menopozal tutum ve yakınmalar üzerine etkisi. ISS2018, 69.
• Kurt G, Öztürk GZ, Kurt GB. (2023). Menopozal dönemdeki semptomlar ve yaşam kalitesi arasında ilişki. Türkiye Aile Hekimliği Dergisi, 27(4), 77-87. https://doi.org/10.54308/tahd.2024.802
• Lay AAR, do Nascimento CF, de Oliveira Duarte YA, Chiavegatto Filho ADP. (2018). Age at natural menopause and mortality: a survival analysis of elderly residents of São Paulo, Brazil. Maturitas, 117, 29-33. https://doi.org/10.1016/j.maturitas.2018.08. 012
• Loutfy I, Abdel Aziz F, Dabbous N, Hassan M. (2006). Women's perception and experience of menopause: a community-based study in Alexandria, Egypt. Eastern Mediterranean Health Journal, 12(Supp.2), S93-S106.
• Mohammed SF, Mohammed NS. (2018). Effect of menopausal symptoms on psychological problems among middle-aged women. Asian Women, 15(3), 292-301. https://doi.org/10.4103/ENJ.ENJ_20_18
• Özer Ü, Gözükara F. (2016). Şanlıurfa'da Kadınların Menopozla İlgili Yaşadıkları Sorunların, Baş Etme Yollarının ve Bakış Açılarının Belirlenmesi. Journal of Hacettepe University Faculty of Nursing, 3(1),16-26.
• Polat F, Aylaz R. (2020). Pender’in sağlığı geliştirme modeli temelli, menopoz dönemindeki kadınların semptomlarla başetmesinde fiziksel egzersizin desteklenmesi. İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Dergisi, 8(1), 150-161. https://doi.org/10.33715/inonusaglik.655871
• Rah Kang A. (2023). Managing menopausal symptoms through exercise and dietary changes. https://digital.sandiego.edu/dnp/index.2.html
• Schneider H, Heinemann L, Rosemeier H-P, Potthoff P, Behre H. (2000). The Menopause Rating Scale (MRS): reliability of scores of menopausal complaints. Climacteric, 3(1), 59-64. https://doi.org/10.3109/13697130009167600
• Selçuk AK, Dişsiz M. (2023). Klimakterik dönem kadın sağlığı sorunları. Gümüş R, Haspolat YK, editör. İçinde: Sağlıklı Yaşlanma ve Kadın. Orient yayınları, p.59. https://doi.org/10.3109/13697131003597019
• Skrzypulec V, Dąbrowska J, Drosdzol A. (2010). The influence of physical activity level on climacteric symptoms in menopausal women. Climacteric, 13(4), 355-361. https://doi.org/10.3109/136971310035970 19
• Sözer GA, Ege E. (2020). Menopoz dönemindeki kadınlarda eğitim ve ilerleyici kas gevşeme egzersizlerinin semptom yönetimi ve yaşam kalitesine etkisi: Yarı deneysel çalışma (Doktora tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi). https://acikerisim.erbakan. edu.tr/items/8cdc4d03-e6f4-4428-8ee1-8d316c22f4 6c
• Srinivasan A, Kumari A. (2021). Assessment of prevalence of vasomotor menopausal symptoms using a modified menopause rating scale (MRS) in Peri and postmenopausal women. International Journal of Research in Pharmaceutical Sciences, 12, 136-140. https://doi.org/10.26452/ijrps.v12i1.3968
• Şahin NH, Kharbouch SB, Şahin NH. (2007). Menopozal dönemlerdeki yaşam kalitesinin belirlenmesi. Florence Nightingale Journal of Nursing, 15(59), 82-90.
• Talaulikar V. (2022). Menopause transition: Physiology and symptoms. Best Practice & Research Clinical Obstetrics & Gynaecology, 81, 3-7. https://doi.org/ 10.1016/j.bpobgyn.2022.03.003
• TJOD. (2021). TJOD’den Açıklama Dünya Menopoz Günü. https://www.tjod.org/tjodden-aciklama-dunya-menopozgunu/
• Tunçarslan N. (2019). Menopoz dönemindeki kadınların algıladıkları sosyal desteğin menopoz semptomlarına etkisi (Yüksek lisans tezi). Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
• Tümür A, Kartal A. (2018). Kadınların menopoza ilişkin tutumları ile menopozal yakınmaları arasındaki ilişki. Pamukkale Medical Journal, 11(3), 337-346. https://doi.org/10.31362/patd.451911
• Uyanık H, Erkal Aksoy Y. (2024). Türk kadınlarının osteoporoz farkındalık düzeyleri ve yaşam kalitesini etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Selçuk Sağlık Dergisi, 5(1), 15-36.
• Zhu D, Chung H-F, Pandeya N, Dobson AJ, Kuh D, Crawford SL, Gold EB, Avis NE, Giles GG, Bruinsma F. (2018). Body mass index and age at natural menopause: an international pooled analysis of 11 prospective studies. European Journal of Epidemiology, 33, 699-710. https://doi.org/10.1007 /s10654-018-0367-y