Attitudes of Caregivers of Children with Special Needs Towards Complementary and Integrative Health Practices

Yıl 2026, Cilt: 9 Sayı: 2, 296 - 305, 25.03.2026

Tuğba Özdemir , Kardelen Avcı , Aslı Sönmez

https://doi.org/10.38108/ouhcd.1548283

https://izlik.org/JA23HC84NF

Öz

Objective: This research aimed to investigate the perspectives of caregivers supporting individuals with disabilities on the use of complementary and integrative health approaches.
Methods: 239 caregivers participated in the descriptive study. In the study, caregivers’ data were collected with the socio-demographic characteristics form and the Attitude Scale towards Complementary, Alternative and Modern Medicine (TATMTDÖ). The data were analyzed using the Kolmogorov-Smirnov test, Mann-Whitney U test, and the Kruskal-Wallis test.
Results: It was found that caregivers demonstrated a high level of positive attitudes towards complementary and integrative health practices, with prayer, massage, music therapy, and herbal methods being the most commonly used, in that order. No statistically significant relationship was identified between caregivers' attitudes towards complementary and integrative health practices and variables such as gender, duration of caregiving, presence of chronic illness, or the type of special needs (p=0.104). However, a significant association was observed between the use of tobacco and alcohol and attitudes towards these health practices (p=0.026).
Conclusion: Having special needs causes the emergence of other conditions (pain, sleep problems, mental health problems, social isolation, etc.) that negatively affect the health of both the individual and the primary caregiver. Nurses, on the other hand, need to include non-pharmacological complementary and integrative health practices in nursing initiatives to prevent secondary problems and to protect and improve health.

Anahtar Kelimeler

Children with special needs , caregivers , complementary and integrative health practices.

Proje Numarası

Araştırma TÜBİTAK 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı 2022-2 tarafından desteklenmiştir (Proje No: 1919B012217024).

Özel Gereksinimli Çocukların Bakım Verenlerinin Tamamlayıcı ve Bütünleştirici Sağlık Uygulamalarına Yönelik Tutumları

https://izlik.org/JA23HC84NF

Öz

Amaç: Bu çalışma özel bir gereksinime sahip olan çocukların birincil bakım verenlerinin tamamlayıcı ve bütünleştirici sağlık uygulamalarına yönelik tutumlarını incelemek amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Tanımlayıcı desendeki araştırmaya 239 bakım veren katılmıştır. Araştırmada bakım verenlerin verileri sosyo-demografik özellikler formu ve Tamamlayıcı, Alternatif ve Modern Tıbba Karşı Tutum Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin normallik dağılımı için Kolmogorov-Smirnov, iki grup karşılaştırmalarında Mann Whitney U ve üç ve üzeri grup karşılaştırmalarında Kruskal-Wallis testi kullanılarak analizleri tamamlanmıştır.
Bulgular: Bakım veren bireylerin tamamlayıcı ve bütünleştirici sağlık uygulamalarına yönelik tutumlarının yüksek olduğu, en çok sırasıyla dua etme, masaj, müzik terapi ve bitkisel yöntem kullandıkları bulunmuştur. Bakım verenlerin cinsiyet, bakım verme süresi, kronik hastalığa sahip olma ve özel gereksinim türü ile tamamlayıcı ve bütünleştirici sağlık uygulamalarına ilişkin tutumları arasında istatistiksel düzeyde anlamlı ilişki olmadığı (p=0.104), sigara ve alkol kullanımı ile tamamlayıcı ve bütünleştirici sağlık uygulamalarına ilişkin tutumları arasında anlamlı düzeyde bir ilişki olduğu (p=0.026) saptanmıştır.
Sonuç: Özel gereksinime sahip olmak beraberinde hem bireyde hem de birincil bakım vereninde sağlığı olumsuz etkileyen diğer durumların (ağrı, uyku sorunları, ruhsal sağlık sorunları, sosyal izolasyon vb.) ortaya çıkmasına sebep olmaktadır. Hemşirelerin ise ikincil sorunların ortaya çıkmaması ve sağlığı koruma ve geliştirme kapsamında non-farmakolojik olarak tamamlayıcı ve bütünleştirici sağlık uygulamalarını hemşirelik girişimlerine daha fazla dahil etmeleri gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Özel gereksinimi olan çocuklar , bakım verenler , tamamlayıcı ve bütünleştirici sağlık uygulamaları.

Proje Numarası

Araştırma TÜBİTAK 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı 2022-2 tarafından desteklenmiştir (Proje No: 1919B012217024).

Kaynakça

• Aboufaras M, Selmaoui K, Ouzennou N. (2023). Attitudes and beliefs towards the use of complementary and alternative medicine in cancer patients. European Journal of Integrative Medicine, 63, 102294.
• Ağan S. (2019). Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin Tamamlayıcı, Alternatif Tedavi ve Modern Tıbba İlişkin Tutum ve Davranışları. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
• Akay G, Tiryaki E, Kadiroğlu T, Güdücü Tüfekçi, F. (2023). Pediatrik palyatif bakımda kanıta dayalı uygulamalar: Sistematik bir derleme. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 10(3), 279–287.
• Akyol A, Usta Yeşilbalkan Ö, Kutlay E, Kankaya H, Menekli T, Fadıloğlu Ç. (2018). Effect of exercise on quality of life and physiological parameters in obese nursing students. Journal of Education and Research in Nursing, 15(3), 161–169.
• Alsabri M, Carfagnini C, Amin M, Castilo F, Lewis J, Ashkar M, et al. (2023). Complementary and alternative medicine for children with sickle cell disease: A systematic review. Blood Reviews, 59, 101052.
• Altin A, Avci I. (2016). Complementary and alternative treatment methods used for patient care bycaregivers to alzheimer’s disease at home. TAF Preventive Medicine Bulletin, 15(6), 525-531.
• Altınbaş Y, İster ED. (2019). Sağlık yüksekokulu öğrencilerinin tamamlayıcı ve alternatif tedaviler hakkındaki görüş, bilgi ve uygulamaları. Sakarya Üniversitesi Holistik Sağlık Dergisi, 2(1), 47–60.
• Anık H, Uyanık G, Yılmaz M. (2023). Investigation of the use of traditional and complementary medicine methods by individuals receiving home care services. Journal of Academic Research in Nursing, 9(1), 1–11.
• Bayraktar, S. (2023). Evidence-based care practices and acupressure in newborns: Traditional review. Journal of Traditional Medical Complementary Therapies, 6(3), 262–267.
• Beyece İncazlı, S, Özer, S, Yıldırım, Y. (2016). Animal-assisted ıntervention in rehabilitation nursing. Balıkesir Health Sciences Journal, 5(2), 88–93.
• CDC. Disability and Health Overview. Published 2020. Erişim Tarihi: 31.01.2025, https://www.cdc.gov/ ncbddd/disabilityandhealth/disability.html#:~:text=According to the World Health,%2C walking%2C or problem solving
• Cevik Guner U, Günay U, Demir Acar M. (2021). Opinions of Turkish parents of children with autism spectrum disorder on use of complementary and alternative medicine methods. Research in Autism Spectrum Disorders, 88, 101847.
• Christon LM, Mackintosh VH, Myers BJ. (2010). Use of complementary and alternative medicine (CAM) treatments by parents of children with autism spectrum disorders. Research in Autism Spectrum Disorders, 4(2), 249–259.
• Çoban T, Özcebe H. (2019). General overview of disability and health behaviors of disabled children. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 13(4), 553–566.
• Cooper CJ, Owen PJ, Sprajcer M, Crowther, ME, Craige, EA, Ferguson SA, et al. (2022). Interventions to improve sleep in caregivers: A systematic review and meta-analysis. Sleep Medicine Reviews, 64, 101658.
• Doğan Yüksekol Ö, Başer M. (2020). Preeklampsili gebelerde tamamlayıcı ve bütünleşik terapilerin kullanımı. Türk Fen ve Sağlık Dergisi, 1(2), 79–83.
• Durat G, Atmaca GD, Ünsal A, Kama N. (2017). Özel gereksinimi olan çocukların ailelerinde umutsuzluk ve depresyon. Osmangazi Tıp Dergisi, 39(3), 49–57.
• Durrani S, Contreras J, Mallaiah S, Cohen L, Milbury K. (2019). The effects of yoga in helping cancer patients and caregivers manage the stress of a natural disaster: a brief report on hurricane harvey. Integrative Cancer Therapies, 18, 1–5.
• Ekici Koşaroğlu N, Nur N. (2023). Sivas il merkezinde 18 yaş ve üstü bireylerde rahatsızlık ve/veya hastalık ile baş etmede tamamlayıcı-alternatif tedavi kullanımı ve ilişkili sosyoekonomik faktörler. Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8(1), 31–37.
• Ghayebie Motlagh E, Davoudi N, Bakhshi M, Ghasemi A, Karimi Moonaghi H. (2022). The conflict between the beliefs of the health care providers and family caregivers in the use of traditional medicine in pediatric oncology: An ethnographic study. Journal of Caring Sciences, 12(1), 64–72.
• Gilbertson EL, Krishnasamy R, Foote C, Kennard AL, Jardine MJ, Gray NA. (2019). Burden of care and quality of life among caregivers for adults receiving maintenance dialysis: A systematic review. American Journal of Kidney Diseases, 73(3), 332–343. https://doi.org/10.1053/j.ajkd.2018.09.006
• Goel AR, Elhassan H, Patterson M, Reid MC. (2021). Characteristics of provider-focused research on complementary and ıntegrative medicine in palliative care: A scoping review. American Journal of Hospice and Palliative Medicine, 104990912110117.
• Gönülay Çalımlı Z, Salderay B. (2021). Hastanelerin psikiyatri hizmetlerinin sunulduğu birimlerde görsel sanatlar eğitiminin tamamlayıcı tedavi olarak uygulanabilirliğine ilişkin durumun incelenmesi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(4), 2267–2288.
• Karadağ G. (2009). Engelli çocuğa sahip annelerin yaşadıkları güçlükler ile aileden algıladıkları sosyal destek ve umutsuzluk düzeyleri. TAF Preventive Medicine Bulletin, 8(4), 315–322.
• Kıssal A, Kurt G, Koç M, Çıtıl R, Gülpınar S, Önder Y. (2019). Knowledge and skill needs of home caregivers and their care burden perceptions. Journal of Human Sciences, 13(3), 833–845. https://doi.org/10.14687/jhs.v16i3.5610
• Kütük MÖ, Tufan AE, Kılıçaslan F, Güler G, Çelik F, Altıntaş, E, et al. (2021). High depression symptoms and burnout levels among parents of children with autism spectrum disorders: a multi-center, cross-sectional, case–control study. Journal of Autism and Developmental Disorders, 51(11), 4086–4099.
• McFadden KL, Hernndez TD, Ito TA. (2010). Attitudes toward complementary and alternative medicine influence its use. Exploe, 6(6), 380-388. https://doi.org/10.1016/j.explore.2010.08.004
• National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH). Complementary, alternative, or integrative health: what’s in a name? NCCIH. Erişim Tarihi:31.01.2025, https://nccih.nih.gov/sites/ nccam. nih.gov/files/CAM_Basics_What_Are_CAIHA_07-15-2014.2.pdf. Published 2021.
• Nwoke EO, Agbapuonwu NE. (2023). Attitude, perception, and utilisation of complementary and alternative medicine among caregivers of the mentally challenged persons in ebonyi state: A cross-sectional study. African Journal of Health, Nursing and Midwifery, 6(2), 24–36.
• Özsezer Kaymak G, Ataç M, Tekir Ö. (2022). Complete therapy in nursing: Artistic treatment with colors, chakras and reiki. Journal of Academic Research in Nursing, 8(3), 177–186.
• Pars H, Suluhan D, Ercan N. (2020). Use of traditional complementary treatment by the mothers with asthmatic children and the effect of their knowledge about the disease on the control of asthma: A single-center experience. Journal of Traditional Medical Complementary Therapies, 3(1), 1–10.
• Rajendran Devaraj A, Joseph R, Jaison Raveen RA. (2020). Self care traditional herbal therapy for psoriasis. An International Journal of Research in AYUSH and Allied Systems, 7(3), 2735–2744.
• Sabancıoğulları S, Ertekin Pınar Ş. (2020). Kronik psi̇ki̇yatri̇ hastalarının bakım veri̇ci̇leri̇ni̇n bakım yükü ve stresle başa çıkma tarzları. Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences, 23(1), 109–117.
• Stritter W, Rutert B, Eidenschink C, Eggert A, Längler A, Holmberg C, et al. (2021). Perception of integrative care in paediatric oncology-perspectives of parents and patients. Complementary Therapies in Medicine, 56, 102624.
• Sudarsan I, Hoare K, Sheridan N, Roberts J. (2022). South Asian immigrants’ and their family carers’ beliefs, practices and experiences of childhood long‐term conditions: An integrative review. Journal of Advanced Nursing, 78(7), 1897–1908.
• T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. (2019). Engelli ve yaşlı bireylere ilişkin istatistiki bilgiler. Erişim Tarihi: 03.11.2024, https://www.csgb.gov.tr/ haberler/engelli-ve-yasli-bireylere-iliskin-istatistik-bulteni-yayinlandi/
• T.C. Milli Eğitim Bakanlığı. (2024). Milli Eğitim İstatistikleri Örgün Eğitim. Erişim Tarihi: 31.01.2025, https://sgb.meb.gov.tr/www/icerik_goruntule.php?KNO=629
• Ünal Toprak F, Uysal N, Şentürk Erenel A, Kutlutürkan S. (2019). Onkoloji hemşireleri, kanser hastaları ve hasta yakınlarının tamamlayıcı-alternatif tedavi yöntemlerine ilişkin uygulama ve tutumlarının belirlenmesi. Gazi Medical Journal, 30, 258–262.
• UNICEF. (2022). Children with disabilities overview - UNICEF DATA. Erişim Tarihi: 03.11.2024, https://data.unicef.org/topic/child-survival/under-five-mortality/
• Walter AA, Van Puymbroeck M, Townsend J, Linder SM, Schmid AA. (2017). A systematic review of mind and body complementary health practices for informal caregivers. American Journal of Recreation Therapy, 16(3), 29.
• Zhu Z, Dluzynski D, Hammad N, Pugalenthi D, Walser S A, Mittal R, et al. (2023). Use of ıntegrative, complementary, and alternative medicine in children with epilepsy: A global scoping review. Children, 10(4), 713.
• Zhu Z, Mittal R, Walser SA, Lehman E, Kumar A, Paudel S, et al. (2022). Complementary and alternative medicine (CAM) use in children with epilepsy. Journal of Child Neurology, 37(5), 334–339.
• Zisman CR, Patti MA, Kalb LG, Stapp EK, Van Eck K, Volk H. et al. (2020). Complementary and alternative medicine use in children with a developmental disability and co-occurring medical conditions. Complementary Therapies in Medicine, 53, 102527.