Araştırma Makalesi

Özel Gereksinimli Çocukların Bakım Verenlerinin Tamamlayıcı ve Bütünleştirici Sağlık Uygulamalarına Yönelik Tutumları

Cilt: 9 Sayı: 2 25 Mart 2026
PDF İndir
EN TR

Özel Gereksinimli Çocukların Bakım Verenlerinin Tamamlayıcı ve Bütünleştirici Sağlık Uygulamalarına Yönelik Tutumları

Öz

Amaç: Bu çalışma özel bir gereksinime sahip olan çocukların birincil bakım verenlerinin tamamlayıcı ve bütünleştirici sağlık uygulamalarına yönelik tutumlarını incelemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı desendeki araştırmaya 239 bakım veren katılmıştır. Araştırmada bakım verenlerin verileri sosyo-demografik özellikler formu ve Tamamlayıcı, Alternatif ve Modern Tıbba Karşı Tutum Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin normallik dağılımı için Kolmogorov-Smirnov, iki grup karşılaştırmalarında Mann Whitney U ve üç ve üzeri grup karşılaştırmalarında Kruskal-Wallis testi kullanılarak analizleri tamamlanmıştır. Bulgular: Bakım veren bireylerin tamamlayıcı ve bütünleştirici sağlık uygulamalarına yönelik tutumlarının yüksek olduğu, en çok sırasıyla dua etme, masaj, müzik terapi ve bitkisel yöntem kullandıkları bulunmuştur. Bakım verenlerin cinsiyet, bakım verme süresi, kronik hastalığa sahip olma ve özel gereksinim türü ile tamamlayıcı ve bütünleştirici sağlık uygulamalarına ilişkin tutumları arasında istatistiksel düzeyde anlamlı ilişki olmadığı (p=0.104), sigara ve alkol kullanımı ile tamamlayıcı ve bütünleştirici sağlık uygulamalarına ilişkin tutumları arasında anlamlı düzeyde bir ilişki olduğu (p=0.026) saptanmıştır. Sonuç: Özel gereksinime sahip olmak beraberinde hem bireyde hem de birincil bakım vereninde sağlığı olumsuz etkileyen diğer durumların (ağrı, uyku sorunları, ruhsal sağlık sorunları, sosyal izolasyon vb.) ortaya çıkmasına sebep olmaktadır. Hemşirelerin ise ikincil sorunların ortaya çıkmaması ve sağlığı koruma ve geliştirme kapsamında non-farmakolojik olarak tamamlayıcı ve bütünleştirici sağlık uygulamalarını hemşirelik girişimlerine daha fazla dahil etmeleri gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Özel gereksinimi olan çocuklar, bakım verenler, tamamlayıcı ve bütünleştirici sağlık uygulamaları.

Proje Numarası

Araştırma TÜBİTAK 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı 2022-2 tarafından desteklenmiştir (Proje No: 1919B012217024).

Kaynakça

  1. Aboufaras M, Selmaoui K, Ouzennou N. (2023). Attitudes and beliefs towards the use of complementary and alternative medicine in cancer patients. European Journal of Integrative Medicine, 63, 102294.
  2. Ağan S. (2019). Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin Tamamlayıcı, Alternatif Tedavi ve Modern Tıbba İlişkin Tutum ve Davranışları. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
  3. Akay G, Tiryaki E, Kadiroğlu T, Güdücü Tüfekçi, F. (2023). Pediatrik palyatif bakımda kanıta dayalı uygulamalar: Sistematik bir derleme. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 10(3), 279–287.
  4. Akyol A, Usta Yeşilbalkan Ö, Kutlay E, Kankaya H, Menekli T, Fadıloğlu Ç. (2018). Effect of exercise on quality of life and physiological parameters in obese nursing students. Journal of Education and Research in Nursing, 15(3), 161–169.
  5. Alsabri M, Carfagnini C, Amin M, Castilo F, Lewis J, Ashkar M, et al. (2023). Complementary and alternative medicine for children with sickle cell disease: A systematic review. Blood Reviews, 59, 101052.
  6. Altin A, Avci I. (2016). Complementary and alternative treatment methods used for patient care bycaregivers to alzheimer’s disease at home. TAF Preventive Medicine Bulletin, 15(6), 525-531.
  7. Altınbaş Y, İster ED. (2019). Sağlık yüksekokulu öğrencilerinin tamamlayıcı ve alternatif tedaviler hakkındaki görüş, bilgi ve uygulamaları. Sakarya Üniversitesi Holistik Sağlık Dergisi, 2(1), 47–60.
  8. Anık H, Uyanık G, Yılmaz M. (2023). Investigation of the use of traditional and complementary medicine methods by individuals receiving home care services. Journal of Academic Research in Nursing, 9(1), 1–11.
  9. Bayraktar, S. (2023). Evidence-based care practices and acupressure in newborns: Traditional review. Journal of Traditional Medical Complementary Therapies, 6(3), 262–267.
  10. Beyece İncazlı, S, Özer, S, Yıldırım, Y. (2016). Animal-assisted ıntervention in rehabilitation nursing. Balıkesir Health Sciences Journal, 5(2), 88–93.

Kaynak Göster

APA
Özdemir, T., Avcı, K., & Sönmez, A. (2026). Özel Gereksinimli Çocukların Bakım Verenlerinin Tamamlayıcı ve Bütünleştirici Sağlık Uygulamalarına Yönelik Tutumları. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 9(2), 296-305. https://doi.org/10.38108/ouhcd.1548283
AMA
1.Özdemir T, Avcı K, Sönmez A. Özel Gereksinimli Çocukların Bakım Verenlerinin Tamamlayıcı ve Bütünleştirici Sağlık Uygulamalarına Yönelik Tutumları. Ordu University J Nurs Stud. 2026;9(2):296-305. doi:10.38108/ouhcd.1548283
Chicago
Özdemir, Tuğba, Kardelen Avcı, ve Aslı Sönmez. 2026. “Özel Gereksinimli Çocukların Bakım Verenlerinin Tamamlayıcı ve Bütünleştirici Sağlık Uygulamalarına Yönelik Tutumları”. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi 9 (2): 296-305. https://doi.org/10.38108/ouhcd.1548283.
EndNote
Özdemir T, Avcı K, Sönmez A (01 Mart 2026) Özel Gereksinimli Çocukların Bakım Verenlerinin Tamamlayıcı ve Bütünleştirici Sağlık Uygulamalarına Yönelik Tutumları. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi 9 2 296–305.
IEEE
[1]T. Özdemir, K. Avcı, ve A. Sönmez, “Özel Gereksinimli Çocukların Bakım Verenlerinin Tamamlayıcı ve Bütünleştirici Sağlık Uygulamalarına Yönelik Tutumları”, Ordu University J Nurs Stud, c. 9, sy 2, ss. 296–305, Mar. 2026, doi: 10.38108/ouhcd.1548283.
ISNAD
Özdemir, Tuğba - Avcı, Kardelen - Sönmez, Aslı. “Özel Gereksinimli Çocukların Bakım Verenlerinin Tamamlayıcı ve Bütünleştirici Sağlık Uygulamalarına Yönelik Tutumları”. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi 9/2 (01 Mart 2026): 296-305. https://doi.org/10.38108/ouhcd.1548283.
JAMA
1.Özdemir T, Avcı K, Sönmez A. Özel Gereksinimli Çocukların Bakım Verenlerinin Tamamlayıcı ve Bütünleştirici Sağlık Uygulamalarına Yönelik Tutumları. Ordu University J Nurs Stud. 2026;9:296–305.
MLA
Özdemir, Tuğba, vd. “Özel Gereksinimli Çocukların Bakım Verenlerinin Tamamlayıcı ve Bütünleştirici Sağlık Uygulamalarına Yönelik Tutumları”. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, c. 9, sy 2, Mart 2026, ss. 296-05, doi:10.38108/ouhcd.1548283.
Vancouver
1.Tuğba Özdemir, Kardelen Avcı, Aslı Sönmez. Özel Gereksinimli Çocukların Bakım Verenlerinin Tamamlayıcı ve Bütünleştirici Sağlık Uygulamalarına Yönelik Tutumları. Ordu University J Nurs Stud. 01 Mart 2026;9(2):296-305. doi:10.38108/ouhcd.1548283