COVID-19 Pandemi Sürecinde Hemşirelerin İş Kazası Bildirimi ve Çalışan Güvenliği İlişkisi: Bir Şehir Hastanesi Örneği
Öz
Amaç: Bu araştırmanın amacı, hemşirelerin çalışan güvenliği açısından tehdit oluşturan iş kazalarının tespit edilmesi ve bu kazaların oluşumunda COVID-19 pandemi süreci ile ilişkisini belirlemektir.
Yöntem: Kesitsel, tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türdeki bu araştırmanın evrenini İstanbul’daki bir şehir hastanesinde çalışan 2100 hemşire, örneklemini ise 410 hemşire oluşturdu. Hemşirelerin 01.01.2021-31.12.2021 tarihleri arasındaki mesleki yaralanmaları, COVID-19 alanlarında çalışma ve tanı alma durumları retrospektif incelendi. Veriler 01-20 Temmuz 2022 tarihlerinde Hastane Bilgi Yönetim Sistemi elektronik arşivinden toplandı. Veri analizinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, ki-kare testi, Kruskall-Wallis, Mann-Whitney U testi ve Spearman korelasyon analizi kullanıldı.
Bulgular: Hemşirelerin %52.20’si 26-27 yaş grubunda, %78.78’i kadın ve %85.12’si bekardır. İş kazası bildirim oranı %11.24 olup, bildirim yapanların %19.92’si cerrahi servislerde çalışmakta ve bildirimlerin %79.66’sını “kesici-delici alet yaralanmaları” oluşturmaktadır. Hemşirelerin %46.83’ünün COVID-19 tanısı aldığı ve bu kişilerin %19.79’unun Yoğun Bakım Ünitesi'nde (YBÜ) çalıştığı saptandı. COVID-19 tanısı alma ile iş kazası bildirimleri arasında anlamlı negatif bir ilişki bulundu (r=-0.866, p<0.05). Hemşirelerin pandemi alanlarında çalışma durumları ile COVID-19 tanısı (r=-0.034) ve iş kazası bildirimi (r=0.36) arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı (p>0.05).
Sonuç: Bu araştırmada hemşirelerin fiziksel, kimyasal, biyolojik, ergonomik ve psikososyal güvenlik alanlarına ilişkin olumsuz iş kazası deneyimlerinin olduğu görüldü. Hemşirelerin en sık yaşadığı iş kazası kesici-delici alet yaralanmalarıdır. Pandemi alanlarında çalışmak iş kazası bildirimini etkilemezken, COVID-19 tanısı almanın iş kazası bildirimiyle yüksek düzeyde ve negatif yönlü ilişkili olduğu sonucuna varıldı.
Anahtar Kelimeler
COVID-19, çalışan güvenliği, hemşire, iş kazası, pandemi
Destekleyen Kurum
Yok
Etik Beyan
Araştırmanın yürütülmesi için İstanbul Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Etik Kurulu’ndan (12.01.2022 tarih, No:01) etik kurul onayı ve kurum izni alındı.
Kaynakça
- Ağçay E, Ünsar S. (2024). Evaluation of attitudes towards safe use of needle-stick and sharp medical ınstruments of healthcare workers in a public hospital. Sakarya Üniversitesi Holistik Sağlık Dergisi, 7(2), 81-93. https://doi.org/10.54803/sauhsd.1362407
- Alsabaani A, Alqahtani NSS, Alqahtani SSS, Al-Lugbi JHJ, Asiri MAS, Salem SEE ve ark., (2022). Incidence, knowledge, attitude and practice toward needle stick injury among health care workers in Abha City Saudi Arabia. Frontiers in Public Health, 14(10), 771190, 1-11. https://doi.org/10.3389/fpubh.2022.77 1190
- Altun Anayurt R, Metiner V. (2023). COVID-19 pandemisi döneminde Sivas Numune Hastanesi'ndeki sağlık çalışanlarının kişisel koruyucu donanım (kkd) kullanımının iş sağlığı ve güvenliği açısından incelenmesi. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(2), 610-632. https://doi.org/10.18074/ckuiibfd.l282085
- Bartzik M, Aust F, Peifer K. (2021). Negative effects of the COVID-19 pandemic on nurses can be buffered by a sense of humor and appreciation. BMC Nursing, 20(257), 2-12. https://doi.org/10.1186/s12912-021-00 770-5
- Bertelli C, Martins BR, Krug SBF, Petry AR, de Souza Fagundes P. (2021). Occupational accidents involving biological material: demographic and occupational profile of affected workers. Revista Brasileira de Medicina do Trabalho, 18(4), 415-424.
- Bozdemir M, Bahar Z. (2023). Hemşirelerin bazı özelliklerinin kesici-delici alet yaralanması üzerine etkisi. Aydın Sağlık Dergisi, 9(2), 80-101. https://doi.org/10.17932/IAU.ASD.2015.007/asd_v09i2005
- Choi KR, Jeffers KS, Logsdon MC. (2020). Nursing and the novel coronavirus: Risks and responsibilities in a global outbreak. Journal of Advanced Nursing, 76(7), 1486–1487. https://doi.org/10.1111/jan.14369
- Costa G, Sartori S. (2007). Ageing, working hours and work ability. Ergonomics, 50(11), 1914–1930. https://doi.org/10.1080/00140130701676054
- Dağcı M, Yazıcı Sayın Y. (2021). Needlestick and sharps injuries among operating room nurses. Reasons and Precautions. Bezmialem Science, 9(3), 317–325. https://doi.org/10.14235/bas.galenos.2020.4049
- Demir U, Asirdizer M, Kartal E, Etli Y, Hekimoglu Y. (2023). An investigation of the effect of the COVID‐19 (SARS‐CoV‐2) pandemic on occupational accidents (Tokat-Turkey).Archives of Environmental & Occupational Health. Health, 78(1), 28‐37.