Araştırma Makalesi

Yoğun Bakım Hemşirelerinin Hasta Mahremiyet Tutumlarının Belirlenmesi: Tanımlayıcı Bir Çalışma

Cilt: 9 Sayı: 4 2 Ekim 2026
PDF İndir
EN TR

Yoğun Bakım Hemşirelerinin Hasta Mahremiyet Tutumlarının Belirlenmesi: Tanımlayıcı Bir Çalışma

Öz

Amaç: Mahremiyet temel bir insan hakkıdır. Hasta mahremiyeti ise bireye ait bilgilerin gizliliğini ifade eder; ancak sağlık hizmeti sunumu sırasında bu gizlilik ihlal edilebilir. Bu bağlamda, kendi mahremiyetini sürdürme konusunda daha yetersiz olan, yoğun bakımda tedavi gören bilinçsiz hastaların mahremiyetini koruma ve sürdürme durumu öne çıkmaktadır. Bu çalışma yoğun bakımda çalışan hemşirelerin hasta mahremiyeti tutumlarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı tipte olan çalışmaya 168 yoğun bakım hemşiresi katılmıştır. Verilerin toplanmasında “kişisel bilgi formu” ve “hasta mahremiyet tutum ölçeği” kullanılmıştır. Elde edilen verilerin istatistiksel analizinde Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H analizi, ortalama, standart sapma, sayı ve yüzde değerleri kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan hemşirelerin Hasta Mahremiyet Tutum Ölçeği puan ortalaması 124.90±12.54’tür. Yaş grupları arasında Hasta Mahremiyet Tutum Ölçeği puanları açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu. Yoğun bakım hemşirelerinin etik ilke ve sorumluluk puanları 6-10 olan grup ile 1-5 olan grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu. Ayrıca hasta hakları mahremiyet maddelerini bilen ve okuyan hemşirelerin Hasta Mahremiyet Tutum Ölçek puanının istatistiksel açıdan anlamlı ve yüksek olduğu tespit edilmiştir (p=0.02). Sonuç: Bu çalışma sonucunda, yoğun bakım hemşirelerinin hasta mahremiyetine önem verdikleri; mahremiyet algı ve tutumlarının toplumsal değerler ve yaşanmışlıklarla şekillenerek yaşla birlikte arttığı; ayrıca etik ilkeleri ve hasta haklarını bilen hemşirelerin mahremiyete daha fazla önem verdikleri belirlenmiştir. Ancak mahremiyete verilen önemin bakım uygulamalarına yansıtılması önemlidir. Bu doğrultuda, mahremiyet ihlallerinin daha etkin ve doğru biçimde tespit edilmesi ve hemşirelik bakım kalitesinin artırılması amacıyla, hizmet sunanlar ile hizmet alanların birlikte yer aldığı yeni gözlemsel çalışmaların yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Hasta hakları, Hasta mahremiyeti, Hemşirelik bakımı, Mahremiyet, Yoğun bakım hemşireliği

Etik Beyan

Çalışma için Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu’ndan (Tarih: 18.01.2024; Karar No:2024-01/35) izin alınmıştır. Çalışma için anket uygulaması için önce araştırmanın amacı, kapsamı ve süresi ile ilgili bilgiler yoğun bakım hemşireleriyle paylaşılarak bilgilendirilmiş onam alınmıştır. Çalışma, Helsinki Deklarasyonu prensipleri kuralları gözetilerek gerçekleştirilmiştir.

Kaynakça

  1. Adib-Hajbaghery M, Zehtabchi S. (2014). Evaluation of elderly patients’ privacy and their satisfaction level of privacy in selected hospital in Esfahan. Journal of Medical Ethics, 8(29), 97 https://www.magiran .com/p1322010
  2. Aldemir Atmaca K, Aydın A. (2023). Cerrahi hemşirelerinde profesyonel değer algısı ve mahremiyet ilişkisi: Tanımlayıcı araştırma. Turkiye Klinikleri Journal of Medical Ethics, 31(3), 191-198 https://doi.org/10.5336/mdethic.2023-96786
  3. Arslan ET, Demir H. (2017). Sağlık çalışanlarının hasta mahremiyetine ilişkin tutumu: Nitel bir araştırma. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(4), 191-220 https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/533909
  4. Aydemir İ, Işıkhan V. (2012). Sağlık Bakanlığı’na bağlı hastanelerde hasta hakları uygulamalarının değerlendirilmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(2), 67-86 https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/113361
  5. Erickson JI, Millar S. (2005). Caring for patients while respecting their privacy: renewing our commitment, The Online Journal of Issues in Nursing, 10(1), 2 https://www.researchgate.net/publication/26405674_Caring_for_Patients_While_Respecting_Their_Privacy_Renewing_Our_Commitment
  6. Erkuş Küçükkelepçe G, Çoşkun Palaz S. (2023). Yoğun bakım hemşirelerinin mahremiyet bilinci ve hemşirelik bakımındaki etik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Göbeklitepe International Journal of Health Sciences, 6(13), 53-63. https://doi.org/10.55433/gsbd.233
  7. Fernandes MID, Moreira IMPB. (2013). Ethical issues experienced by intensive care unit nurses in everyday practice. Nursing Ethics, 20(1), 72-82 https://doi.org/10.1177/0969733012452683
  8. Güleç B, Alkan A. (2024). Yoğun bakım ünitelerinde hasta mahremiyetinin değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 15(44), 1363-1383
  9. Güneş Aktan G, Eşer İ, Kocaçal E. (2019). Hemşirelerin hasta mahremiyetini koruma ve sürdürme durumları ile etkileyen faktörler. Koç Üniversitesi Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi, 16 (4), 301-305 https://doi.org/10.5222/HEAD.2019.301
  10. Hartigan L, Cussen L, Meaney S, O'Donoghue K. (2018). Patients' perception of privacy and confidentiality in the emergency department of a busy obstetric unit. BioMed Central Health Services Research, 18(1), 978-983. https://doi.org/10.1186/s12913-018- 3782-6

Kaynak Göster

APA
Gülsoy, Z., & Sevimligül, G. (2026). Yoğun Bakım Hemşirelerinin Hasta Mahremiyet Tutumlarının Belirlenmesi: Tanımlayıcı Bir Çalışma. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 9(4), 716-726. https://doi.org/10.38108/ouhcd.1619305
AMA
1.Gülsoy Z, Sevimligül G. Yoğun Bakım Hemşirelerinin Hasta Mahremiyet Tutumlarının Belirlenmesi: Tanımlayıcı Bir Çalışma. Ordu University J Nurs Stud. 2026;9(4):716-726. doi:10.38108/ouhcd.1619305
Chicago
Gülsoy, Zuhal, ve Gülgün Sevimligül. 2026. “Yoğun Bakım Hemşirelerinin Hasta Mahremiyet Tutumlarının Belirlenmesi: Tanımlayıcı Bir Çalışma”. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi 9 (4): 716-26. https://doi.org/10.38108/ouhcd.1619305.
EndNote
Gülsoy Z, Sevimligül G (01 Ekim 2026) Yoğun Bakım Hemşirelerinin Hasta Mahremiyet Tutumlarının Belirlenmesi: Tanımlayıcı Bir Çalışma. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi 9 4 716–726.
IEEE
[1]Z. Gülsoy ve G. Sevimligül, “Yoğun Bakım Hemşirelerinin Hasta Mahremiyet Tutumlarının Belirlenmesi: Tanımlayıcı Bir Çalışma”, Ordu University J Nurs Stud, c. 9, sy 4, ss. 716–726, Eki. 2026, doi: 10.38108/ouhcd.1619305.
ISNAD
Gülsoy, Zuhal - Sevimligül, Gülgün. “Yoğun Bakım Hemşirelerinin Hasta Mahremiyet Tutumlarının Belirlenmesi: Tanımlayıcı Bir Çalışma”. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi 9/4 (01 Ekim 2026): 716-726. https://doi.org/10.38108/ouhcd.1619305.
JAMA
1.Gülsoy Z, Sevimligül G. Yoğun Bakım Hemşirelerinin Hasta Mahremiyet Tutumlarının Belirlenmesi: Tanımlayıcı Bir Çalışma. Ordu University J Nurs Stud. 2026;9:716–726.
MLA
Gülsoy, Zuhal, ve Gülgün Sevimligül. “Yoğun Bakım Hemşirelerinin Hasta Mahremiyet Tutumlarının Belirlenmesi: Tanımlayıcı Bir Çalışma”. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, c. 9, sy 4, Ekim 2026, ss. 716-2, doi:10.38108/ouhcd.1619305.
Vancouver
1.Zuhal Gülsoy, Gülgün Sevimligül. Yoğun Bakım Hemşirelerinin Hasta Mahremiyet Tutumlarının Belirlenmesi: Tanımlayıcı Bir Çalışma. Ordu University J Nurs Stud. 01 Ekim 2026;9(4):716-2. doi:10.38108/ouhcd.1619305