Kadınların Üriner İnkontinansla İlaç Dışı Başetme Yöntemi Kullanım Sıklığı ve Yaşam Kalitesi Arasındaki İlişki: Tanımlayıcı ve İlişki Arayıcı Çalışma
Öz
Amaç: Bu araştırmanın amacı, kadınların ilaç dışı üriner inkontinansla baş etme yöntemi kullanım sıklığı ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi belirlemektir.
Yöntem: Tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki arayıcı türde yürütülen bu çalışma Mart-Haziran 2024 tarihleri arasında bir eğitim ve araştırma hastanesinin üroloji kliniğine yatışı yapılan 234 kadın hasta ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, “Hasta Tanıtım Formu, Üriner İnkontinansla İlaç Dışı Başetme Yöntemi Kullanım Sıklığı Ölçeği, İnkontinans Yaşam Kalitesi Ölçeği (IQOL), Uluslararası İdrar Kaçırma Konsültasyon Sorgulaması- Kısa Formu (ICIQ-SF)” kullanılarak toplanmıştır. Veriler SPSS 25.0 paket programıyla analiz edilmiştir. Verilerin analizinde sayılar, yüzdeler, minimum ve maksimum değerler, ortalamalar, standart sapmalar ve bazı istatistiksel analizler kullanılmıştır. Tüm analizlerde, p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Kadınların %35’i 60-65 yaş grubu arasındadır. %84.4’ü vajinal doğum yapmıştır ve %52.3’ü epizyotomi, %52.7’si doğum esnasında karına baskı uygulamasını deneyimlemiştir. ICIQ-SF’e göre kadınların %53.9’unda orta düzeyde üriner inkontinans şikâyeti tespit edilmiştir. Üriner inkontinansla ilaç dışı baş etme yöntemi kullanım sıklığı ve yaşam kalitesi arasında istatistiksel olarak anlamlı, negatif yönde, kuvvetli düzeyde korelasyon (-0.822) olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, üriner inkontinansla ilaç dışı baş etme yöntemi kullanım sıklığı ölçeği toplam puanı ile ICIQ-SF sınıf değerleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı, pozitif yönde ve orta düzeyde bir korelasyon saptanmıştır.
Sonuç: Üriner inkontinans kadınlarda her yaşta görülebilen önemli bir sağlık sorunudur. Kadınlarda üriner inkontinansla ilaç dışı baş etme yöntemlerinin yüksek sıklıkta kullanılmasının yaşam kalitesini azalttığı bulunmuştur. Ayrıca, ICIQ sınıf değerleri yükseldikçe üriner inkontinansla ilaç dışı baş etme yöntemlerinin kullanım sıklığı artmaktadır. Kadınlara üriner inkontinans şikayetlerini hafifleten ve yaşam kalitelerini olumlu etkileyen konservatif yaklaşımlar hakkında pratik uygulamaları da içeren eğitim ve danışmanlık hizmetlerinin sunulması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Åström Y, Asklund I, Lindam A, Sjöström M. (2021). Quality of life in women with urinary incontinence seeking care using e-health. BMC Women's Health, 21, 1-9. https://doi.org/10.1186/s12905-021-01638-w
- Avery K, Donovan J, Peters TJ, Shaw C, Gotoh M, Abrams P. (2004). ICIQ: A brief and robust measure for evaluating the symptoms and impact of urinary incontinence. Neurourology and Urodynamics, 23(4), 322-330. https://doi.org/10.1002/nau.20065
- Aydın Avcı İ, Öz Yıldırım Ö, Yıldırım E, Bulgak M. (2022). Non-medication coping strategies for urinary incontinence in older adults: Factors associated with frequency of use. International Urogynecology Journal, 33(5), 1259-1265. https://doi.org/10.1007/s00192-022-05077-x
- Baykuş N, Yenal K. (2020). Prevalence of urinary incontinence in women aged 18 and over and affecting factors. Journal of Women & Aging, 32(5), 578-590.https://doi.org/10.1080/08952841.2019.16 82923
- Çetinel B, Özkan B, Can G. (2004). ICIQ-SF Türkçe versiyonu validasyon (geçerlilik) çalışması. Türk Üroloji Dergisi, 30(3), 332-338.
- Çiloğlu D, Zaybak A. (2020). Üriner inkontinanslı bireylerde baş etme davranışları ve yaşam kalitesi. Türkiye Klinikleri Hemşirelik Bilimleri, 12(1), 64-71. https://doi.org/10.5336/nurses.2019-70330
- Delarmelindo RDA, Parada CMGD, Rodrigues RAP, Bocchi SCM. (2013). Women's strategies for coping with urinary incontinence. Revista da Escola de Enfermagem da USP, 47, 296-303. https://doi.org/10.1590/S0080-623420130000300019
- Gleason JL, Richter HE, Redden DT, Goode PS, Burgio KL, Markland AD. (2013). Caffeine and urinary incontinence in US women. International Urogynecology Journal, 24(2), 295-302. https://doi.org/10.1007/s00192-012-1829-5
- Haylen BT, de Ridder D, Freeman RM, Swift SE, Berghmans B, Lee J, et al. (2010). An International Urogynecological Association (IUGA)/International Continence Society (ICS) joint report on the terminology for female pelvic floor dysfunction. International Urogynecology Journal, 21(1), 5-26. https://doi.org/10.1007/s00192-009-1103-3
- İrer B, Şen V, Demir Ö, Bozkurt O, Esen A. (2018). Üriner inkontinans alt tiplerinin yaşam kalitesi üzerine etkileri: doktora başvurmada üriner inkontinans alt tipinin önemi var mı? Ortadoğu Tıp Dergisi, 10(1), 8-12.