Gestasyonel Diyabetin Tanısında Güncel Yaklaşım, Gebelere Yönelik Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Hemşirenin Rolü

Neslihan İlgen; Derya Yüksel Koçak

EN TR

Gestasyonel Diyabetin Tanısında Güncel Yaklaşım, Gebelere Yönelik Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Hemşirenin Rolü

Öz

Gestasyonel Diyabetus Mellitus (GDM) gebe kadında glukoz metabolizmasının bozulmasıdır. Dünyada ve ülkemizde GDM prevalansı artış göstermektedir. GDM’de meydana gelen kontrolsüz hiperglisemi anne ve yenidoğanda komplikasyonlara sebep olmaktadır. GDM tanısı Oral Glukoz Tolerans Testi (OGTT) sonuçları temel alınarak koyulmaktadır. OGTT tek ve iki aşamalı olarak iki farklı yöntemle uygulanmaktadır. GDM komplikasyonlarının önlenmesinde gebelikte sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını benimsemek önemlidir. Beslenme, diyet, egzersiz, stresle baş etme, kendi kendine kan glukoz takibi yaparak sağlık sorumluluğu alma gibi sağlıklı yaşam biçimi davranışları GDM yönetiminde etkili olmaktadır. Ayrıca sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının benimsenmesi, postpartum dönemde oluşabilecek komplikasyonları, doğum sonrasında kadın hayatının ilerleyen dönemlerinde tip 2 diyabet veya sonraki gebeliklerde tekrarlayan GDM gelişme riskini önlemektedir. Bu derlemede GDM tanısına yönelik güncel sınıflandırma ve gebelere yönelik sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve hemşirenin rolü ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

Gebelik,Gestasyonel Diyabetes Mellitus,sağlıklı yaşam biçimi davranışları,hemşirelik

Kaynakça

Abebe KZ, Scifres C, Simhan HN, Day N, Catalano P, Bodnar LM. ve ark. (2017). Comparison of two screening strategies for Gestational Diabetes (GDM2) Trial: Design and rationale. Contemp Clin Trials, 62(1), 43-9.
Aksu H, Yurtsev E. (2009). Gebelik, diyabet ve hemşirelik bakımı. Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Dergisi, 16(3), 50–58.
Alphan, M. E. T. (2017). Gestasyonel Diabetes Mellitus ve Tıbbi Beslenme Tedavisi. Turkiye Klinikleri Nutrition and Dietetics-Special Topics, 3(3), 182-189.
American Diabetes Association (ADA) 2002 Gestational diabetes mellitus. Diabetes Care, 25 (Supplement-1), 94-96. Erişim tarihi: 25.12.2019, https://care.diabetesjournals.org/ content/25/suppl_1/s94
American Diabetes Association (ADA) 2016 Standards of medical care in diabetes, Diabetes Care, 39 (Supplement-1), 4-5. Erişim tarihi: 25.12.2019, https://care.diabetesjournals.org /content/suppl/2015/12/21/39.Supplement_1.DC2/2016-Standards-of-Care.pdf
American Diabetes Association (ADA) 2018 Management of diabetes in pregnancy: Standards of Medical Care in Diabetes. Diabetes Care, 41(Supplement-1), 137-143. Erişim tarihi: 25.12.2019, https://care.diabetesjournals. org/ content/41/Supplement_1/S137
American Diabetes Association (ADA) 2013 Standards of Medical Care in Diabetes, 36 (Supplement-1), 11-66. Erişim tarihi: 25.12.2019, https://www.ndei.org/ADA-2013-Guidelines-Criteria-Diabetes-Diagnosis.aspx.html
American Diabetes Association (ADA) 2014 Diagnosis and Classification of Diabetes Mellitus Definition And Descrıptıon of Diabetes Mellitus. Diabetes Care, 37 (Supplement-1), 81-90. Erişim tarihi:25.12.2019, https://care. diabetesjournals.org/content/37/Supplement_1/S81
American Diabetes Association (ADA) 2018. Classification and Diagnosis of Diabetes: Standards of Medical Care in Diabetes. Diabetes Care, 41 (Supplement-1), 13-27. Erişim tarihi:25.12.2019, https://care.diabetesjournals. org/content/41/Supplement_1/S13
Aune D, Sen A, Henriksen T, Saugstad OD, Tonstad S. (2016). Physical activity and the risk of gestational diabetes mellitus: a systematic review and dose–response meta-analysis of epidemiological studies. Eur J Epidemiol, 31(10), 967–997.

Bain E, Crane M, Tieu J, Han S, Crowther CA, Middleton, P. (2015). Diet and exercise interventions for preventing gestational diabetes mellitus. Cochrane Database of systematic reviews, 12 (4), CD010443.
Barakat R, Ruiz JR, Stirling JR, Zakynthinaki M, Lucia, A. (2009). Type of delivery is not affected by light resistance and toning exercise training during pregnancy: a randomized controlled trial. American Journal of Obstetrics & Gynecology, 201(6), 590-e1.
Carolan, MC. (2016). Educational and intervention programmes for gestational diabetes mellutes(GDM) managament:An Integrative Review, Collegian, 23(1), 103-114.
Cosson E, Baz B, Gary F, Pharisien I, Nguyen MT, Sandre-Banon D. ve ark. (2017). Poor reliability and poor adherence to self-monitoring of blood glucose are common in women with gestational diabetes mellitus and may be associated with poor pregnancy outcomes. American Diabetes Association. Diabetes Care, 40(9), 1181-1186.
Çalık A, Kapucu S. (2017). Diyabetli hastalarda sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını geliştirme: Pender’in Sağlığı Geliştirme Modeli. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 4(2), 62-75.
Çelik D, Karaçam Z. (2017). Türkiye’de gestasyonel diyabetes mellitus prevalansı ve risk faktörleri: Sistematik derleme ve meta analiz. Adnan Menseres Üniversitesi. 1. Sağlık Bilimleri Kongresi, 29, 802.
Çiçekli K, Koç S, Çalışkan E, Kayıkçıoğlu F, Haberal A. (2001). Gestasyonel Diabetes Mellitus Tanısında ve Perinatal Sonuçların Değerlendirilmesinde Elli Gram ve Yetmiş beş Gram Oral Glukoz Tolerans Testlerinin Karşılaştırılması. Turkiye Klinikleri Journal of Clinical Obstetric and Gynecology 11(3), 142-8.
Çoban A, Yanıkkeren E. (2010). Gebelerde uyku kalitesi ve yorgunluk. Ege Tıp Dergisi, 49(2), 87-94.
Çoban A. (2015). Riskli Gebelikler, Şirin A & Kavlak O, Kadın Sağlığı, Genişletilmiş 2. Baskı, Ankara, Nobel Tıp Kitabevleri, s.324.
Deryahan A. (2019). Ebelik ve Hemşirelik Öğrencilerinin Gestasyonel Diyabet İle İlgili Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Bilim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, Türkiye.
Diabetes in pregnancy: management from preconception to the postnatal period. NICE guideline.(2015).https://www.nice.org.uk/guidance/ng3.
Diyabet Tanı ve Tedavi Rehberi. (2018). Ulusal Diyabet Konsensüs Grubu. https://www. turkdiab.org/admin/PICS/files/Diyabet_Tani_ve_Tedavi_Rehberi_2018.pdF
Dursun E.M.A, Kızıltan G. (2019). Gestasyonel Diyabet ve Risk Faktörleri. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi-BÜSBİD, 4(2),132-146.
Dülger Ö, Özcan J, Savan K, Uluğ, U. (2016). Gebelik Boyunca Az Kilo Alımı Gestasyonel Diyabet Riskini Artırır mı?. Journal of Clinical Obstetrics & Gynecology, 26(3), 129-133.
Güneş Z, Körükcü Ö, Özdemir G. (2009). Diyabetli hastalarda uyku kalitesinin belirlenmesi. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 12(2),10-17.
Hod M, Kapur A, Sacks DA, Hadar E, Agarwal M, Di Renzo GC. ve ark. (2015). The International Federation of Gynecology and Obstetrics (FIGO) Initiative on gestational diabetes mellitus: A pragmatic guide for diagnosis, management, and care. International Journal of Gynecology and Obstetrics,131,173–211.
International Diabetes Federation IDF Diabetes Atlas 2015. Erişim Tarihi: 06.04.2017, https://www.idf.org/e-library/epidemiology-research/diabetes-atlas/13-diabetes-atlas-seventh-edition.html
İlhan N, Batmaz M, Akhan LU. (2010). Üniversite öğrencilerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışları. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanat Dergisi, 3(3), 34-44.
Küçük, L. (2015). Diyabetin Ruhsal Boyutu. Okmeydanı Tıp Dergisi, 31 (Ek sayı), 52-56.
Lee KW, Ching SM, Ramachandran V, Yee A, Hoo FK, Chia YC. ve ark. (2018).Prevalence and risk factors of gestational diabetes mellitus in Asia: a systematic review and meta-analysis. BMC Pregnancy Childbirth,18(1),494.
Leng J, Liu G, Zhang C, Xin S, Chen F, Li B. ve ark. (2016). Physical activity, sedentary behaviors and risk of gestational diabetes mellitus: a population-based cross-sectional study in Tianjin, Chinain. European Journal of Endocrinology,174(6),763-73.
Lindgren K. (2001). Relationships among maternal-fetal attachment, perinatal depression and health practices in pregnancy. Research in Nursing & Health, 24(3), 203-17.
Metin, S. (2017). Gestasyonel diyabette güncel tedavi yaklaşımları. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(1), 1-14.
Michael S. Cardwell MD. (2013). Improving medical adherence in women with gestational diabetes through self-efficacy. Clinical Diabetes, 31(3), 110-115.
Mihmanlı V, Mihmanlı M. (2015). Diabetes mellutus ve gebelik. Okmeydanı Tıp Dergisi, 31 (Ek sayı), 17-22.
Morris, C.G. (2002). Understanding Psychology.[Psikolojiyi anlamak: Psikolojiye giriş]. Translation: HB Ayvaşık, M. Sayıl) Ankara: Türk Psikologlar Derneği Yayınları, 23, 525-567.
Ölçer Z, Oskay Ü. (2015).Yüksek riskli gebelerin yaşadığı stresörler ve stresle baş etme yöntemleri. Koç Üniversitesi Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi. HEAD, 12(2), 85-92.
Öztürk F, Altuntaş Y. (2015). Gestasyonel Diabetes Mellutus. Şişli Etfal Hastanesi Tıp Bülteni, 49(1), 1-10.
Raman P, Shepherd E, Dowswell T, Middleton P, Crowther CA. (2019). Different methods and settings for glucose monitoring for gestational diabetes during pregnancy. Cochrane Database of systematic reviews, (10).
Reutrakul S, Anothaisintawee T, Herring SJ, Balserak BI, Marc I, Thakkinstian A. (2018). Short sleep duration and hyperglycemia in pregnancy: Aggregate and individual patient data meta-analysis. Sleep Medicine Reviews, 40,31-42.
Simmons D, Devlieger R, Van Assche A, Jans G, Galjaard S, Corcoy R. (2017). Effect of physical activity and/or healthy eating on GDM Risk: The DALI Lifestyle Study. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 102(3), 903-913.
Sugiyama MS, Cash HL, Roseveare C, Reklai R, Basilius K, Madraisau S. (2017). Assessment of gestational diabetes and associated risk factors and outcomes in the Pacific Island Nation of Palau. Maternal and Child Health Journal, 21(10), 1961-6.
Surwit RS, Van Tilburg MA, Zucker N, McCaskill CC, Parekh P, Feinglos MN. ve ark. (2002). Stress management improves long-termglycemic control in Type 2 Diabetes. Diabetes Care, 25(1),30-4.
Sürücü HA, Besen DB, Duman M, Yeter Erbil E. (2018).Coping with stress among pregnant women with gestational diabetes mellutes. Journal of Caring Sciences, 7(1), 9–15.
Şahin M, Kahraman BY, Bekar M. (2019). Gestasyonel Diyabette Hemşirenin Prenatal Bakımdaki Rolü. Hastane Öncesi Dergisi, 4(1), 23-32.
Şen C, Yayla M, Api O, Yapar Eyi EG, Ülkümen BA. (2016). Diabates in pregnancy: diagnosis and treatment. Practice Guidelines of Turkish Perinatology Society. Perinatal Journal, 24(2),110-127.
Taşkın L. (2016). Doğum ve Kadın Sağlığı Hemşireliği. 15.baskı, Ankara, Akademisyen Kitapevi, s.259.
Türk Diyabet Cemiyeti 2014 Diyabet ve Uyku Bozuklukları. Erişim tarihi:25.12.2019, http://www.diabetcemiyeti.org/c/diyabet-ve-uyku-bozukluklari
Türk Hemşireler Derneği 19 Nisan 2011 Hemşirelik Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik. Erişim tarihi:25.12.2019, http://www.turkhemsirelerdernegi.org.tr/tr/yasa-ve-yonetmelikler/yonetmelikler/19-nisan-2011-hemsirelik-yonetmeliginde-degisiklik yapilmasina-dair-yonetmelik.aspx.
Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği. Diabetes Mellutus ve Komplikasyonlarının Tanı, Tedavi ve İzlem Klavuzu. 2018.(10.baskı). Erişim tarihi:25.12.2019, http://temd.org.tr/ admin/uploads/tbl_kilavuz/20180814161019-2018tbl_kilavuz6c373c6010.pdf
Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK) Doğum İstatistikleri 2017 Erişim tarihi:25.12.2019, http://tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=24647
Ural, A. (2016). Gestasyonel diabetes mellitus ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 6(2), 120-127.
Uyanıkoğlu H, İncebıyık A, Karakaş EY. Gestasyonel Diyabet Taramasında 50 gram Glukoz Yüklemesi Gerekli mi?. Anadolu Kliniği Tıp Bilimleri Dergisi, 21(1), 60-63.
World Health Organization 2010 Global recommendations on physical activity for health. World Health Organization. Erişim tarihi:25.12.2019, http://whqlibdoc.who.int/publications/2010/9789241599979_eng.pdf?ua=1 Yakut K, Öztürk M. (2018). Gestasyonel diabetus mellutus. ACOG Practice Bulletin, American College of Obstetricians and Gynecologists,131:e49–64.
Zhang Y, Gong Y, Xue H, Xiong J, Cheng G.(2018).Vitamin D and gestational diabetes mellitus: a systematic review based on data free of Hawthorne effect. BJOG: An International Journal of Obstetrics & Gynaecology, 125(7), 784-793.
Zhou X,Chen R, Zhong C, Wu J, Li X, Li Q. ve ark. (2019). Fresh fruit in pregnancy and the association with gestational diabetes mellutes:a Prospective Cohort Study. Nutrition, 60,129-135.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hemşirelik

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Neslihan İlgen
0000-0002-5405-6806
Türkiye

Derya Yüksel Koçak ^*
0000-0001-6890-6755
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

28 Kasım 2019

Kabul Tarihi

30 Aralık 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 2 Sayı: 3

IZ

https://izlik.org/JA23AR62SP

APA

İlgen, N., & Koçak, D. Y. (2019). Gestasyonel Diyabetin Tanısında Güncel Yaklaşım, Gebelere Yönelik Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Hemşirenin Rolü. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 2(3), 181-183. https://izlik.org/JA23AR62SP

AMA

1.İlgen N, Koçak DY. Gestasyonel Diyabetin Tanısında Güncel Yaklaşım, Gebelere Yönelik Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Hemşirenin Rolü. Ordu University J Nurs Stud. 2019;2(3):181-183. https://izlik.org/JA23AR62SP

Chicago

İlgen, Neslihan, ve Derya Yüksel Koçak. 2019. “Gestasyonel Diyabetin Tanısında Güncel Yaklaşım, Gebelere Yönelik Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Hemşirenin Rolü”. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi 2 (3): 181-83. https://izlik.org/JA23AR62SP.

EndNote

İlgen N, Koçak DY (01 Aralık 2019) Gestasyonel Diyabetin Tanısında Güncel Yaklaşım, Gebelere Yönelik Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Hemşirenin Rolü. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi 2 3 181–183.

IEEE

[1]N. İlgen ve D. Y. Koçak, “Gestasyonel Diyabetin Tanısında Güncel Yaklaşım, Gebelere Yönelik Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Hemşirenin Rolü”, Ordu University J Nurs Stud, c. 2, sy 3, ss. 181–183, Ara. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA23AR62SP

ISNAD

İlgen, Neslihan - Koçak, Derya Yüksel. “Gestasyonel Diyabetin Tanısında Güncel Yaklaşım, Gebelere Yönelik Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Hemşirenin Rolü”. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi 2/3 (01 Aralık 2019): 181-183. https://izlik.org/JA23AR62SP.

JAMA

1.İlgen N, Koçak DY. Gestasyonel Diyabetin Tanısında Güncel Yaklaşım, Gebelere Yönelik Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Hemşirenin Rolü. Ordu University J Nurs Stud. 2019;2:181–183.

MLA

İlgen, Neslihan, ve Derya Yüksel Koçak. “Gestasyonel Diyabetin Tanısında Güncel Yaklaşım, Gebelere Yönelik Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Hemşirenin Rolü”. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, c. 2, sy 3, Aralık 2019, ss. 181-3, https://izlik.org/JA23AR62SP.

Vancouver

1.Neslihan İlgen, Derya Yüksel Koçak. Gestasyonel Diyabetin Tanısında Güncel Yaklaşım, Gebelere Yönelik Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Hemşirenin Rolü. Ordu University J Nurs Stud [Internet]. 01 Aralık 2019;2(3):181-3. Erişim adresi: https://izlik.org/JA23AR62SP

Gestasyonel Diyabetin Tanısında Güncel Yaklaşım, Gebelere Yönelik Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Hemşirenin Rolü

Current Approach in Diagnosis of Gestational Diabetes and the Role of Nurse in Developing Healthy Lifestyle for Pregnant Women

Abstract

Keywords

Gestasyonel Diyabetin Tanısında Güncel Yaklaşım, Gebelere Yönelik Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Hemşirenin Rolü

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

IZ

Kaynak Göster