Toplumsal Cinsiyet Rolleri Kapsamında İnfertilite ve Damgalanma: Bir Sistematik Derleme
Öz
Amaç: Bu çalışma infertil bireylerin toplumsal cinsiyet rolleri kapsamında yaşadıkları damgalanma deneyimlerini ele alan araştırmaların sonuçlarını değerlendirmek amacıyla yapılmış bir sistematik derlemedir.
Yöntem: 20 Ekim-18 Kasım 2020 tarihleri arasında PubMed, Science Direct, Scopus ve Google Scholar elektronik veri tabanlarında “infertility”, “stigma”, “stigmatisation”, “gender roles” anahtar kelimeleri kullanılarak tarama yapılmış ve 2015-2020 yılları arasında infertil bireylerin damgalanma durumunu değerlendiren ve İngilizce yayınlanan 16 çalışma sistematik derlemeye dâhil edilmiştir.
Bulgular: Çalışma sonuçları incelendiğinde, infertil kadınların normal olmama, gebe kalamama nedeniyle damgalandıkları, kendilerini “yarım kadın” veya “eksik kadın” olarak algıladıkları, infertil erklerin ise “sperm üretemeyen erkek daha az erkektir” veya “yarım erkek” gibi belli normları içselleştirdikleri ve kendilerini damgaladıkları saptanmıştır. Damgalanma düzeylerinin değiştiği ve bazı grupların daha fazla damgalanma riski taşıdığı bulunmuştur. İnfertil bireylerin damgalanmadan kaçınmak amacıyla kendilerini toplumdan izole ettikleri görülmüştür. İnfertil bireylerin stres, anksiyete, depresyon gibi psikolojik sorunlar yaşadığı ve damgalanma düzeyi arttıkça depresyon düzeylerinin de arttığı saptanmıştır.
Sonuç: Toplumsal cinsiyet rolleri kapsamında, infertil çiftlere uygulanan baskının azaltılması için toplumun bilinçlendirilmesi oldukça önemlidir. Tedavi sürecinde hemşireler bakım verecekleri çiftleri birlikte değerlendirmeli ve psikososyal sorunlara yönelik çözümler sunmalıdır.
Anahtar Kelimeler
İnfertilite , damgalanma , toplumsal cinsiyet rolleri , hemşirelik
Kaynakça
- Aghakhani N, Ewalds-Kvist BM, Sheikhan F, Merghati EM. (2020). Iranian women’s experiences of infertility: a qualitative study. International Journal of Reproductive Biomedicine, 18, 65–72.
- Akarsu RH, Beji NK. (2019). Spiritual and religious issues of stigmatization women with infertility: a qualitative study. Journal of Religion and Health,1-12. https://doi.org/10.1007/s10943-019-00884-w
- Arya ST, Dibb B. (2016). The experience of infertility treatment: the male perspective. Human Fertility, 19(4), 242-248.
- Batool SS, Visser RO. (2016). Experiences of infertility in British and Pakistani women: across-cultural qualitative analysis. Health Care for Women International, 37(2), 180-196.
- Daibes MA, Safadi RR, Athamneh T, Anees IF, Constantino E. (2018). ‘Half a woman, half a man; that is how they make me feel’: a qualitative study of rural Jordanian women’s experience of infertility. Culture, Health & Sexuality, 20(5), 516–530.
- Dierickx S, Rahbari L, Longman C, Jaiteh F, Coene G. (2018). ‘I am always crying on the inside’: a qualitative study on the implications of infertility on women’s lives in urban Gambia. Reproductive Health, 15(151), 1–11.
- Ergin RN, Polat A, Kars B,Öztekin D, Sofuoğlu K,Çalışkan E. (2018). Social stigma and familial attitudes related to infertility. Turkish Journal of Obstetrics and Gynecology, 15, 46-49.
- Fang M, Li G, Kang X, Hou F, Lv G, Xu X ve ark. (2020). The role of gender and self-esteem as moderators of the relationship between stigma and psychological distress among infertile couples. Psychology, Health & Medicine, 1-14. https://doi.org/10.1080/13548506.2020.1808233
- Hanna E, Gough B. (2020). The social construction of male infertility: a qualitative questionnaire study of men with a male factor infertility diagnosis. Sociology of Health & Illness, 42, 465–480.
- Hasanpoor-Azghdy SB, Simbar M, Vedadhir A. (2015). The social consequences of infertility among Iranian women: aqualitative study. International Journal of Fertility & Sterility, 8(4), 409-420.