Tıbbi ve Sosyal Nedenler ile Kadınlarda Doğurganlığın Korunması: Sağlık Profesyonellerinin Danışmanlık Rolü

Zeynep Daşıkan; Ebru Cirban Ekrem

doi:10.38108/ouhcd.933431

EN TR

Fertility Preservation in Women for Medical and Social Reasons: Counseling Role of Health Professionals

Abstract

Fertility preservation, for both medical and social reasons is receiving increasing attention worldwide. About 10% of female cancers occur in women of reproductive age. Treatment methods such as chemotherapy and radiotherapy used in cancer treatment affect fertility negatively and cause premature ovarian failure. Treatment methods such as chemotherapy and radiotherapy used in cancer treatment affect fertility negatively and cause premature ovarian failure. At the same time, women who postpone their marriage and childbearing age due to social reasons such as a family history of early menopause, education, career development, and the inability to find a suitable partner may also demand the protection of their fertility. Health professionals should provide counseling for fertility preservation, provide information about fertility preservation options, effectiveness, cost, and ethical aspects. Oncofertility counseling should be provided to cancer patients. In this review; in line with the current literature, medical and social reasons, fertility preservation in women, preservation options, ethical aspects, and the counseling role of health professionals and nurses are discussed.

Keywords

Fertility preservation , cancer , reproductive aging , counseling

Tıbbi ve Sosyal Nedenler ile Kadınlarda Doğurganlığın Korunması: Sağlık Profesyonellerinin Danışmanlık Rolü

Öz

Hem tıbbi hem de sosyal nedenlerle doğurganlığın korunması dünya çapında giderek artan bir ilgi görmektedir. Kadın kanserlerinin yaklaşık %10’u üreme çağındaki kadınlarda ortaya çıkmaktadır. Kanser tedavisinde kullanılan kemoterapi ve radyoterapi gibi tedavi yöntemleri doğurganlığı olumsuz yönde etkilemekte ve prematür over yetmezliğine neden olmaktadır. Aynı zamanda ailesinde erken menopoz öyküsü olan, eğitim ve kariyer yapma, uygun eş bulamama gibi sosyal nedenlerden dolayı evlilik ve çocuk doğurma yaşını erteleyen kadınlar da doğurganlığının korunmasını talep edebilir. Sağlık profesyonelleri doğurganlığın korunmasına yönelik danışmanlık yapmalı, doğurganlığı koruma seçenekleri, etkinliği, maliyeti ve etik yönü hakkında bilgi vermelidir. Kanser hastalarına onkofertilite danışmanlığı yapılmalıdır. Bu derlemede; güncel literatür doğrultusunda tıbbi ve sosyal nedenler ile kadınlarda doğurganlığın korunması, koruma seçenekleri, etik yönü ve sağlık profesyonelleri ve hemşirelerin danışmanlık rolü ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

Doğurganlığın korunması , kanser , üreme yaşlanması , danışmanlık , etik

Kaynakça

Referans1 American Collage of Obstetricians Gynecologists-ACOG. (2019). Fertility Awareness-Based Methods of Family Planning. Erişim tarihi: 25.02.2021, https://www.acog.org/womens-health/faqs/fertility-awareness-based-methods-of-family-planning
Referans2 Akdemir N. (2018). Fertilitenin Korunması. Bezmialem Science, 6, 143-146. DOI: 10.14235/bs.2018.1685
Referans3 American Society for Reproductive Medicine- ASRM. (2013). Mature oocyte cryopreservation: A Guideline. Fertility and Sterility, 99(1): 37-43. http://dx.doi.org/10.1016/j.fertnstert.2012.09.028
Referans4 Arafa M, Rabah DM. (2011). Attitudes and Practices of Oncologists Toward Fertility Preservation. Journal of Hematology Oncology, 33(3), 203-207. DOI: 10.1097/MPH.0b013e3182068047.
Referans5 Baldwin K, Culley L, Hudson N, Mitchell H. (2014). Reproductive technology and the life course: current debates and research in social egg freezing. Human Fertility, 17(3), 170–9. DOI:10.3109/14647273.2014.939723.
Referans6 Başgöl Ş, Aslan E. (2012). Over kanserli kadınlarda fertiliteyi koruyucu yaklaşımlar ve hemşirenin rolü. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi, 9(2), 8-11.
Referans7 Carter J, Stabile C, Gunn A, Sonoda MD. (2013). The physical consequences of gynecologic cancer surgery and their impact on sexual, emotional, and quality of life issues. The Journal of Sexual Medicine, 10, 21-34. https://doi.org/10.1111/jsm.12002
Referans8 Carvalho BR, Kliemchen J, Woodruff TK. (2017). Ethical, moral and other aspects related to fertility preservation in cancer patients. JBRA Assisted Reproduction, 21(1), 45-48. DOI: 10.5935/1518-0557.20170011
Referans9 Daşıkan Z, Taner A. (2020). Hemşirelik/ebelik öğrencilerinin doğurganlığın korunmasına yönelik sosyal yumurta dondurma konusundaki bilgi ve tutumları. Journal of Academic Research in Nursing, 6(3), 395-403. DOI: 10.5222/jaren.2020.03164
Referans10 Deshpande NA, Braun IM, Meyer FL. (2015). Impact of fertility preservation counseling and treatment on psychological outcomes among women with cancer: a systematic review. Cancer, 121, 3938 – 3947. DOI: 10.1002/cncr.29637

Referans11 Dillon KE, Gracia CR. (2012). Pediatric and young adult patients and oncofertility. Current Treatment Options in Oncology, 13, 161-173. DOI: 10.1007/s11864-012-0183-7
Referans12 Dolmans MM, Ouderaen SH, Demylle D, Pirard C. (2015). Utilization rates and results of long-term embryo cryopreservation before gonadotoxic treatment. Journal of Assisted Reproduction and Genetics, 32, 1233–1237. DOI: 10.1007/s10815-015-0533-z
Referans13 Dolmans MM, Donnez J. (2021). Fertility preservation in women. medical and social reasons: oocytes vs ovarian tissue. Best Practice & Research Clinical Obstetrics & Gynaecology. 70, 63-80. https://doi.org/10.1016/j.bpobgyn.2020.06.011
Referans14 Dolmans MM, Manavella DD. (2019). Recent advances in fertility preservation. The Journal of Obstetrics and Gynecology Rsearch, 45(2), 266-279. https://doi.org/10.1111/jog.13818
Referans15 ESHRE Task Force on Ethics and Law, Dondorp W, Wert G, Pennings G, Shenfield F, Devroey P, ve ark. (2012). Oocyte cryopreservation for age-related fertility loss. Human Reproduction. 27(5), 1231-1237. DOI: 10.1093/humrep/des029
Referans16 Dondorp WJ, Wert GD. (2009). Fertility preservation for healthy women: ethical aspect. Human Reproduction, 24(8), 1779-1785. DOI: 10.1093/humrep/dep102
Referans17 Donnez J, Dolmans MM. (2017). Fertility preservation in women. The New England Journal of Medicine. 377(17), 1657-1665. DOI:10.1056/NEJMra1614676
Referans18 Duffy C, Allen S. (2009). Medical and psychosocial aspects of fertility after cancer. The Cancer Journal, 15(1), 27-33. DOI:10.1097/PPO.0b013e3181976602
Referans19 Garcia-Velasco JA, Domingo J, Cobo A, Martínez M, Carmona L, Pellicer A. (2013). Five years’ experience using oocyte vitrification to preserve fertility for medical and nonmedical indications. Fertility and Sterility, 99(7), 1994–1999. DOI: 10.1016/j.fertnstert.2013.02.004
Referans20 Geue K, Richter D, Schmidt R, Sender A, Siedentopf F, Brahler E ve ark. (2014). The desire for children and fertility ıssues among young German cancer survivors. Journal of Adolescent Health, 54, 527-535. DOI:10.1016/j.jadohealth.2013.10.005
Referans21 Hammarberg K, Setter T, Norman RJ, Holden CA, Michelmore J, Johnson L. (2013). Knowledge about factors that influence fertility among Australians of reproductive age: A population-based survey. Fertility and Sterility, 99(2), 502–507. DOI: 10.1016/j.fertnstert.2012.10.031
Referans22 Hodes-Wertz B, Druckenmiller S, Smith M, Noyes N. (2013). What doreproductive-age women who undergo oocyte cryopreservation think about the process as a means to preserve fertility? Fertility Sterility,100(5), 1343–1349. DOI:10.1016/j.fertnstert.2013.07.201
Referans23 Huffman LB, Hartenbach EM, Carter J, Rash JC, Kushner DM. (2016). Maintaining sexual health throughout gynecologic cancer survivorship: a comprehensive review and clinical guide. Gynecologic Oncology, 140(2), 359-368. DOI:10.1016/j.ygyno.2015.11.010
Referans24 Kim S, Lee Y, Lee S, Kim T. (2018). Ovarian tissue cryopreservation and transplantation in patients with cancer. Obstetrics & Gynecology Science, 61(4), 431-442. DOI: 10.5468/ogs.2018.61.4.431
Referans25 Klipstein S, Fallat ME, Savelli S, Commıttee on Bıoethıcs; Sectıon On Hematology/Oncology; Sectıon on Surgery. (2020). Fertility preservation for pediatric and adolescent patients with cancer: medical and ethical considerations. Pediatrics, 145(3). DOI: 10.1542/peds.2019-3994
Referans26 Lallemant C, Vassard D, Nyboe Andersen A, Schmidt L, Macklon N. (2016). Medical and social egg freezing: internet‐based survey of knowledge and attitudes among women in Denmark and the UK. Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica, 95(12), 1402-1410. DOI:10.1111/aogs.13024
Referans27 Lambertini M, Mastro LC, Pescio MC, Andersen CY, Azim HA, Peccatori FA. ve ark. (2016). Cancer and fertility preservation: international recommendations from an expert meeting. BMC Medicine, 14(1), 1-16. DOI:10.1186/s12916-015-0545-7
Referans28 Lambertini M, Richard F. Nguyen B, Viglietti G, Villarreal-Garza V. (2019). Ovarian function and fertility preservation in breast cancer: should gonadotropin-releasing hormone agonist be administered to all premenopausal patients receiving chemotherapy?. Clinical Medicine Insights: Reproductive Health, 13. DOI: 10.1177/1179558119828393
Referans29 Loren AW, Mangu PB, Beck LN, Brennan L, Magdanlinski AJ, Patridge AH, ve ark. (2013). Fertility preservation for patients with cancer: American Society of Clinical Oncology Clinical Practice Guideline Update. ournal of clinical oncology : official journal of the American Society of Clinical Oncology, 31(19), 2500-2510. DOI: 10.1200/JCO.2013.49.2678
Referans30 Mac Dougall K, Beyene Y, Nachtigall RD. (2013). Age shock: misperceptions of the impact of age on fertility before and after IVF in women who conceived after age 40. Human Reproduction, 28(2), 350–356. https://doi.org/10.1093/humrep/des409
Referans31 Massarotti C, Scaruffi P, Lambertini M, Remorgida V, Del Mastro L, Anserini P. (2017). State of the art on oocyte cryopreservation in female cancer patients: a critical review of the literatüre. Cancer Treatment Reviews, 57 50–57. DOI: 10.1016/j.ctrv.2017.04.009
Referans32 National Cancer Institute. (2020). Fertility Issues in Girls and Women with Cancer. Erişim tarihi: 22.02.2021, https://www.cancer.gov/about-cancer/treatment/side-effects/fertility-women
Referans33 Oktay K, Bedoschi G, Berkowitz K, Bronson R, Kashani B, McGovern P ve ark. (2016). Fertility preservation in women with Turner Syndrome: a comperehensive review and practical guidelines. Journal of Pediatric and Adolescent Gynecology, 29(5), 409-416. DOI: 10.1016/j.jpag.2015.10.011
Referans34 Pennings G. (2013). Ethical aspects of social freezing. Gynécologie, obstétrique & fertilité, 41(9), 521-523. DOI: 10.1016/j.gyobfe.2013.07.004
Referans35 Pritchard N, Kirkman M, Hammarberg K, McBain J, Agresta F, Bayly C, ve ark. (2017). Characteristics and circumstances of women in Australia who cryopreserved their oocytes for non-medical indications. Journal of reproductive and infant psychology, 35(2), 108-118. DOI: 10.1080/02646838.2016.1275533
Referans36 Robertson JA. (2005). Cancer and fertility: ethical and legal challenges. Journal of the National Cancer Institute Monographs, 34, 104-106. DOI: 10.1093/jncimonographs/lgi008
Referans37 Sreenivas K, Campo-Engelstein L. (2010). Domestic and International surrogacy laws: implications for cancer survivors.Cancer Treatment and Research. 156, 135-152. DOI: 10.1007/978-1-4419-6518-9_10
Referans38 Vitale SG, La Rosa VL, Rapisarda AMC, Laganà AS. (2018). Fertility preservation in women with gynaecologic cancer: the impact on quality of life and psychological well-being. Human Fertility, 21(1), 35–38. DOI: 10.1080/14647273.2017.1339365
Referans39 Waimey KE, Smith BM, Confino RC, Jeruss JS, Pavone ME. (2015). Understanding fertility in young female cancer patients. Journal of Women’s Health, 24(10), 812-818. DOI: 10.1089/jwh.2015.5194
Referans40 Wallace WHB. (2011). Oncofertility and preservation of reproductive capacity in children and young adults. Cancer, 117(10), 2301-2310. DOI: 10.1002/cncr.26045
Referans41 Yeung SY, Lee EY, Lao TTH, Li C, Chung PW. (2020). Fertility preservation in Hong Kong Chinese society: awareness, knowledge and acceptance. BMC Women’s Health, 20(86). https://doi.org/10.1186/s12905-020-00953-3

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hemşirelik

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Zeynep Daşıkan
0000-0002-0933-9647
Türkiye

Ebru Cirban Ekrem ^*
0000-0003-4442-0675
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

5 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

5 Mayıs 2021

Kabul Tarihi

21 Kasım 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 5 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.38108/ouhcd.933431

IZ

https://izlik.org/JA34HY73XR

APA

Daşıkan, Z., & Cirban Ekrem, E. (2022). Tıbbi ve Sosyal Nedenler ile Kadınlarda Doğurganlığın Korunması: Sağlık Profesyonellerinin Danışmanlık Rolü. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 5(3), 459-467. https://doi.org/10.38108/ouhcd.933431

AMA

1.Daşıkan Z, Cirban Ekrem E. Tıbbi ve Sosyal Nedenler ile Kadınlarda Doğurganlığın Korunması: Sağlık Profesyonellerinin Danışmanlık Rolü. Ordu University J Nurs Stud. 2022;5(3):459-467. doi:10.38108/ouhcd.933431

Chicago

Daşıkan, Zeynep, ve Ebru Cirban Ekrem. 2022. “Tıbbi ve Sosyal Nedenler ile Kadınlarda Doğurganlığın Korunması: Sağlık Profesyonellerinin Danışmanlık Rolü”. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi 5 (3): 459-67. https://doi.org/10.38108/ouhcd.933431.

EndNote

Daşıkan Z, Cirban Ekrem E (01 Aralık 2022) Tıbbi ve Sosyal Nedenler ile Kadınlarda Doğurganlığın Korunması: Sağlık Profesyonellerinin Danışmanlık Rolü. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi 5 3 459–467.

IEEE

[1]Z. Daşıkan ve E. Cirban Ekrem, “Tıbbi ve Sosyal Nedenler ile Kadınlarda Doğurganlığın Korunması: Sağlık Profesyonellerinin Danışmanlık Rolü”, Ordu University J Nurs Stud, c. 5, sy 3, ss. 459–467, Ara. 2022, doi: 10.38108/ouhcd.933431.

ISNAD

Daşıkan, Zeynep - Cirban Ekrem, Ebru. “Tıbbi ve Sosyal Nedenler ile Kadınlarda Doğurganlığın Korunması: Sağlık Profesyonellerinin Danışmanlık Rolü”. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi 5/3 (01 Aralık 2022): 459-467. https://doi.org/10.38108/ouhcd.933431.

JAMA

1.Daşıkan Z, Cirban Ekrem E. Tıbbi ve Sosyal Nedenler ile Kadınlarda Doğurganlığın Korunması: Sağlık Profesyonellerinin Danışmanlık Rolü. Ordu University J Nurs Stud. 2022;5:459–467.

MLA

Daşıkan, Zeynep, ve Ebru Cirban Ekrem. “Tıbbi ve Sosyal Nedenler ile Kadınlarda Doğurganlığın Korunması: Sağlık Profesyonellerinin Danışmanlık Rolü”. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, c. 5, sy 3, Aralık 2022, ss. 459-67, doi:10.38108/ouhcd.933431.

Vancouver

1.Zeynep Daşıkan, Ebru Cirban Ekrem. Tıbbi ve Sosyal Nedenler ile Kadınlarda Doğurganlığın Korunması: Sağlık Profesyonellerinin Danışmanlık Rolü. Ordu University J Nurs Stud. 01 Aralık 2022;5(3):459-67. doi:10.38108/ouhcd.933431

Fertility Preservation in Women for Medical and Social Reasons: Counseling Role of Health Professionals

Abstract

Keywords

Tıbbi ve Sosyal Nedenler ile Kadınlarda Doğurganlığın Korunması: Sağlık Profesyonellerinin Danışmanlık Rolü

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster