SİYASİ HUBRİS SENDROMU -Kamu Tercihi, Politik Psikoloji ve Politik Psikiyatri Perspektiflerinden Haris ve Hubris Siyasi Liderliğin Psikopatolojik Boyutu-

Coşkun Can Aktan

SİYASİ HUBRİS SENDROMU -Kamu Tercihi, Politik Psikoloji ve Politik Psikiyatri Perspektiflerinden Haris ve Hubris Siyasi Liderliğin Psikopatolojik Boyutu-

Öz

Güç ve iktidar hırsı benliğine işlemiş “haris” bir siyasi liderin “hubris” karakter özellikleri ile buluşması kadar tehlikeli hiçbir şey yoktur. Hubris sendromunun belirgin bir şekilde ortaya çıkmasında sınırsız ve genellikle kontrol edilmeyen bir büyük siyasi güce sahip olmak önemlidir. Makama, mevkiye, otoriteye karşı istek ve arzusu olan bir siyasi lider eğer uzun süreli ve kalıcı mutlak bir siyasi güce sahip olursa, o takdirde sahip olduğu kişilik özellikleri (narsisizm, Makyavelizm ve psikopatlık) etkisini göstererek su yüzüne çıkar ve “güç zehirlenmesi” adı verilen bir olgu görülür. İktidarda kalmayı ve iktidarını devam ettirmeyi amaç edinen bir Makyavelist siyasi liderin paternalist ve popülist olması beklenir. Mutlak güç ve yetkilerini zalimane bir şekilde kullanan siyasi liderin yükseldiği zirvede kalabileceği sürenin de bir sınırı vardır ve günü geldiğinde düşüş (ikarus) kaçınılmazdır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Aktan, C.C. (Ed.) 2021. Paternalizm (Felsefi, Sosyal ve Kültürel Temelleri, Siyasi ve İktisadi Boyutları, Hukuki ve Ahlaki Sınırları), İzmir: SOBİAD Hukuk ve İktisat Araştırmaları Merkezi Yayınları.
Aktan, C. C. 2022. “Makyavelizm, Herestetik ve Siyasi Manipülasyon Sanatı (Kamu Tercihi Perspektifinden “İyiliksever Despot” ve İktidar Hırsı), Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 14 (2): 122-145.
Aktan, C.C. 2023. “Yükseliş Tiran, Düşüş İkarus (Cave ne Cadas: Düşmemeye Dikkat Et! Memento Mori: Ölümlü Olduğunu Unutma!)”, ResearchGate Preprint, https://www.researchgate.net/publication/367167438_YUKSELIS_TIRAN_DUSUS_IKARUS_Cave_ne_Cadas_Dusmemeye_Dikkat_Et_Memento_Mori_Olumlu_Oldugunu_Unutma
Aktan, C. C. 2024a. “Mutlak Güç ve Yozlaşma: Güç ve Güç Odaklarının Anatomisi”, Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 16 (1).
Aktan, C. C. 2024b. “Güç Zehirlenmesi ve Zehirli Siyasi Liderlik (Mutlak Güç, Kalıcı İktidar Hırsı ve Kazanma Etkisinin Psikopatolojik Sonuçları), Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 16 (2).
American Psychiatric Association. 1994. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders 4th edn DSM–IV. APA.
Barrow, R. 2017. “Narcissus and Echo”, in: V.Zajko & H. Hoyle (ed.) A Handbook to the Reception of Classical Mythology, John Wiley & Sons, Inc.SBN:9781444339604 pp.299-311.
Beinart, P. 2010. The Icarus Syndrome: A History Of American Hubris, An Imprint of Harper Collins Publishers.

Blais, J. & S. Pruysers. 2017. “The Power of the Dark Side: Personality, the Dark Triad, and Political Ambition.” Personality and Individual Differences 113: 167–172.
Boétie, Étienne de la. 2015. Gönüllü Kulluk Üzerine Söylev (Çev. M. A. Ağaoğulları), Ankara: İmge.
Camus, A. 2008. Defterler 2, (Çev. Ü.M. Altan), İstanbul: İthaki.
Cibran, H. 2014. Ermiş, (çev. A. Berktay), İstanbul: İş Bankası Yayınları.
Dostoyevski, F. 2020. Ölüler Evinden Notlar, (Çev. S. Gürses), İstanbul: Can Yayınları, Dokuzuncu Basım.
Dutton, K. 2013. Olağan Psikopatlar, (çev: C.Duran), İstanbul: Domingo, Yayınevi.
Dynes, A. M. & Hans J. G. Hassell, and M. R. Miles. 2019. “The Personality of the Politically Ambitious.” Political Behavior, 41: 309–336.
Foucault, F. 2020. Deliliğin Tarihi, (Çev. M.A. Kılıçbay), Ankara: İmge Kitabevi.
Fox, R. L. & J. L. Lawless. 2011. “Gains and Losses in Interest in Running for Office: The Concept of Dynamic Political Ambition.” The Journal of Politics 72: 443–462.
Garrard, P., & Robinson, G. Eds. 2016. The Intoxication Of Power. London: Palgrave McMillan.
Garrard, P. ed. 2017. The Leadership Hubris Epidemic: Biological Roots And Strategies For Prevention. London: Palgrave MacMillan.
Gunderson J, Ronningstam E, Smith L.E. 1996. “Narcissistic Personality Disorder”, in: Widiger T.A, Frances AJ, Pincus H.A, Ross R, First M.B, Davis W.W, editors. DSM-IV Sourcebook. Vol. 2. Washington, DC: American Psychiatric Association; 1996. p. 754.
Hölderlin, F. 2020. Hyperion: Yunanistan'da Bir Münzevi, (Çev. G.Aytaç), Ankara: Doğu Batı Yayınları.
Jakovljević M. 2011. “Hubris Syndrome And A New Perspective On Political Psychiatry: Need To Protect Prosocial Behavior, Public Benefit And Safety Of Our Civilisation”. Psychiatr Danubina. 2011 Jun;23(2):136-8. PMID: 21685850.
Jonason, P. K. & G. D. Webster. 2010. “The Dirty Dozen: A Concise Measure of the Dark Triad.” Psychological Assessment 22: 420–432.
Lactantius, 2021. Zalimlerin Ölümleri Üzerine, Ankara: Doğubatı Yayınları.
Lyons, M. 2020. The Dark Triad Of Personality: Narcissism, Machiavellianism, And Psychopathy in Everyday Life. London, United Kingdom ; San Diego, CA, United States : Elsevier/Academic Press.
Macsuibhne, S. 2009. “What Makes ‘A Mental Illness?’ What Makes ‘A New Mental Illness’?: The Cases Of Solastalgia And Hubris Syndrome”. Cosmos And History, The Journal Of Natural And Social Philosophy, 5, 210-225.
McHoskey, J. W. & Worzel, W. & Szyarto, C. 1998. "Machiavellianism and Psychopathy". Journal of Personality and Social Psychology. 74 (1): 192–210.
Milbourne, A. & L. Stowell, 2015. Yunan Mitolojisi, (Çev. E.Uslu), Ankara: İletişim Yayınları.; Can, Ş. Klasik Yunan Mitolojisi, İstanbul: Ötüken Neşriyat.
Montesquieu, 2017. Kanunların Ruhu Üzerine, (çev. B. Günen), İstanbul: İş Bankası Yayınları.
Ovid, The Metamorphoses, Poetry in Translation https://www.poetryintranslation.com/PITBR/Latin/Metamorph3.php
Owen, L. D. 2006. Hubris and Nemesis in Heads Of Government. Journal of the Royal Society of Medicine, 9911, 548-551.
Owen, D. 2008a. Hubris Syndrome. Clinical Medicine, 84, 428-432.
Owen, D. 2008b. In Sickness and In Power: Illness in Heads of Government During The Last 100 Years. London: Methuen Publishing.
Owen, D. 2012. The Hubris Syndrome: Bush, Blair And The Intoxication Of Power. London: Methuen Publishing.
Owen, D. 2018. “Heads of Government, ‘Toe-Holders’ and Time Limits.”, in: The Leadership Hubris Epidemic Biological Roots And Strategies For Prevention, (Ed. P. Garrard). Palgrave Macmillan, Switzerland.
Owen, D. & Davidson, J. 2009. “Hubris Syndrome: An Acquired Personality Disorder? A Study Of US Presidents And UK Prime Ministers Over The Last 100 Years. Brain”, Journal of Neurology, 1325, 1396–1406.
Paulhus, D. L. & Williams, K. M. 2002. "The Dark Triad of Personality: Narcissism, Machiavellianism, and Psychopathy". Journal of Research in Personality. 36 (6): 556–563.
Pinsent, J. 1982. Greek Mythology. New York: P. Bedrick Books.
Pitt, W. 1st Earl of Chatham, speaking in the House of Lords, 9 January 1770; bkz. Almon, J. 1792. Anecdotes of the Life of the Right Hon. William Pitt, Earl of Chatham, London: J. S. Jordan. vol. 2, s. 21.
Post, J. M. 2015. Narcissism and Politics: Dreams of Glory. New York: Cambridge University Press.
Rauthmann, J. F. & G. P. Kolar. 2012. “How ‘Dark’ Are the Dark Triad Traits? Examining the Perceived Darkness of Narcissism, Machiavellianism, and Psychopathy.” Personality and Individual Differences 53: 884–889.
Rolfe D. P. & C. L. Palmer 2019. “The Dark Triad and Nascent Political Ambition”, Journal of Elections, Public Opinion and Parties.
Ronfeldt, D. F. 1994. Beware The Hubris-Nemesis Complex: A Concept For Leadership Analysis. E-Book , RAND Santa Monica: Rand Corporation.
Ronningstam E. & Gunderson J. & Lyons M. 1995. “Changes in Pathological Narcissism.”, American Journal of Psychiatry, 152: 253–7.
Russell, G. 2011. “Psychiatry and Politicians: The Hubris Syndrome”. Psychiatrist, 35, 140-145.
Sadler-Smith, E. & Akstinaite, V. & Robinson, G. & Wray, T. 2017. “Hubristic Leadership: A Review”. Leadership, 13(5), 525-548.
Shakespeare, W. 2010. Julius Caesar, (Çev. A.Çakırcı), Athena Yayıncılık.
Sophocles, 2018. Oedipus King of Thebes (Translated by Gilbert Murray), The Project Gutenberg EBook of Oedipus King of Thebes, by Sophocles, Release Date: December 31, 2008 https://www.gutenberg.org/files/27673/27673-h/27673-h.htm
Sophokles. 2013. Kral Oidipus. (3.Baskı). (çev: B. Tuncel). İstanbul: İş Bankası Yayınları.
Tacitus, The Annals, (Translated by A. J. Church and W.J.Brodribb), The Internet Classics Archive, https://classics.mit.edu/Tacitus/annals.html
Voren R. van 2010. “Political Abuse Of Psychiatry: An Historical Overview”, Schizophrenia Bulletin, 36(1), 33–35.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilgi Sistemleri Organizasyonu ve Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Coşkun Can Aktan ^*
0000-0003-4294-2314
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2024

Gönderilme Tarihi

8 Ekim 2023

Kabul Tarihi

4 Ocak 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 16 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA65JF42MD

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Aktan, C. C. (2024). SİYASİ HUBRİS SENDROMU -Kamu Tercihi, Politik Psikoloji ve Politik Psikiyatri Perspektiflerinden Haris ve Hubris Siyasi Liderliğin Psikopatolojik Boyutu-. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 16(1), 1-22. https://izlik.org/JA65JF42MD

AMA

1.Aktan CC. SİYASİ HUBRİS SENDROMU -Kamu Tercihi, Politik Psikoloji ve Politik Psikiyatri Perspektiflerinden Haris ve Hubris Siyasi Liderliğin Psikopatolojik Boyutu-. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi. 2024;16(1):1-22. https://izlik.org/JA65JF42MD

Chicago

Aktan, Coşkun Can. 2024. “SİYASİ HUBRİS SENDROMU -Kamu Tercihi, Politik Psikoloji ve Politik Psikiyatri Perspektiflerinden Haris ve Hubris Siyasi Liderliğin Psikopatolojik Boyutu-”. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi 16 (1): 1-22. https://izlik.org/JA65JF42MD.

EndNote

Aktan CC (01 Temmuz 2024) SİYASİ HUBRİS SENDROMU -Kamu Tercihi, Politik Psikoloji ve Politik Psikiyatri Perspektiflerinden Haris ve Hubris Siyasi Liderliğin Psikopatolojik Boyutu-. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi 16 1 1–22.

IEEE

[1]C. C. Aktan, “SİYASİ HUBRİS SENDROMU -Kamu Tercihi, Politik Psikoloji ve Politik Psikiyatri Perspektiflerinden Haris ve Hubris Siyasi Liderliğin Psikopatolojik Boyutu-”, Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, c. 16, sy 1, ss. 1–22, Tem. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA65JF42MD

ISNAD

Aktan, Coşkun Can. “SİYASİ HUBRİS SENDROMU -Kamu Tercihi, Politik Psikoloji ve Politik Psikiyatri Perspektiflerinden Haris ve Hubris Siyasi Liderliğin Psikopatolojik Boyutu-”. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi 16/1 (01 Temmuz 2024): 1-22. https://izlik.org/JA65JF42MD.

JAMA

1.Aktan CC. SİYASİ HUBRİS SENDROMU -Kamu Tercihi, Politik Psikoloji ve Politik Psikiyatri Perspektiflerinden Haris ve Hubris Siyasi Liderliğin Psikopatolojik Boyutu-. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi. 2024;16:1–22.

MLA

Aktan, Coşkun Can. “SİYASİ HUBRİS SENDROMU -Kamu Tercihi, Politik Psikoloji ve Politik Psikiyatri Perspektiflerinden Haris ve Hubris Siyasi Liderliğin Psikopatolojik Boyutu-”. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, c. 16, sy 1, Temmuz 2024, ss. 1-22, https://izlik.org/JA65JF42MD.

Vancouver

1.Coşkun Can Aktan. SİYASİ HUBRİS SENDROMU -Kamu Tercihi, Politik Psikoloji ve Politik Psikiyatri Perspektiflerinden Haris ve Hubris Siyasi Liderliğin Psikopatolojik Boyutu-. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi [Internet]. 01 Temmuz 2024;16(1):1-22. Erişim adresi: https://izlik.org/JA65JF42MD