Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

HOMO FISCALICUS (MALİ YURTTAŞ) Üç Tarz-ı Mali Yurttaşlık ve Eleştirisi

Yıl 2026, Cilt: 18 Sayı: İYİ KAMU MALİ YÖNETİMİ (GOOD FISCAL GOVERNANCE): MALİ DEVLET, MALİ YURTTAŞLIK, MALİ DENETİM, MALİ SAYDAMLIK, MALİ HESAP VERME SORUMLULUĞU, ÖRTÜLÜ ÖDENEK, 31 - 47, 11.01.2026

Öz

Devlet ile yurttaş arasında güçlü bir “mali aidiyet” (fiscal belonging) oluşturmak için ne yapılmalıdır? Bu yazıda “üç tarz-ı mali yurttaşlık” adı altında üç farklı insan tipolojisini esas alarak bunların eleştirisi yapılacak ve ardından yazarın kendi fikir dünyasında oluşturduğu Homo Fiscalicus modeli ele alınacaktır.

Kaynakça

  • OKUMA TAVSİYESİ
  • Mali Yurttaşlık
  • Beaman, J. (2016). Citizenship as Cultural: Towards A Theory Of Cultural Citizenship. Sociology Compass 10 (10), 849–857.
  • Freund, A. (2019). Western Corporate Fiscal Citizenship in the 21st Century. Northwestern Journal of International Law & Business 40 (1), pp. 123–156. https://scholarlycommons.law.northwestern.edu/njilb/vol40/iss1/
  • Lind, Y. (2022). A Critical Analysis of How Formal and Informal Citizenships Influence Justice between Mobile Taxpayers. In: D. de Cogan, P. Harris (Eds.): Tax Justice and The Fiscal Citizenship Project Working Paper No.1 January 2023.
  • Mehrotra, A.K. (2015). Reviving Fiscal Citizenship, 113. Michigan Law Review. 43. https://repository.law.umich.edu/mlr/vol113/iss6/10
  • Morgen, S. & Erickson, J. (2017). Incipient ‘Commoning’ in Defense Of The Public?: Competing Varieties Of Fiscal Citizenship in Tax- And Spending-Related Direct Democracy. Focaal, pp. 54–66.
  • Öksüz, M. M. Öksüz ve R. Engin. 2025. Yurttaşlar İçin Mali Yurttaşlık Rehberi, https://www.maliyurttaslik.org/mali-yurttaslik-rehberi
  • Schmidt, C. & Eva Matthaei, (2024). Conceptualizing Fiscal Citizenship, in: Y. Lind & R. Avi-Yonah (ed.), Taxation, Citizenship and Democracy in the 21st Century, Edward Elgar Publishing. Chapter 4, pages 53-81.
  • Zhang, A. 2024. Fiscal Citizenship and Taxpayer Privacy, Columbia Law Review, Columbia Law Review, vol. 125, 2025, pp. 235–318.
  • Vergi Kültürü
  • Brink, W.D. & Porcano, T.M. (2016). The Impact of Culture and Economic Structure on Tax Morale and Tax Evasion: A Country-Level Analysis Using SEM. Advances in Taxation, 23: 87-123.
  • Chuenjit, P. (2014). The Culture of Taxation: Definition and Conceptual Approaches for Tax Administration. Journal of Population and Social Studies, 22(1): 14-34.
  • Livingston M.A. (2020). Tax and Culture: Convergence, Divergence, and the Future of Tax Law. Cambridge University Press.
  • Nerré, B. (2006). The Concept Of Tax Culture, Intereconomics, Vol. 41, Issue. 4, pp. 189-194.
  • Nerré, B. (2008). Tax Culture: A Basic Concept for Tax Politics, Economic Analysis and Policy, Elsevier, vol. 38(1), pages 153-167, March.
  • OECD/FIIAPP (2015), Building Tax Culture, Compliance and Citizenship: A Global Source Book on Taxpayer Education, OECD Publishing, Paris.
  • Torgler, B. ve F. Schneider, 2004. Does Culture Influence Tax Morale: Evidence from Different European Countries, CREMA: Center for Research in Economics, Management and Arts. Working Paper No. 2004 – 17.

Yıl 2026, Cilt: 18 Sayı: İYİ KAMU MALİ YÖNETİMİ (GOOD FISCAL GOVERNANCE): MALİ DEVLET, MALİ YURTTAŞLIK, MALİ DENETİM, MALİ SAYDAMLIK, MALİ HESAP VERME SORUMLULUĞU, ÖRTÜLÜ ÖDENEK, 31 - 47, 11.01.2026

Öz

Kaynakça

  • OKUMA TAVSİYESİ
  • Mali Yurttaşlık
  • Beaman, J. (2016). Citizenship as Cultural: Towards A Theory Of Cultural Citizenship. Sociology Compass 10 (10), 849–857.
  • Freund, A. (2019). Western Corporate Fiscal Citizenship in the 21st Century. Northwestern Journal of International Law & Business 40 (1), pp. 123–156. https://scholarlycommons.law.northwestern.edu/njilb/vol40/iss1/
  • Lind, Y. (2022). A Critical Analysis of How Formal and Informal Citizenships Influence Justice between Mobile Taxpayers. In: D. de Cogan, P. Harris (Eds.): Tax Justice and The Fiscal Citizenship Project Working Paper No.1 January 2023.
  • Mehrotra, A.K. (2015). Reviving Fiscal Citizenship, 113. Michigan Law Review. 43. https://repository.law.umich.edu/mlr/vol113/iss6/10
  • Morgen, S. & Erickson, J. (2017). Incipient ‘Commoning’ in Defense Of The Public?: Competing Varieties Of Fiscal Citizenship in Tax- And Spending-Related Direct Democracy. Focaal, pp. 54–66.
  • Öksüz, M. M. Öksüz ve R. Engin. 2025. Yurttaşlar İçin Mali Yurttaşlık Rehberi, https://www.maliyurttaslik.org/mali-yurttaslik-rehberi
  • Schmidt, C. & Eva Matthaei, (2024). Conceptualizing Fiscal Citizenship, in: Y. Lind & R. Avi-Yonah (ed.), Taxation, Citizenship and Democracy in the 21st Century, Edward Elgar Publishing. Chapter 4, pages 53-81.
  • Zhang, A. 2024. Fiscal Citizenship and Taxpayer Privacy, Columbia Law Review, Columbia Law Review, vol. 125, 2025, pp. 235–318.
  • Vergi Kültürü
  • Brink, W.D. & Porcano, T.M. (2016). The Impact of Culture and Economic Structure on Tax Morale and Tax Evasion: A Country-Level Analysis Using SEM. Advances in Taxation, 23: 87-123.
  • Chuenjit, P. (2014). The Culture of Taxation: Definition and Conceptual Approaches for Tax Administration. Journal of Population and Social Studies, 22(1): 14-34.
  • Livingston M.A. (2020). Tax and Culture: Convergence, Divergence, and the Future of Tax Law. Cambridge University Press.
  • Nerré, B. (2006). The Concept Of Tax Culture, Intereconomics, Vol. 41, Issue. 4, pp. 189-194.
  • Nerré, B. (2008). Tax Culture: A Basic Concept for Tax Politics, Economic Analysis and Policy, Elsevier, vol. 38(1), pages 153-167, March.
  • OECD/FIIAPP (2015), Building Tax Culture, Compliance and Citizenship: A Global Source Book on Taxpayer Education, OECD Publishing, Paris.
  • Torgler, B. ve F. Schneider, 2004. Does Culture Influence Tax Morale: Evidence from Different European Countries, CREMA: Center for Research in Economics, Management and Arts. Working Paper No. 2004 – 17.
Toplam 18 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Bilgi Sistemleri (Diğer)
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Coşkun Can Aktan

Gönderilme Tarihi 1 Aralık 2025
Kabul Tarihi 10 Ocak 2026
Yayımlanma Tarihi 11 Ocak 2026
Yayımlandığı Sayı Yıl 2026 Cilt: 18 Sayı: İYİ KAMU MALİ YÖNETİMİ (GOOD FISCAL GOVERNANCE): MALİ DEVLET, MALİ YURTTAŞLIK, MALİ DENETİM, MALİ SAYDAMLIK, MALİ HESAP VERME SORUMLULUĞU, ÖRTÜLÜ ÖDENEK

Kaynak Göster

APA Aktan, C. C. (2026). HOMO FISCALICUS (MALİ YURTTAŞ) Üç Tarz-ı Mali Yurttaşlık ve Eleştirisi. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 18(İYİ KAMU MALİ YÖNETİMİ (GOOD FISCAL GOVERNANCE): MALİ DEVLET, MALİ YURTTAŞLIK, MALİ DENETİM, MALİ SAYDAMLIK, MALİ HESAP VERME SORUMLULUĞU, ÖRTÜLÜ ÖDENEK), 31-47.
AMA Aktan CC. HOMO FISCALICUS (MALİ YURTTAŞ) Üç Tarz-ı Mali Yurttaşlık ve Eleştirisi. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi. Ocak 2026;18(İYİ KAMU MALİ YÖNETİMİ (GOOD FISCAL GOVERNANCE): MALİ DEVLET, MALİ YURTTAŞLIK, MALİ DENETİM, MALİ SAYDAMLIK, MALİ HESAP VERME SORUMLULUĞU, ÖRTÜLÜ ÖDENEK):31-47.
Chicago Aktan, Coşkun Can. “HOMO FISCALICUS (MALİ YURTTAŞ) Üç Tarz-ı Mali Yurttaşlık ve Eleştirisi”. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi 18, sy. İYİ KAMU MALİ YÖNETİMİ (GOOD FISCAL GOVERNANCE): MALİ DEVLET, MALİ YURTTAŞLIK, MALİ DENETİM, MALİ SAYDAMLIK, MALİ HESAP VERME SORUMLULUĞU, ÖRTÜLÜ ÖDENEK (Ocak 2026): 31-47.
EndNote Aktan CC (01 Ocak 2026) HOMO FISCALICUS (MALİ YURTTAŞ) Üç Tarz-ı Mali Yurttaşlık ve Eleştirisi. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi 18 İYİ KAMU MALİ YÖNETİMİ (GOOD FISCAL GOVERNANCE): MALİ DEVLET, MALİ YURTTAŞLIK, MALİ DENETİM, MALİ SAYDAMLIK, MALİ HESAP VERME SORUMLULUĞU, ÖRTÜLÜ ÖDENEK 31–47.
IEEE C. C. Aktan, “HOMO FISCALICUS (MALİ YURTTAŞ) Üç Tarz-ı Mali Yurttaşlık ve Eleştirisi”, Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, c. 18, sy. İYİ KAMU MALİ YÖNETİMİ (GOOD FISCAL GOVERNANCE): MALİ DEVLET, MALİ YURTTAŞLIK, MALİ DENETİM, MALİ SAYDAMLIK, MALİ HESAP VERME SORUMLULUĞU, ÖRTÜLÜ ÖDENEK, ss. 31–47, 2026.
ISNAD Aktan, Coşkun Can. “HOMO FISCALICUS (MALİ YURTTAŞ) Üç Tarz-ı Mali Yurttaşlık ve Eleştirisi”. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi 18/İYİ KAMU MALİ YÖNETİMİ (GOOD FISCAL GOVERNANCE): MALİ DEVLET, MALİ YURTTAŞLIK, MALİ DENETİM, MALİ SAYDAMLIK, MALİ HESAP VERME SORUMLULUĞU, ÖRTÜLÜ ÖDENEK (Ocak2026), 31-47.
JAMA Aktan CC. HOMO FISCALICUS (MALİ YURTTAŞ) Üç Tarz-ı Mali Yurttaşlık ve Eleştirisi. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi. 2026;18:31–47.
MLA Aktan, Coşkun Can. “HOMO FISCALICUS (MALİ YURTTAŞ) Üç Tarz-ı Mali Yurttaşlık ve Eleştirisi”. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, c. 18, sy. İYİ KAMU MALİ YÖNETİMİ (GOOD FISCAL GOVERNANCE): MALİ DEVLET, MALİ YURTTAŞLIK, MALİ DENETİM, MALİ SAYDAMLIK, MALİ HESAP VERME SORUMLULUĞU, ÖRTÜLÜ ÖDENEK, 2026, ss. 31-47.
Vancouver Aktan CC. HOMO FISCALICUS (MALİ YURTTAŞ) Üç Tarz-ı Mali Yurttaşlık ve Eleştirisi. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi. 2026;18(İYİ KAMU MALİ YÖNETİMİ (GOOD FISCAL GOVERNANCE): MALİ DEVLET, MALİ YURTTAŞLIK, MALİ DENETİM, MALİ SAYDAMLIK, MALİ HESAP VERME SORUMLULUĞU, ÖRTÜLÜ ÖDENEK):31-47.