ÖRTÜLÜ ÖDENEK Hikmet-i Hükûmet’lerde Devletin Âlî Menfaatleri “Diyerek” Oluşturulan Kara Bütçe: Tahsîsât-ı Mestûre

Yıl 2026, Cilt: 18 Sayı: İYİ KAMU MALİ YÖNETİMİ (GOOD FISCAL GOVERNANCE): MALİ DEVLET, MALİ YURTTAŞLIK, MALİ DENETİM, MALİ SAYDAMLIK, MALİ HESAP VERME SORUMLULUĞU, ÖRTÜLÜ ÖDENEK, 136 - 147, 11.01.2026

Coşkun Can Aktan

Öz

Örtülü ödenek davasının üzerinden tam 65 sene geçti. Örtülü ödenek davasının üzerindeki örtü gerçekten tam olarak açıldı mı? Adnan Menderes’in hazin sonunu seyrederken duyduğumuz acı ve hüzünle gözyaşlarımızdan damlalar akarken duygusal aklımızın diğer tarafında bulunan rasyonel aklımız bizim gerçekleri tam ve doğru olarak anlamamıza acaba izin verdi mi? Gizli tarihin gizli sayfalarındaki ibretlik olaylardan bir şeyler öğrendik mi? Geçmişin acılarından dersler aldık mı? Yassıada yargılamalarındaki dramatik sonun ne kadar vahim olduğunu gerçekten anlayabildik mi? Bugünün yargı mensupları askeri darbenin baskı ve tahakkümü altında yapılan haksız yargılamanın ne büyük vicdansızlık olduğunu kalplerinin bir tarafına yazdılar mı? Besleme basın ve o dönemki hükûmet arasındaki kirli ilişkiler unutuldu mu? Şair ve yazarların gizli kasadan para almak için yazdıkları mektuplardaki ifadeleri sahiden unutuldu mu? Biz gerçekten Gizli Tarihi’nin üstündeki perdeyi araladık mı? Anladık mı? Bir şeyler öğrendik mi? Dersler aldık mı? Gazetecilerin yayınladığı birkaç kitap dışında kaç tarih profesörü, maliye profesörü bu konuda bir makale ya da kitap kaleme aldı? Bugüne değin konuyu açıklığa kavuşturacak kaç kitap ve makale kaleme alındı?

Anahtar Kelimeler

Örtülü Ödenek , Kamu Bütçesi , Kamu Maliyesi

Kaynakça

• Aristotle, 1885. The Politics of Aristotle, Çev. B. Jowett. Oxford, Clarendon Press. 2 vols. Vol. 1. Bkz. https://oll.libertyfund.org/title/jowett-the-politics-vol-1
• Ciner, Ş. 2018. Mesture, İstanbul, Asi Kitap.
• Hume D. 1889. Essays Moral, Political, Literary, edited by T.H. Green and T.H. Grose, revised edition (Indianapolis: Liberty Fund 1987). https://oll.libertyfund.org/quotes/427
• Gözler, K. 2021. “Genelge Devleti: Hukukta Şeklin Önemi Üzerine”, (www.anayasa.gen.tr/genelge-devleti.htm) (Yayın Tarihi: 14 Mayıs 2021).
• İleri, R.N. 1996. Örtülü Ödenek, Scala Yayıncılık, İstanbul, 1996. ; Erdi, S. 2006. Yüksek Adalet Divanı Kararları 14 Ekim 1960-15 Eylül 1961, İstanbul: Kabalcı Yayınevi.
• İleri, R.N. 1996. Örtülü Ödenek (27 Mayıs Menderes’in Dramı), İstanbul, Scala Yayıncılık.
• Naskali, E. G. 2005. (Haz.). Yassıada Zabıtları 1: Örtülü Ödenek Davası, İstanbul, Kitabevi Yayınları.
• Özdurğun, Y., & Koçlar, B. 2021. “Yassıada’da Örtülü Ödenek Davası: Basın ve Resmî Kurumlara Yapılan Harcamalar”. Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları (40), 251-278.
• Özdurğun, Y. 2022. Demokrat Parti İktidarı Hakkındaki Mali Yolsuzluk İddialarının Yassıada Yargılamalarına ve Dönemin Siyasetine Yansımaları. Doktora Tezi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2022.
• Özkan, T. 1996. Parsadan Hikâyesi: Cumhuriyet Tarihindeki Örtülü Ödenek Yolsuzlukları, İstanbul, Ad Yayıncılık.
• Procopius 2007. The Secret History. (Translated by G. A. Williamson ve Peter Sarris. London: Penguin Classics. Online: https://archive.org/details/secrethistory0000proc
• TBMM. Yassıada Yüksek Adalet Divanı Tutanakları, Türkiye Büyük Millet Meclisi Yayınları Açık Erişim Koleksiyonu, https://acikerisim.tbmm.gov.tr/
• Theognis, Elegies, Aikaterini Laskaridis Foundation, https://topostext.org/work/488 ; The Elegiac Poems of Theognis, translated by John Maxwell Edmonds (1875-1958), from Elegy and Iambus, Cambridge, MA. Harvard University Press. London. William Heinemann Ltd. 1931.
• TRT. “Yassıada'nın tarihi ses kayıtları TRT Haber'de”, https://www.trthaber.com/haber/gundem/yassiadanin-tarihi-ses-kayitlari-trt-haberde-683621.html
• Yalçın, S. 2019. Efendi, Beyaz Türklerin Büyük Sırrı, İstanbul: Kırmızı Kedi Yayınevi.