Eğitsel Oyunlarla Desteklenen Okuma Etkinliklerinin Beşinci Sınıf Öğrencilerinin Okuduklarını Anlamalarına, Okumaya Yönelik Tutum ve Alışkanlıklarına Etkisi

Yıl 2025, Cilt: 13 Sayı: 2, 183 - 200, 31.12.2025

Oğuzhan Sevim , Tülin Çağlayan

https://doi.org/10.35233/oyea.1663981

Öz

Bu çalışmanın amacı eğitsel oyunlarla desteklenen okuma etkinliklerinin beşinci sınıf öğrencilerinin okuduklarını anlamalarına, okumaya yönelik tutum ve alışkanlıklarına etkisini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda araştırmada öncelikle eğitsel oyunlarla desteklenen okuma etkinlikleri deney grubu öğrencilerine uygulanırken kontrol grubunda mevcut ders kitabındaki etkinlikler yapılmıştır. Deneysel işlem tamamlandıktan sonra deney grubu öğrencileriyle görüşmeler yapılarak nicel veriler derinleştirilmeye çalışılmıştır. Çalışma grubu 48 beşinci sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Veriler; Okuduğunu Anlama Başarı Testi, Okumaya Yönelik Tutum ve Alışkanlık Ölçeği ve Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu ile elde edilmiştir. Nicel verilerin analizinde kestirimsel istatistik teknikleri kullanılırken nitel veriler içerik analizi tekniğiyle çözümlenmiştir. Araştırmanın sonunda eğitsel oyunlarla desteklenen okuma etkinliklerinin beşinci sınıf öğrencilerinin okuduklarını anlamalarını geliştirdiği, okumaya yönelik tutum ve alışkanlıklarını olumlu yönde etkilediği anlaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen nitel bulgular incelendiğinde ise bu etkinin hangi faktörlerden kaynaklandığını, öğrencilerin hangi oyun türlerinden daha fazla yararlandığını ve uygulamada hangi değişikliklerin yapılması gerektiğini detaylı bir şekilde ortaya koyduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Eğitsel oyun , eğitsel oyunlarla desteklenen okuma etkinlikleri , okuduğunu anlama , okuma tutum ve alışkanlığı

Etik Beyan

Bu çalışmada, "Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi"nde belirtilen tüm kurallara uyulmuştur. Yönergenin ikinci bölümü olan "Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler" altında belirtilen eylemlerden hiçbiri gerçekleştirilmemiştir. Bu çalışmanın etik kurul izni Atatürk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Birim Etik Kurulu’nun 31.01.2024 tarih E-56785782-050.02.04-2400046909 sayılı toplantısında verilmiştir.

The Effect of Reading Activities Supported by Educational Games on Fifth-Grade Students’ Comprehension of What They Read and Their Attitudes and Habits Towards Reading

Öz

The purpose of this study is to examine the effect of reading activities supported by educational games on fifth-grade students' reading comprehension, attitudes, and habits. To achieve this, reading activities supported by educational games were implemented with the experimental group, while the control group engaged in activities from the existing textbook. After the experimental process, interviews were conducted with the experimental group to deepen the quantitative data. The study group consisted of 48 fifth-grade students. Data were collected using the Reading Comprehension Achievement Test, the Reading Attitude and Habit Scale, and the Semi-Structured Interview Form. Predictive statistical techniques were used to analyze the quantitative data, while content analysis techniques were applied to the qualitative data. The results showed that reading activities supported by educational games improved fifth-grade students' reading comprehension and positively influenced their attitudes and habits toward reading. The qualitative findings detailed the factors responsible for this effect, the types of games from which students benefited most, and the changes that should be made in practice.

Anahtar Kelimeler

Educational games , reading activities supported by educational games , reading comprehension , reading attitudes and habits

Etik Beyan

This study complies with all the rules specified in the “Guidelines on Scientific Research and Publication Ethics for Higher Education Institutions.” None of the actions listed under “Actions Contrary to Scientific Research and Publication Ethics” in the second section of the guidelines have been committed. Ethical committee approval for this study was granted by the Atatürk University Education Sciences Unit Ethics Committee at its meeting dated January 31, 2024, numbered E-56785782-050.02.04-2400046909.

Kaynakça

• Bağcı, E. (2011), İlköğretim 1., 2. ve 3. sınıf Türkçe dersi öğretmen kılavuz kitaplarında yer verilen eğitsel oyun etkinliklerinin incelenmesi ve alternatif etkinlik önerileri. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9 (2), 487- 497.
• Bektaş, S. (2020). İlk okuma yazma öğretiminde eğitsel oyunların 1. sınıf öğrencilerinin okuma becerilerine olan etkisinin incelenmesi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Sakarya Üniversitesi.
• Büyüköztürk, Ş., Çakmak-Kılıç, E., Akgün, E.Ö., Karadeniz Ş. ve Demirel F. (2018). Bilimsel araştırma yöntemleri (25. Baskı). Pegem Akademi Yayıncılık.
• Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (4th ed.). Thousand Oaks, CA: SAGE Publications.
• Creswell, J. W. ve Plano Clark, V. L. (2011). Designing and conducting mixed methods research (2nd ed.). Thousand Oaks, CA: SAGE Publications.
• Çağlar, Ş. ve Arkün-Kocadere, S. (2015). Çevrimiçi öğrenme ortamlarında oyunlaştırma. Eğitim Bilimleri ve Uygulama, 14(27), 83-102.
• Dal, S. ve Cenk, G. (2023). İlk okuma-yazma öğretiminde eğitsel oyunların ilkokul 1. sınıf öğrencilerinin okuma motivasyonlarına etkisi. Scientific Educational Studies, 7(2), 187-207. https://doi.org/10.31798/ses.1387349
• Erdem, Y. ve Gök, B. (2022). The effects of mental games on turkish reading comprehension skills in third graders. South African Journal of Education, 42(1), 1-10. https://doi.org/10.15700/saje.v42ns1a2198
• Eroğlu, Ö. ve Yüksel, S. (2020). The importance of educational game in education. Journal of Social Humanities and Administrative Sciences, 6, 877-880. https://doi.org/10.31589/JOSHAS.337
• Ersoy, B. G. (2021). Türkçe öğretiminde eğitsel oyun kullanımı: Bir meta-tematik analiz çalışması. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 9(2), 510-530. https://doi.org/10.16916/aded.887902
• Fleming, D. S. (2000). A Teacher's Guide to Project-Based Learning. AEL. https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED469734.pdf
• Fraenkel, J. R., Wallen, N. E., & Hyun, H. H. (2012). How to design and evaluate research in education (8th ed.). McGraw-Hill.
• Gedik, M. (2012). Ortaokul ikinci sınıf öğrencilerinin temel dil becerilerinin geliştirilmesinde eğitsel oyunların başarı ve kalıcılığa etkileri [Yayımlanmamış doktora tezi]. Atatürk Üniversitesi.
• Gömleksiz, M. N. (2010). An evaluation of students’ attitudes toward English language learning in terms of several variables. Procedia –Socialand Behavioral Sciences, 9, 913-918. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2010.12.258
• Gül, B. ve Demir, S. (2020). Okuma tutum ve alışkanlık ölçeği geliştirilmesi: güvenirlik ve geçerlik çalışması. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(30), 528-547.
• Gümüş, Z. (2023). Dijital öykülemenin ortaokul öğrencilerinin okuduğunu anlama ve dijital okuryazarlık becerilerine etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.
• İşigüzel, B. (2014). Almanca öğretmen adaylarının teknopedagojik eğitime yönelik yeterlik düzeylerinin incelenmesi. Uluslararası Sosyal Araştırma Dergisi, 7(34), 768-778.
• Karamustafaoğlu, O. ve Kılıç, M. F. (2020). Eğitsel oyunlar üzerine yapılan ulusal bilimsel araştırmaların incelenmesi. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 40, 1-25. https://doi.org/10.33418/ataunikkefd.730393
• Kultas, E., & Ulusoy, M. (2023). The effect of keyword games on reading comprehension and fluent reading skills of primary school 4th grade students. Education and Science, 49(217), 69-90. https://doi.org/10.15390/EB.2023.12152
• Laskowski, M. ve Badurowicz, M. (2014, 25-27 June). Gamification in higher education: A case study. [Oral presentation] International Conference: Management, Knowledge and Learning, Portoroz, Slovenia.
• MEB. (2019). ABİDE 2018: 8. sınıf Türkiye raporu. Ankara: T.C. Millî Eğitim Bakanlığı.
• MEB. (2022). 2022 Ortaöğretim kurumlarına ilişkin merkezi sınav raporu. https://www.meb.gov.tr/2022-ortaogretim-kurumlarina-iliskin-merkezi-sinav-raporu/haber/26870
• Miles, M. B. ve Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Sage.
• Mullis, I. V. S., von Davier, M., Foy, P., Fishbein, B., & Wry, E. (2023). PIRLS 2021 international results in reading. IEA.
• Noemí, P. M. ve Máximo, S. H. (2014). Educational games for learning. Universal Journal of Educational Research, 2(3), 230-238. https://doi.org/10.13189/ujer.2014.020305
• OECD. (2022). PISA 2022 results. OECD Publishing. https://www.oecd.org/publication/pisa-2022-results/ https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2023/12/pisa-2022-results-volume-i_76772a36/53f23881-en.pdf
• OECD. (2023). PISA 2022 results (Volume I): The state of learning and equity in education. Paris: OECD Publishing.
• Özkan, E. Ç. (2018). Okuduğunu anlamada yaratıcı dramanın etkisi ve önemi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 6(2), 343-368. https://doi.org/10.16916/aded.399213
• Patton, M. Q. (2002). Two decades of developments in qualitative inquiry: A personal, experiential perspective. Qualitative Social Work, 1, 261-283. http://dx.doi.org/10.1177/1473325002001003636
• Sabırlı, Z. E. ve Çoklar, A. N. (2020). The effect of educational digital games on education, motivation and attitudes of elementary school students against course access. World Journal on Educational Technology: Current Issues, 12(4), 325-338. https://doi.org/10.18844/wjet.v12i3.4993
• Sever, S. (2015). Türkçe öğretimi ve tam öğrenme, Anı Yayıncılık.
• Surendeleg, G., Murwa, V., Yun, H. K. ve Kim, Y. S. (2014). The role of gamification in education a literature review. Contemporary Engineering Sciences, 7, 1609-1616.
• Tekman, T. K., & Yeniasır, M. (2023). The ımpact of play-based learning settings on reading, writing, listening, and speaking skills. Sustainability, 15(12), 9419. https://doi.org/10.3390/su15129419
• Toraman, Ç. Çelik, Ö. C. ve Çakmak, M. (2018). Oyun-tabanlı öğrenme ortamlarının akademik başarıya etkisi: Bir meta–analiz çalışması. Kastamonu Education Journal, 26(6), 1803-1811. https://doi.org/10.24106/kefdergi.2074
• Ülküdür, M. A. ve Bacanak, A. (2013). Proje tabanlı öğrenme etkinlikleri ile oyun tabanlı öğrenme etkinliklerinin hazırlık (geliştirilme) boyutunda karşılaştırılması. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(1), 21-43.
• Weisberg, D. S., Zosh, J. M., Hirsh-Pasek, K. ve Golinkoff, R. M. (2013). Talking it up: Play, language development, and the role of adult support. American Journal of Play, 6(1), 39-54.
• Yazıcı, M. S. ve Uzuner, F. G. (2023). Kaynaştırma uygulamaları kapsamında eğitsel oyunların kullanılmasına yönelik metaforik algıların incelenmesi. Millî Eğitim Dergisi, 52(237), 107-140. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1032726
• Yıldız, E., Şimşek, Ü. ve Araz, H. (2016). Dolaşım sistemi konusunda eğitsel oyun yönteminin kullanılmasının öğrencilerin akademik başarı ve fen öğrenimi motivasyonu üzerine etkisi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(36), 20-32.