Araştırma Makalesi

Hibrit FUCOM-Pareto analizi-rastgele orman yöntemi kullanılarak COVID-19 onaylanmış vaka sayısının tahmin edilmesi

Cilt: 29 Sayı: 1 28 Şubat 2023
  • Seda Hatice Gökler *
PDF İndir
TR EN

Hibrit FUCOM-Pareto analizi-rastgele orman yöntemi kullanılarak COVID-19 onaylanmış vaka sayısının tahmin edilmesi

Öz

Aralık 2019 tarihinde ortaya çıkan ve halen etkisini devam ettiren COVID-19 salgınının ardından neredeyse tüm ülkeler virüsün yayılmasını kontrol altına almak için katı önlemler uygulamak zorunda kalmıştır. COVID-19’un yayılım hızına etki eden çok sayıda kriter olması ve en etkili kriterlerin belirlenememesi yayılımın, dolayısıyla pozitif vaka ve ölüm sayısının artmasına neden olmaktadır. Uzmanların yayılımı azaltabilmesi yayılımı etkileyen kriterlerin belirlenmesine bağlıdır. Bu nedenle çalışmada; öncelikle yayılım hızına etki eden kriterlere ait ağırlıklar çok kriterli karar verme yöntemi olan tam tutarlılık yöntemi (FUCOM) kullanılarak belirlenmiş, elde edilen kriter ağırlıkları baz alınarak yayılımı en çok etkileyen kriterler Pareto analizi ile tespit edilmiştir. Daha sonra elde edilen kriter baz alınarak Rastgele Orman (RO) yöntemiyle onaylanmış vaka sayıları tahmin edilmiştir. RO yöntemine ait performans kriterleri değerleri; yapay sinir ağı, karar ağacı ve destek vektör makinası gibi farklı yapay zeka yöntemleri ile karşılaştırılmıştır. RO yönteminin; RMSE (3247), MAE (1714) ve RRSE (0.374) hata değerleriyle ve %92.9 gibi yüksek tahmin başarısı ile daha iyi değerler verdiği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] WHO. “Coronavirus (COVID-19) Dashboard”. https://covid19.who.int/ (23.09.2021).
  2. [2] Devaraj J, Elavarasan RM, Pugazhendhi R, Shafiullah GM, Ganesan S, Jeysree AK, Khan IA, Hossain E. “Forecasting of COVID-19 cases using deep learning models: Is it reliable and practically significant?”. Results in Physics, 2021. https://doi.org/10.1016/j.rinp.2021.103817
  3. [3] Gumaei A, Al-Rakhami M, Al Rahhal MM, Albogamy FR, Al Maghayreh E, AlSalman, H. “Prediction of COVID-19 confirmed cases using gradient boosting regression method”. Computers, Materials and Continua, 66(1), 315-329, 2021.
  4. [4] Singh V, Poonia RC, Kumar S, Dass P, Agarwal P, Bhatnagar V, Raja L. “Prediction of COVID-19 corona virus pandemic based on time series data using Support Vector Machine”. Journal of Discrete Mathematical Sciences and Cryptography, 23(8), 1583-1597, 2020.
  5. [5] Hao Y, Xu T, Hu H, Wang P, Bai Y. “Prediction and analysis of corona virus disease 2019”. PloS One, 2020. https://doi. org/10.1371/journal.pone.0239960
  6. [6] Singh S, Parmar KS, Makkhan SJS, Kaur J, Peshoria S, Kumar J. “Study of ARIMA and least square support vector machine (LS-SVM) models for the prediction of SARSCoV-2 confirmed cases in the most affected countries”. Chaos, Solitons & Fractals, 2020. https://doi.org/10.1016/j.chaos.2020.110086
  7. [7] Shahid F, Zameer A, Muneeb M. “Predictions for COVID-19 with deep learning models of LSTM, GRU and Bi-LSTM”. Chaos, Solitons & Fractals, 2020. https://doi.org/10.1016/j.chaos.2020.110212
  8. [8] Rustam F, Reshi AA, Mehmood A, Ullah S, On BW, Aslam W, Choi GS. “COVID-19 future forecasting using supervised machine learning models”. IEEE Access, 8, 101489-101499, 2020.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Seda Hatice Gökler * Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

28 Şubat 2023

Gönderilme Tarihi

25 Ocak 2022

Kabul Tarihi

9 Mayıs 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 29 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Gökler, S. H. (2023). Hibrit FUCOM-Pareto analizi-rastgele orman yöntemi kullanılarak COVID-19 onaylanmış vaka sayısının tahmin edilmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 29(1), 45-57. https://izlik.org/JA82MA79NJ
AMA
1.Gökler SH. Hibrit FUCOM-Pareto analizi-rastgele orman yöntemi kullanılarak COVID-19 onaylanmış vaka sayısının tahmin edilmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2023;29(1):45-57. https://izlik.org/JA82MA79NJ
Chicago
Gökler, Seda Hatice. 2023. “Hibrit FUCOM-Pareto analizi-rastgele orman yöntemi kullanılarak COVID-19 onaylanmış vaka sayısının tahmin edilmesi”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 29 (1): 45-57. https://izlik.org/JA82MA79NJ.
EndNote
Gökler SH (01 Şubat 2023) Hibrit FUCOM-Pareto analizi-rastgele orman yöntemi kullanılarak COVID-19 onaylanmış vaka sayısının tahmin edilmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 29 1 45–57.
IEEE
[1]S. H. Gökler, “Hibrit FUCOM-Pareto analizi-rastgele orman yöntemi kullanılarak COVID-19 onaylanmış vaka sayısının tahmin edilmesi”, Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 29, sy 1, ss. 45–57, Şub. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA82MA79NJ
ISNAD
Gökler, Seda Hatice. “Hibrit FUCOM-Pareto analizi-rastgele orman yöntemi kullanılarak COVID-19 onaylanmış vaka sayısının tahmin edilmesi”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 29/1 (01 Şubat 2023): 45-57. https://izlik.org/JA82MA79NJ.
JAMA
1.Gökler SH. Hibrit FUCOM-Pareto analizi-rastgele orman yöntemi kullanılarak COVID-19 onaylanmış vaka sayısının tahmin edilmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2023;29:45–57.
MLA
Gökler, Seda Hatice. “Hibrit FUCOM-Pareto analizi-rastgele orman yöntemi kullanılarak COVID-19 onaylanmış vaka sayısının tahmin edilmesi”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 29, sy 1, Şubat 2023, ss. 45-57, https://izlik.org/JA82MA79NJ.
Vancouver
1.Seda Hatice Gökler. Hibrit FUCOM-Pareto analizi-rastgele orman yöntemi kullanılarak COVID-19 onaylanmış vaka sayısının tahmin edilmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi [Internet]. 01 Şubat 2023;29(1):45-57. Erişim adresi: https://izlik.org/JA82MA79NJ