Araştırma Makalesi

Kısmi gözlemlenebilir çok bileşenli sistemler için bakım politikalarının pekiştirmeli derin öğrenme yöntemleri ile belirlenmesi

Cilt: 31 Sayı: 2 29 Nisan 2025
  • Oktay Karabağ *
PDF İndir
EN TR

Kısmi gözlemlenebilir çok bileşenli sistemler için bakım politikalarının pekiştirmeli derin öğrenme yöntemleri ile belirlenmesi

Öz

Bu çalışmada, kısmi gözlemlenebilir çok bileşenli sistemler için bakım/onarım kararları incelenmiştir. Bu tip sistemler genellikle servis sağlayıcının uzakta olduğu koşullarda işletilmekte ve bileşenlerin aşınma seviyeleri genellikle sensörler yardımı ile tam olarak izlenememektedir. Rüzgâr türbinleri, bu tarz sistemlere birebir uyan bir örnek oluşturmaktadır. İlgili sistemlerde, servis sağlayıcı ne zaman bakım/onarım yapacağına, bakım kararı ile birlikte hangi parçaları bakım noktasına sevk edeceğine ve bakım noktasındaki incelemesinin ardından hangi sistem bileşenlerinin değiştirilmesi gerektiğine karar vermektedir. Çalışmamızda, bahsi geçen bu komplike karar problemi kısmi gözlemlenebilir Markov karar süreci olarak modellenmiş ve ilgili nümerik çözümler aktör kritik pekiştirmeli öğrenme yöntemi kullanılarak elde edilmiştir. Yaptığımız nümerik çalışmalar, pekiştirmeli öğrenme algoritması ile elde edilen çözümlerin pratikte ve literatürde yaygın olarak kullanılan sezgisel bakım/onarım politikalarına kıyasla daha iyi sonuçlar verdiğini göstermiştir. Bazı durumlarda, bu çözümlerin ortalamada %10-%15 düzeyinde bir iyileştirme sağladığı gözlemlenmiştir. Ayrıca, düzeltici bakım maliyeti, acil sipariş maliyeti ve fazla yedek parçayı geri döndürme maliyeti arttıkça, pekiştirmeli öğrenme algoritması ile elde edilen çözümlerin diğer sezgisel politikalara kıyasla daha fazla avantaj sağladığı da belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] Zhang M, Revie M. “Continuous-observation partially observable semi-Markov decision processes for machine maintenance”. IEEE Transactions on Reliability, 66(1), 202-218, 2016.
  2. [2] Alaswad S, Xiang Y. “A review on condition-based maintenance optimization models for stochastically deteriorating system”. Reliability Engineering & System Safety, 157, 54-63, 2017.
  3. [3] De Jonge B, Scarf PA “A review on maintenance optimization”. European Journal of Operational Research, 285(3), 805-824, 2020.
  4. [4] Karabağ O, Bulut Ö, Toy AÖ, Fadıloğlu MF. “An efficient procedure for optimal maintenance intervention in partially observable multi-component systems”. Reliability Engineering & System Safety, 244, 1-11, 2024.
  5. [5] Karabağ O, Eruguz AS, Basten R. “Integrated optimization of maintenance interventions and spare part selection for a partially observable multi-component system”. Reliability Engineering & System Safety, 200, 1-12, 2020.
  6. [6] Karabağ O, Bulut Ö, Toy, AÖ. “Markovian decision process modeling approach for intervention planning of partially observable systems prone to failures”. International Conference on Intelligent and Fuzzy Systems (INFUS), İzmir, Türkiye, 19-21 July 2022.
  7. [7] Quatrini E, Costantino F, Di Gravio G, Patriarca R. “Condition-based maintenance-an extensive literature review”. Machines, 8(2), 1-28, 2020.
  8. [8] Gürsoy MÜ, Çolak UC, Gökçe MH, Akkulak C, Ötleş S. “Endüstri için kestirimci bakım”. International Journal of 3D Printing Technologies and Digital Industry, 3(1), 56-66, 2019.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Makine Mühendisliğinde Optimizasyon Teknikleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Oktay Karabağ * Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

29 Nisan 2025

Gönderilme Tarihi

7 Ocak 2024

Kabul Tarihi

30 Haziran 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 31 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Karabağ, O. (2025). Kısmi gözlemlenebilir çok bileşenli sistemler için bakım politikalarının pekiştirmeli derin öğrenme yöntemleri ile belirlenmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 31(2), 166-179. https://izlik.org/JA47XD59HZ
AMA
1.Karabağ O. Kısmi gözlemlenebilir çok bileşenli sistemler için bakım politikalarının pekiştirmeli derin öğrenme yöntemleri ile belirlenmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2025;31(2):166-179. https://izlik.org/JA47XD59HZ
Chicago
Karabağ, Oktay. 2025. “Kısmi gözlemlenebilir çok bileşenli sistemler için bakım politikalarının pekiştirmeli derin öğrenme yöntemleri ile belirlenmesi”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 31 (2): 166-79. https://izlik.org/JA47XD59HZ.
EndNote
Karabağ O (01 Nisan 2025) Kısmi gözlemlenebilir çok bileşenli sistemler için bakım politikalarının pekiştirmeli derin öğrenme yöntemleri ile belirlenmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 31 2 166–179.
IEEE
[1]O. Karabağ, “Kısmi gözlemlenebilir çok bileşenli sistemler için bakım politikalarının pekiştirmeli derin öğrenme yöntemleri ile belirlenmesi”, Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 31, sy 2, ss. 166–179, Nis. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA47XD59HZ
ISNAD
Karabağ, Oktay. “Kısmi gözlemlenebilir çok bileşenli sistemler için bakım politikalarının pekiştirmeli derin öğrenme yöntemleri ile belirlenmesi”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 31/2 (01 Nisan 2025): 166-179. https://izlik.org/JA47XD59HZ.
JAMA
1.Karabağ O. Kısmi gözlemlenebilir çok bileşenli sistemler için bakım politikalarının pekiştirmeli derin öğrenme yöntemleri ile belirlenmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2025;31:166–179.
MLA
Karabağ, Oktay. “Kısmi gözlemlenebilir çok bileşenli sistemler için bakım politikalarının pekiştirmeli derin öğrenme yöntemleri ile belirlenmesi”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 31, sy 2, Nisan 2025, ss. 166-79, https://izlik.org/JA47XD59HZ.
Vancouver
1.Oktay Karabağ. Kısmi gözlemlenebilir çok bileşenli sistemler için bakım politikalarının pekiştirmeli derin öğrenme yöntemleri ile belirlenmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi [Internet]. 01 Nisan 2025;31(2):166-79. Erişim adresi: https://izlik.org/JA47XD59HZ