Araştırma Makalesi

E-Ticaret ve sosyal medya yorumlarının analizinde lemmatizasyonun etkisi: adlandırılmış varlık tanıma ve duygu analizi tabanlı bir yaklaşım

Sayı: Advanced Online Publication 6 Ocak 2026
PDF İndir
TR EN

E-Ticaret ve sosyal medya yorumlarının analizinde lemmatizasyonun etkisi: adlandırılmış varlık tanıma ve duygu analizi tabanlı bir yaklaşım

Öz

İnternetin yaygınlaşmasıyla birlikte müşteriler, satın alma kararlarını verirken çevrimiçi yorumları ve puanlamaları dikkate almaktadır. Ancak, artan veri hacmi ve bilgi kirliliği, kullanıcıların doğru bilgiye ulaşmasını zorlaştırmaktadır. Bu makalede, olumsuz duygu tespitinde lemmatizasyon işleminin etkilerini incelemek amacıyla denenen üç farklı yöntem açıklanmakta ve olumsuzluk eki içeren kelimelere lemmatizasyon uygulanmamasının en başarılı sonuçları verdiği gösterilmektedir. Geliştirilen yöntem, iki farklı çalışmada kullanılarak duygu analizi doğruluğunu artırmada etkili olmuştur. İlk çalışmada, kullanıcıların ürün özelliklerine göre doğru tercihler yapmasını sağlayan bir öneri sistemi geliştirilmiştir. Burada, Trendyol e-ticaret platformundan elde edilen 85000 kullanıcı yorumuna dayalı bir veri seti kullanılmıştır. Sistem, tüketici yorumlarını adlandırılmış varlık tanıma ve duygu analizi teknikleriyle işleyerek, ürün özelliklerine yönelik puanlama yapmaktadır. Ayrıca, yorumların doğruluğunu artırmak için standart yıldız puanlama sisteminden farklı olarak "Hesaplanan Yıldız Puanı" yöntemi geliştirilmiş ve daha güvenilir bir değerlendirme sağlanmıştır. Yapılan deneyler sonucunda, adlandırılmış varlık tanıma modelinde 0.894, duygu analizi modelinde ise 0.838 F1 skoru elde edilmiştir. İkinci çalışma, müşteri yorumlarının analiz edilerek şirketlere geri bildirim sağlanmasını amaçlamaktadır. Toplamda 96960 yorum Twitter platformundan elde edilmiştir. Yorumlardaki şirket isimleri adlandırılmış varlık tanıma tekniği ile belirlenmiş, ardından her bir varlık için duygu analizi yapılmıştır. Bu sayede, geleneksel yöntemlerden farklı olarak cümle bazında değil, varlık bazında duygu belirleme gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada hem adlandırılmış varlık tanıma hem de duygu analizi modelinde 0.801 F1 skoru elde edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, geliştirilen yöntemlerin müşteri deneyimini iyileştirmede etkili olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] Kulak H. “COVID-19 pandemisinin e-ticaret üzerindeki etkisinin incelenmesi”. İmgelem, 7(12), 333-362, 2023.
  2. [2] Statista. “Increase in social media usage due to COVID-19 worldwide as of April 2020”. https://www.statista.com/topics/7863/social-media-use-during-coronavirus-covid-19-worldwide/ (15.02.2024).
  3. [3] Kaya M. “Satın alma davranışında yorumların rolü: Trendyol müşterileri üzerinden bir değerlendirme”. Maltepe Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 7(1), 49-67, 2020.
  4. [4] Kim D, Ferrin D, Rao R. “A trust-based consumer decision-making model in electronic commerce: The role of trust, perceived risk, and their antecedents”. Decision Support Systems, 44(2), 544-564, 2008.
  5. [5] Jurafsky D, Martin JH. Speech and language processing. 2nd ed. New Jersey, USA, Prentice Hall, 2009.
  6. [6] Pang B, Lee L. “Opinion mining and sentiment analysis”. Foundations and Trends in Information Retrieval, 2(1-2), 1-135, 2008.
  7. [7] Liu B. “Sentiment analysis and opinion mining”. Synthesis Lectures on Human Language Technologies, 5(1), 1–167, 2012.
  8. [8] Liang B, Su H, Gui L, Cambria E, Xu R. “Aspect-based sentiment analysis via affective knowledge enhanced graph convolutional networks”. Knowledge-Based Systems, 235, 107643, 2022.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilgi Sistemleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Dila İkra Aygün Bu kişi benim
Türkiye

Erdem Altuğ Malkan Bu kişi benim
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

6 Ocak 2026

Yayımlanma Tarihi

6 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

10 Mart 2025

Kabul Tarihi

5 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication

Kaynak Göster

APA
Şatır, E., Yüksel, S., Aydoğmuş, B., Aygün, D. İ., Beyazıt, N., Ağdemir, H., & Malkan, E. A. (2026). E-Ticaret ve sosyal medya yorumlarının analizinde lemmatizasyonun etkisi: adlandırılmış varlık tanıma ve duygu analizi tabanlı bir yaklaşım. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, Advanced Online Publication. https://doi.org/10.65206/pajes.89956
AMA
1.Şatır E, Yüksel S, Aydoğmuş B, vd. E-Ticaret ve sosyal medya yorumlarının analizinde lemmatizasyonun etkisi: adlandırılmış varlık tanıma ve duygu analizi tabanlı bir yaklaşım. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.65206/pajes.89956
Chicago
Şatır, Emre, Sena Yüksel, Beyza Aydoğmuş, vd. 2026. “E-Ticaret ve sosyal medya yorumlarının analizinde lemmatizasyonun etkisi: adlandırılmış varlık tanıma ve duygu analizi tabanlı bir yaklaşım”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, sy Advanced Online Publication. https://doi.org/10.65206/pajes.89956.
EndNote
Şatır E, Yüksel S, Aydoğmuş B, Aygün Dİ, Beyazıt N, Ağdemir H, Malkan EA (01 Ocak 2026) E-Ticaret ve sosyal medya yorumlarının analizinde lemmatizasyonun etkisi: adlandırılmış varlık tanıma ve duygu analizi tabanlı bir yaklaşım. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Advanced Online Publication
IEEE
[1]E. Şatır vd., “E-Ticaret ve sosyal medya yorumlarının analizinde lemmatizasyonun etkisi: adlandırılmış varlık tanıma ve duygu analizi tabanlı bir yaklaşım”, Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, sy Advanced Online Publication, Oca. 2026, doi: 10.65206/pajes.89956.
ISNAD
Şatır, Emre - Yüksel, Sena - Aydoğmuş, Beyza - Aygün, Dila İkra - Beyazıt, Neziha - Ağdemir, Halim - Malkan, Erdem Altuğ. “E-Ticaret ve sosyal medya yorumlarının analizinde lemmatizasyonun etkisi: adlandırılmış varlık tanıma ve duygu analizi tabanlı bir yaklaşım”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. Advanced Online Publication (01 Ocak 2026). https://doi.org/10.65206/pajes.89956.
JAMA
1.Şatır E, Yüksel S, Aydoğmuş B, Aygün Dİ, Beyazıt N, Ağdemir H, Malkan EA. E-Ticaret ve sosyal medya yorumlarının analizinde lemmatizasyonun etkisi: adlandırılmış varlık tanıma ve duygu analizi tabanlı bir yaklaşım. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026. doi:10.65206/pajes.89956.
MLA
Şatır, Emre, vd. “E-Ticaret ve sosyal medya yorumlarının analizinde lemmatizasyonun etkisi: adlandırılmış varlık tanıma ve duygu analizi tabanlı bir yaklaşım”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, sy Advanced Online Publication, Ocak 2026, doi:10.65206/pajes.89956.
Vancouver
1.Emre Şatır, Sena Yüksel, Beyza Aydoğmuş, Dila İkra Aygün, Neziha Beyazıt, Halim Ağdemir, Erdem Altuğ Malkan. E-Ticaret ve sosyal medya yorumlarının analizinde lemmatizasyonun etkisi: adlandırılmış varlık tanıma ve duygu analizi tabanlı bir yaklaşım. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 01 Ocak 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.65206/pajes.89956