E-Ticaret ve sosyal medya yorumlarının analizinde lemmatizasyonun etkisi: Adlandırılmış varlık tanıma ve duygu analizi tabanlı bir yaklaşım
Öz
İnternetin yaygınlaşmasıyla birlikte müşteriler, satın alma kararlarını verirken çevrimiçi yorumları ve puanlamaları dikkate almaktadır. Ancak, artan veri hacmi ve bilgi kirliliği, kullanıcıların doğru bilgiye ulaşmasını zorlaştırmaktadır. Bu makalede, olumsuz duygu tespitinde lemmatizasyon işleminin etkilerini incelemek amacıyla denenen üç farklı yöntem açıklanmakta ve olumsuzluk eki içeren kelimelere lemmatizasyon uygulanmamasının en başarılı sonuçları verdiği gösterilmektedir. Geliştirilen yöntem, iki farklı çalışmada kullanılarak duygu analizi doğruluğunu artırmada etkili olmuştur. İlk çalışmada, kullanıcıların ürün özelliklerine göre doğru tercihler yapmasını sağlayan bir öneri sistemi geliştirilmiştir. Burada, Trendyol e-ticaret platformundan elde edilen 85000 kullanıcı yorumuna dayalı bir veri seti kullanılmıştır. Sistem, tüketici yorumlarını adlandırılmış varlık tanıma ve duygu analizi teknikleriyle işleyerek, ürün özelliklerine yönelik puanlama yapmaktadır. Ayrıca, yorumların doğruluğunu artırmak için standart yıldız puanlama sisteminden farklı olarak "Hesaplanan Yıldız Puanı" yöntemi geliştirilmiş ve daha güvenilir bir değerlendirme sağlanmıştır. Yapılan deneyler sonucunda, adlandırılmış varlık tanıma modelinde 0.894, duygu analizi modelinde ise 0.838 F1 skoru elde edilmiştir. İkinci çalışma, müşteri yorumlarının analiz edilerek şirketlere geri bildirim sağlanmasını amaçlamaktadır. Toplamda 96960 yorum Twitter platformundan elde edilmiştir. Yorumlardaki şirket isimleri adlandırılmış varlık tanıma tekniği ile belirlenmiş, ardından her bir varlık için duygu analizi yapılmıştır. Bu sayede, geleneksel yöntemlerden farklı olarak cümle bazında değil, varlık bazında duygu belirleme gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada hem adlandırılmış varlık tanıma hem de duygu analizi modelinde 0.801 F1 skoru elde edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, geliştirilen yöntemlerin müşteri deneyimini iyileştirmede etkili olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- [1] Kulak H. “COVID-19 pandemisinin e-ticaret üzerindeki etkisinin incelenmesi”. İmgelem, 7(12), 333-362, 2023.
- [2] Statista. “Social media use during COVID-19 worldwide - Statistics & Facts”. https://www.statista.com/topics/7863/social-media-use-during-coronavirus-covid-19-worldwide/ (15.02.2024).
- [3] Kaya M. “Satın alma davranışında yorumların rolü: Trendyol müşterileri üzerinden bir değerlendirme”. Maltepe Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 7(1), 49-67, 2020.
- [4] Kim DJ, Ferrin DL, Rao HR. “A trust-based consumer decision-making model in electronic commerce: The role of trust, perceived risk, and their antecedents”. Decision Support Systems, 44(2), 544-564, 2008.
- [5] Jurafsky D, Martin JH. Speech and language processing. 2nd ed. New Jersey, USA, Prentice Hall, 2009.
- [6] Pang B, Lee L. “Opinion mining and sentiment analysis”. Foundations and Trends in Information Retrieval, 2(1-2), 1-135, 2008.
- [7] Liu B. Sentiment analysis and opinion mining. San Rafael, California, USA, Morgan & Claypool Publishers, 2012.
- [8] Liang B, Su H, Gui L, Cambria E, Xu R. “Aspect-based sentiment analysis via affective knowledge enhanced graph convolutional networks”. Knowledge-Based Systems, 235, 107643, 2022.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Bilgi Sistemleri (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Emre Şatır
*
Türkiye
Sena Yüksel
Türkiye
Beyza Aydoğmuş
Türkiye
Dila İkra Aygün
Bu kişi benim
Türkiye
Neziha Beyazıt
Türkiye
Halim Ağdemir
Türkiye
Erdem Altuğ Malkan
Bu kişi benim
Türkiye
Erken Görünüm Tarihi
6 Ocak 2026
Yayımlanma Tarihi
6 Ocak 2026
Gönderilme Tarihi
10 Mart 2025
Kabul Tarihi
5 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 32 Sayı: 5