Araştırma Makalesi

Biyokütle-esaslı karbon köpük ile CO2 adsorpsiyonunun sentez parametrelerine bağlı istatistiksel değerlendirilmesi ve denge izotermlerinin modellenmesi

Sayı: Advanced Online Publication Erken Görünüm Tarihi: 30 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

Biyokütle-esaslı karbon köpük ile CO2 adsorpsiyonunun sentez parametrelerine bağlı istatistiksel değerlendirilmesi ve denge izotermlerinin modellenmesi

Öz

Arka PlanSera gazı ve özellikle CO2 emisyonlarındaki artışın yarattığı çevresel sorunlara ilişkin farkındalığın artması sonucunda, CO2 yakalama ve depolama teknolojilerinin uygulanmasıyla birlikte fosil yakıtlara alternatif yakıtların kullanımına dayanan ve sürdürülebilirliği esas alan verimli sistemlerin geliştirilmesi ihtiyacı ön plana çıkmıştır. Karbon köpükler, hafiflikleri ve eşsiz özellikleri nedeniyle birçok uygulamada geleneksel malzemelere karşı bir alternatif olarak kullanılan ileri teknoloji malzemeler arasında yer almaktadır. Biyokütle-esaslı karbon köpüklerin CO2 adsorpsiyonunda değerlendirilmesi hem ucuz ve bol bulunan kaynakların kullanımını sağlaması hem de CO2 yakalanma süreçlerinin geliştirilmesine katkı sunması açısından üzerinde çalışılması gereken önemli bir araştırma alanıdır.

AmaçBu çalışmada, geleneksel fosil yakıt türevi karbon köpüklere kıyasla daha çevre dostu bir yol sunan biyokütle-esaslı karbon köpüklerin CO2 adsorpsiyon davranışının izoterm ve istatistiksel analiz ile değerlendirilmesi amaçlanmaktadır.

YöntemBu çalışmada, gürgen talaşının solvolitik sıvılaştırılmasıyla üretilen biyopoliol kullanılarak karbon köpükler üretilmiş; çözücü türü, çözücü/biyokütle oranı ve kimyasal aktivasyon olmak üzere sentez parametrelerinin CO2 adsorpsiyon kapasitesi üzerindeki etkileri 23 tam faktöriyel deney tasarımına dayalı istatistiksel analiz ile incelenmiştir. Ayrıca, denge adsorpsiyon davranışının ve adsorpsiyon mekanizmasının aydınlatılması için Langmuir, Freundlich, Dubinin-Radushkevich ve Temkin modellerine göre izoterm analizinin yapılması ile sentez koşulları ve adsorpsiyon performansı arasındaki ilişki ortaya konmuştur. Adsorban olarak kullanılan karbon köpüğün yüzey heterojenliğinin, farklı enerji seviyelerine sahip adsorpsiyon bölgelerinin adsorban-adsorbat afinitesi üzerindeki etkileri aydınlatılmıştır.

Bulgularİzoterm modelleme sonuçları, özellikle kimyasal aktivasyon uygulanmış karbon köpüklerde Freundlich modelinin daha yüksek uyum katsayıları ( > 0,99) sergileyerek deneysel verileri en iyi şekilde yansıttığını göstermiştir. İstatistiksel analiz sonucu oluşturulan regresyon modeli, kimyasal aktivasyonun CO2 adsorpsiyon kapasitesini artıran en baskın faktör olduğunu, çözücü türü ve çözücü biyokütle oranının ise orta derecede doğrudan etkileri olduğunu ortaya koymuştur. İkili etkileşim terimleri, karbon köpük üretim parametreleri arasında sinerjik farklar olduğunu, çözücü türü ile ilgili kombinasyonların pozitif etki sağladığını, buna karşın yüksek çözücü/biyokütle oranının aktivasyon verimliliğini potansiyel olarak azalttığını göstermiştir. Bu bulgular, gözenek gelişimi ve adsorpsiyon performansı arasındaki etkileşimi vurgulayan yapısal karakterizasyonla uyumluluk sergilemektedir.

SonuçBu çalışma, karbon köpük sentez parametrelerinin CO2 adsorpsiyon kapasitesi üzerindeki etkisini adsorpsiyon mekanizması ve istatistiksel anlamlılık düzeyinde açıklayarak karbon köpüklerin uygulama odaklı kullanım potansiyellerine yönelik özgün bir yaklaşım sunmaktadır. Karakterizasyon ve istatistiksel analizlerin ilişkilendirilmesine göre, sınırlı deney sayısına sahip faktöriyel tasarımda %90 güven seviyesi kullanılarak potansiyel etkilerin ön eleme amacıyla değerlendirilmesinin uygun olduğu ve kimyasal aktivasyonun optimizasyon çalışmalarında öncelikli ele alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi

Proje Numarası

2018–01. BŞEÜ.03-10, 2020–01. BŞEÜ.03-08

Etik Beyan

Bu makale yazarın özgün bilimsel çalışması olup; makalede herhangi bir etik ihlal yapılmamıştır.

Teşekkür

Yazar Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü birimine sağladığı mali destek için teşekkür eder.

Kaynakça

  1. [1] G. Akgül, S. Sözer, “A PN junction application of renewable carbon derived from tea waste biomass on a silicon substrate”, Pamukkale University Journal of Engineering Sciences, 29(2), 146-150, 2023. https://doi.org/10.5505/pajes.2022.58997.
  2. [2] A. Ş. Yargıç, G. G. Meriç, Y. Dolaş, N. Özbay, “A novel approach for biopitch-derived carbon foams: Combining mesoporous SBA-15 silica hard‐templating method and chemical activation to modify the characteristics”, Biomass & Bioenergy, 197, 107843, 2025. https://doi.org/10.1016/j.biombioe.2025.107843.
  3. [3] M. Choudhary, N. Chakinala, P. Saini, P. K. Surolia, A. G. Chakinala, “Carbon foams derived from biomass with ultra-high adsorption capacity for the removal of tetracycline”, Materials Advances, 6(20), 7450-7468, 2025. https:/doi.org/10.1039/d5ma00720h.
  4. [4] B. Shi, Z. Xie, Y. Duan, G. Chen, Z. Li, H. Shen,... H. Wu, “Dual-template synthetic biomass-derived carbon foam integrating heat insulation, sound absorption and microwave absorption”, Journal of Materials Science & Technology, 236, 77-85, 2025. https://doi.org/10.1016/j.jmst.2025.02.045.
  5. [5] D. F. Maquíñez-Buitrago, J. M. Ramos-Rincón, L. Giraldo, J. C. Moreno-Piraján, “Carbon foams for CO2 adsorption: Synthesis, characterization and application”, Hybrid Advances, 6, 100219, 2024. https://doi.org/10.1016/j.hybadv.2024.100219.
  6. [6] H. Gülhan, R. K. Dereli, H. Özgün, M. E. Erşahin, İ. Öztürk, “Effects of operating parameters on direct greenhouse gas emission in advanced biological wastewater treatment plants”, Pamukkale University Journal of Engineering Sciences, 24(6), 1117-1124, 2018. https://doi.org/10.5505/pajes.2017.30806.
  7. [7] S. Candamano, A. Policicchio, G. Conte, R. Abarca, C. Algieri, S. Chakraborty, S. Curcio, V. Calabro, F. Crea, R. G. Agostino, “Preparation of foamed and unfoamed geopolymer/NaX zeolite/activated carbon composites for CO2 adsorption”, Journal of Cleaner Production, 330, 129843, 2022. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2021.129843.
  8. [8] R. Eshraghi, K. Naderi, A. Ghaemi, M. Fasihi, “Advanced phenolic foam adsorbents for CO2 capture with high capacity and selectivity via tuning the cellular structure”, Results in Engineering, 27, 105771, 2025. https://doi.org/10.1016/j.rineng.2025.105771.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Karbon Yakalama Mühendisliği (Sekestrasyon/Ayırma) Hariç)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

30 Haziran 2026

Yayımlanma Tarihi

-

Gönderilme Tarihi

1 Mart 2026

Kabul Tarihi

10 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication

Kaynak Göster

APA
Yargıç, A. Ş. (2026). Biyokütle-esaslı karbon köpük ile CO2 adsorpsiyonunun sentez parametrelerine bağlı istatistiksel değerlendirilmesi ve denge izotermlerinin modellenmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, Advanced Online Publication. https://doi.org/10.65206/pajes.1900518
AMA
1.Yargıç AŞ. Biyokütle-esaslı karbon köpük ile CO2 adsorpsiyonunun sentez parametrelerine bağlı istatistiksel değerlendirilmesi ve denge izotermlerinin modellenmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.65206/pajes.1900518
Chicago
Yargıç, Adife Şeyda. 2026. “Biyokütle-esaslı karbon köpük ile CO2 adsorpsiyonunun sentez parametrelerine bağlı istatistiksel değerlendirilmesi ve denge izotermlerinin modellenmesi”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, sy Advanced Online Publication. https://doi.org/10.65206/pajes.1900518.
EndNote
Yargıç AŞ (01 Haziran 2026) Biyokütle-esaslı karbon köpük ile CO2 adsorpsiyonunun sentez parametrelerine bağlı istatistiksel değerlendirilmesi ve denge izotermlerinin modellenmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Advanced Online Publication
IEEE
[1]A. Ş. Yargıç, “Biyokütle-esaslı karbon köpük ile CO2 adsorpsiyonunun sentez parametrelerine bağlı istatistiksel değerlendirilmesi ve denge izotermlerinin modellenmesi”, Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, sy Advanced Online Publication, Haz. 2026, doi: 10.65206/pajes.1900518.
ISNAD
Yargıç, Adife Şeyda. “Biyokütle-esaslı karbon köpük ile CO2 adsorpsiyonunun sentez parametrelerine bağlı istatistiksel değerlendirilmesi ve denge izotermlerinin modellenmesi”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. Advanced Online Publication (01 Haziran 2026). https://doi.org/10.65206/pajes.1900518.
JAMA
1.Yargıç AŞ. Biyokütle-esaslı karbon köpük ile CO2 adsorpsiyonunun sentez parametrelerine bağlı istatistiksel değerlendirilmesi ve denge izotermlerinin modellenmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026. doi:10.65206/pajes.1900518.
MLA
Yargıç, Adife Şeyda. “Biyokütle-esaslı karbon köpük ile CO2 adsorpsiyonunun sentez parametrelerine bağlı istatistiksel değerlendirilmesi ve denge izotermlerinin modellenmesi”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, sy Advanced Online Publication, Haziran 2026, doi:10.65206/pajes.1900518.
Vancouver
1.Adife Şeyda Yargıç. Biyokütle-esaslı karbon köpük ile CO2 adsorpsiyonunun sentez parametrelerine bağlı istatistiksel değerlendirilmesi ve denge izotermlerinin modellenmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 01 Haziran 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.65206/pajes.1900518