STATISTICAL INVESTIGATION OF ADSORPTION OF TWO REACTIVE TEXTILE DYES BY VARIOUS ADSORBENTS

Abstract

Textile industry, in which uses the dyestuffs containing coloured and complex chemical compounds, is both water consumer and water pollutant. The removal of these compounds from the wastewaters is one of the most important problems in the textile industry. In this study, the adsorption of two reactive dyes (Red Px and Yellow P) onto Aşkale and Balkaya lignites, Bensan clay and powdered active carbon (PAC) from aqueous solution was statistically investigated. The adsorption time, dye concentration, solid/liquid ratio and mixing rate were chosen as parameters. The effects of these parameters on the amount of dye adsorbed by the adsorbents were determined. The results obtained have been statistically evaluated by using the stepwise method and SPSS Sortware version (9.1). The experimental observations and statistical evaluations shown that the effective parameters on the adsorption are equilibrium dye concentration and solid/liquid ratio. It was found that the adsorptive behaviours of both lignites and clay are similar to each other, but powdered active carbon displays different adsorptive behaviour. Finally, the empirical equations showing the relation between amount of dye adsorbed and the effective parameters were developed.

Keywords

• Textile dyes, Adsorption, Adsorption kinetics, Decolorization

REAKTİF İKİ TEKSTİL BOYALARININ FARKLI ADSORBENTLERLE ADSORPSİYONUNUN İSTATİSTİKSEL İNCELENMESİ

Öz

Renkli ve karmaşık kimyasal bileşikleri içeren boyar maddeleri kullanan tekstil endüstrisi hem temel bir su kullanıcısı hem de kirleticisidir. Atık sudan bu bileşiklerin uzaklaştırılması tekstil endüstrisindeki en önemli problemlerden biridir. Bu çalışmada, sulu çözeltiden aktif karbon, Bensan kili, Aşkale ve Balkaya linyitleri üzerine 2 reaktif boyanın (Red Px ve Yellow P) adsorpsiyonu istatistiksel olarak araştırıldı. Parametreler olarak adsorpsiyon zamanı, boya konsantrasyonu, katı/sıvı oranı ve karışım hızı seçildi. Adsorbentler tarafından adsorplanan boyanın miktarı üzerine bu parametrelerin etkileri belirlendi. Elde edilen sonuçlar SPSS Sortware versiyonu (9.1) ve Stepwise metodu kullanılarak istatistiksel olarak değerlendirildi. Deneysel gözlemler ve istatistiksel değerlendirmeler adsorpsiyon üzerine etkili parametrelerin katı/sıvı oranı ve denge boya konsantrasyonu olduğunu gösterdi. Hem linyitlerin hem de kilin adsorpsiyon davranışlarının birbirine benzer olduğu fakat aktif karbonun farklı adsorpsiyon davranışı gösterdiği bulundu. Sonunda, etkili parametreler ve adsorplanan boyanın miktarı arasında ilişkiyi gösteren ampirik denklem geliştirildi.

Anahtar Kelimeler

• Tekstil boyaları, Adsorpsiyon, Adsorpsiyon kinetiği, Renk giderme