Türkiye’deki illerin trafik risk endeksi

Öz

Türkiye’de son 30 yılda yaklaşık 160 bin kişi trafik kazalarında hayatını kaybetmiştir. Trafik kazalarının sosyo-ekonomik maliyetinin ise yılda yaklaşık 20 milyar TL olduğu tahmin edilmektedir. 2020 yılına kadar trafik kazalarından kaynaklanan ölümleri %50 oranında azaltmayı hedefleyen Türkiye’nin, ivedilikle rasyonel çözümler üretmesi gerekmektedir. Yol ve trafik güvenliği konusunda farkındalık yaratmak, risk faktörleri ve öncelikli alanların tespitine yönelik hedef ve strateji geliştirmek, politika yapıcıları ve uygulayıcıları harekete geçirmek için kapsamlı analizlere ihtiyaç vardır. Bu çalışmada, yol ve trafik güvenliğine ilişkin parametreler kullanılarak bir “Trafik Risk Endeksi” geliştirilmiş, geliştirilen endeks ile 81 ilin trafik güvenliği düzeyi karşılaştırılmıştır. Trafik risk endeksi oluşturulurken, tehlike indeksi metodundan faydalanılmıştır. Çalışmada, 2013 yılı için trafik güvenliği açısından en riskli il Bingöl olurken, endeks değerine göre en güvenli il ise İstanbul olarak belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Trafik güvenliği,Tehlike endeksi,Yol güvenliği

Kaynakça

1. World Health Organization. “Global Status Report on Road Safety 2013: Supporting a Decade of Action”. http://www.who.int/violence_injury_prevention/road_safety_status/2013/en/ (06.04.2015).
2. Trafik Güvenliği Platformu. “Trafik Güvenliği Platformu Stratejisi”. http://tgp.gov.tr/sayfalar/trafik-guvenligi-platformu-stratejisi (01.06.2015).
3. Türkiye İstatistik Kurumu. “Trafik Kaza İstatistikleri 2013”. Ankara, Türkiye, 4347, 2013.
4. Arıkan Öztürk E. “Türkiye’de karayolu trafik güvenliği: mevcut durum ve çözüm önerileri”. Kazalar ve Çevre Ulusal Çalıştayı, Ankara, Türkiye, 13-15 Haziran 2007.
5. Bayramoğlu MF, Pekkaya M. “İMKB tarafından hesaplanan endekslerde yeni gelişmeler ve İMKB şehir endeksleri”. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 45, 200-215, 2010.
6. Resmi İstatistik Portalı. “Ulaştırma İstatistikleri”. http://www.resmiistatistik.gov.tr/?q=tr/content/44-ula%C5%9Ft%C4%B1rma-istatistikleri (20.05.2015).
7. Taylor JI, Thompson HT. “Identification of Hazardous Locations, Report FHWA-RD-77-81”. Federal Highway Administration, Washington, USA, 1977.
8. Al Haji G. Road Safety Development Index (RSDI): Theory, Philosophy and Practice. PhD Thesis, Linköping University, Sweden, 2007.

9. Hermans E, Brijs T, Wets G. “Developing a Theoretical Framework for Road Safety Performance Indicators and a Methodology for Creating a Performance Index”. RA-MOW-2008-010. Steunpunt Mobiliteit and Openbare Werke-Spoor Verkeersveiligheid, Diepenbeek, Belgium, Scientific Report, 2008.
10. Wegman F, Commandeur J, Doveh E, Eksler V, Gitelman V, Hakkert S, Lynam D, Oppe S. “SUNflowerNext: Towards a Composite Road Safety Performance Index”. SWOV Institute for Road Safety Research, Leidschendam, Netherlands, Scientific Report, 2008.