Kiral kirleticiler ve çevresel önemi

Cilt: 22 Sayı: 6 20 Aralık 2016
PDF İndir
TR EN

Kiral kirleticiler ve çevresel önemi

Öz

Kiralite, canlı sistemlerden doğal ve sentetik organik maddelere kadar hayatımızın birçok alanında bulunmaktadır. En genel ifadeyle ayna görüntüsü kendisiyle çakışmayan maddeler olarak tanımlanan kiral moleküller, başta ilaç sanayi ve tıp olmak üzere birçok alanda kullanılmaktadır. Söz konusu maddelere ait ayna görüntülerinden her biri enantiyomer olarak adlandırılır ve kiral maddelere ait enantiyomerlerden biri kullanım amacına uygun hareket ederken diğeri veya her ikisi de çevresel ortamlarda kirliliğe ve canlılarda toksik etkiye neden olabilmektedir. Enantiyomerlerin yalnızca biyolojik değişime uğrama potansiyelleri farklılık göstermekte, bu özelliği sebebiyle kiral kirleticiler, güncel kirliliğin değerlendirilmesi amacıyla çevresel kirlilik araştırmalarına konu olmaktadır. Toprak, sediman, hava ve su ortamının yanı sıra canlılarda da, başta kromatografik yöntemler olmak üzere çeşitli metotlarla tespit edilebilmektedir. Bu derlemede, kiralite ve çevresel açıdan önem arz eden kiral bileşiklerin özellikleri, analiz yöntemleri ve çevredeki akıbetleri değerlendirilmiştir. Çeşitli avantajları nedeniyle endüstriyel uygulamalarda geniş yer bulan kiral bileşiklerden kullanım amacının dışında çevreye salınan bileşikler, biyolojik aktiviteleri nedeniyle çevresel izleme çalışmalarında önem arz etmektedir. Ülkemizde çevresel ortamlarda henüz araştırmalara konu olmaya başlayan kiral kirleticilerin akıbetinin değerlendirilmesi açısından enantiyoseçici davranışlarının anlaşılması önem arz etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ali I, Aboul-Enein HY. Chiral Pollutants: Distribution, Toxicity and Analysis by Chromatography and Capillary Electrophoresis. Chichester, England, Wiley, 2004.
  2. Müller TA, Kohler HPE. "Chirality of pollutants-effects on metabolism and fate". Applied Microbiology and Biotechnology, 64(3), 300-316, 2004.
  3. Ali I, Gupta VK, Aboul-Enein HY. "Chirality: A challenge for the environmental scientists". Current Science, 84(2), 152-156, 2003.
  4. Wiberg K. Enantiospecific Analysis and Environmental Behavior of Chiral Persistent Organic Pollutants (POPs). PhD Thesis, Umea University, Umea, Sweden, 2002.
  5. Kallenborn R, Hühnerfuss H. Chiral Environmental Pollutants: Trace Analysis and Ecotoxicology, Berlin, Deutschland, Springer, 2001.
  6. Ulrich EM, Morrison CN, Goldsmith MR, Foreman WT. "Chiral Pesticides: Identification, Description, and Environmental Implications". Reviews of Environmental Contamination and Toxicology, 217, 1-74, 2012.
  7. Mislow KM. Introduction to Stereochemistry. 1st ed. Mineola, ABD, Courier Dover Publications, 1965.
  8. Eliel EL, Wilen SH. Stereochemistry of Organic Compounds. 1st ed. USA, Wiley-Intersscience, 1994.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

-

Yayımlanma Tarihi

20 Aralık 2016

Gönderilme Tarihi

19 Ocak 2017

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2016 Cilt: 22 Sayı: 6

Kaynak Göster

APA
Can Güven, E., Bolat, D., Gedik, K., & Kurt Karakuş, P. B. (2016). Kiral kirleticiler ve çevresel önemi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 22(6), 486-496. https://izlik.org/JA48DC83UT
AMA
1.Can Güven E, Bolat D, Gedik K, Kurt Karakuş PB. Kiral kirleticiler ve çevresel önemi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2016;22(6):486-496. https://izlik.org/JA48DC83UT
Chicago
Can Güven, Emine, Dilek Bolat, Kadir Gedik, ve Perihan Binnur Kurt Karakuş. 2016. “Kiral kirleticiler ve çevresel önemi”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 22 (6): 486-96. https://izlik.org/JA48DC83UT.
EndNote
Can Güven E, Bolat D, Gedik K, Kurt Karakuş PB (01 Aralık 2016) Kiral kirleticiler ve çevresel önemi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 22 6 486–496.
IEEE
[1]E. Can Güven, D. Bolat, K. Gedik, ve P. B. Kurt Karakuş, “Kiral kirleticiler ve çevresel önemi”, Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 22, sy 6, ss. 486–496, Ara. 2016, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA48DC83UT
ISNAD
Can Güven, Emine - Bolat, Dilek - Gedik, Kadir - Kurt Karakuş, Perihan Binnur. “Kiral kirleticiler ve çevresel önemi”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 22/6 (01 Aralık 2016): 486-496. https://izlik.org/JA48DC83UT.
JAMA
1.Can Güven E, Bolat D, Gedik K, Kurt Karakuş PB. Kiral kirleticiler ve çevresel önemi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2016;22:486–496.
MLA
Can Güven, Emine, vd. “Kiral kirleticiler ve çevresel önemi”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 22, sy 6, Aralık 2016, ss. 486-9, https://izlik.org/JA48DC83UT.
Vancouver
1.Emine Can Güven, Dilek Bolat, Kadir Gedik, Perihan Binnur Kurt Karakuş. Kiral kirleticiler ve çevresel önemi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi [Internet]. 01 Aralık 2016;22(6):486-9. Erişim adresi: https://izlik.org/JA48DC83UT