Araştırma Makalesi

Patlama, yangın ve toksik yayılım fiziksel etki alanının belirlenmesi

Cilt: 23 Sayı: 7 27 Aralık 2017
PDF İndir
TR EN

Patlama, yangın ve toksik yayılım fiziksel etki alanının belirlenmesi

Öz

Çalışmada, patlama, yangın ve toksik yayılım ile sonuçlanan endüstriyel kazaların etki alanlarının belirlenmesine yönelik metodoloji geliştirilmiştir. Afet riskli alanlarının derecelendirilmesi için risk matrisi oluşturulmuştur. Sanayiciler ile kontrol ve izlemede görevli ilgili kişi ya da kurumların hangi durumda hangi etki alanı belirleme aracını kullanabileceği açıklanmaya ve standart bir yaklaşım oluşturulmaya çalışılmıştır. Patlama, yangın ve toksik yayılım etkisi oluşturabilecek bir kuruluş için aynı miktarda (30000Ib) toksik gaz (klor), toksik sıvı (hidrazin) ve yanabilen madde (propan) üzerinden örnek uygulama çalışmaları yürütülmüştür. Örnek uygulamalar, tesis dışı risk analizine dayanan korelasyonlar ve ücretsiz ALOHA yazılımı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Korelasyonlara ait alternatif senaryo sonuçları ALOHA yazılımı ile elde edilen sonuçlarla uyumlu olarak belirlenmiştir. Böylece, etki alanını belirleyebilmek için daha az veri bilgisi gerektiren korelasyonların öncelikli olarak pratik bir şekilde uygulanabileceği tespit edilmiştir. En geniş sonlanma noktası mesafesi (54.2 km-en kötü durum senaryosu, 60 dk. kırsal alan) örnek toksik sıvı (hidrazin) için elde edilmiştir. Korelasyonlar değerlendirildiğinde, kırsal alan için tüm sonlanma noktası mesafelerinin kentsel alana göre yüksek olduğu belirlenmiştir. ALOHA yazılımında ise kırsal ve kentsel durum için tehlike alanı mesafelerinin çok büyük bir değişim göstermediği tespit edilmiştir. Örnek uygulama çalışmaları sonucunda kuruluş,  yüksek risk seviyesinde belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelik, 30.12.2013 Tarih, 28867 Mükerrer Sayılı Resmi Gazete.
  2. Jiang B, Su M, Liu Z, Cai F, Yuan S, Shi S, Lin B. “Effects of changes in fuel volume on the explosion-proof distance and the multiparameter attenuation characteristics of methane-air explosions in a semi-confined pipe”. Journal of Loss Prevention in the Process Industries, 39, 17-23, 2016.
  3. Brzozowska L. “Computer simulation of impacts of a chlorine tanker truck accident”. Transportation Research Part D: Transport and Environment, 43, 107-122, 2016.
  4. Cao H, Li T, Li S, Fan T. “An integrated emergency response model for toxic gas release accidents based on cellular automata”. Annals of Operations Research, 255(1-2), 617-638, 2016.
  5. Shariff AM, Wahab NA, Rusli R. “Assessing the hazards from a Bleve and minimizing its impacts using the inherent safety consept”. Journal of Loss Prevention in the Process Industries, 41, 303-314, 2016.
  6. Ebrahemzadih M, Maleki A, Darvishi E, Abadi MM, Dehestaniathar S. “The analysis of process accidents due to risks in the petrochemical ındustries-the case study of radiation ıntensity determination proportional to distance from tank level”. Open Journal of Safety Science and Technology, 5(2),21-26, 2015.
  7. Sochet I, Sauvan PE, Boulanger R, Nozeres F. “Effect of a gas charge explosion at the closed end of a gas storage system”. Journal of Loss Prevention in the Process Industries, 27, 42-48, 2014.
  8. Pitblado R, Alderman J, Thomas JK. “Facilitating consistent siting hazard distance predictions using the TNO multi-energy model”. Journal of Loss Prevention in the Process Industries, 30, 287-295, 2014.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

27 Aralık 2017

Gönderilme Tarihi

8 Şubat 2016

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2017 Cilt: 23 Sayı: 7

Kaynak Göster

APA
Çetinyokuş, S. (2017). Patlama, yangın ve toksik yayılım fiziksel etki alanının belirlenmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 23(7), 845-853. https://izlik.org/JA39ED58LJ
AMA
1.Çetinyokuş S. Patlama, yangın ve toksik yayılım fiziksel etki alanının belirlenmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2017;23(7):845-853. https://izlik.org/JA39ED58LJ
Chicago
Çetinyokuş, Saliha. 2017. “Patlama, yangın ve toksik yayılım fiziksel etki alanının belirlenmesi”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 23 (7): 845-53. https://izlik.org/JA39ED58LJ.
EndNote
Çetinyokuş S (01 Aralık 2017) Patlama, yangın ve toksik yayılım fiziksel etki alanının belirlenmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 23 7 845–853.
IEEE
[1]S. Çetinyokuş, “Patlama, yangın ve toksik yayılım fiziksel etki alanının belirlenmesi”, Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 23, sy 7, ss. 845–853, Ara. 2017, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA39ED58LJ
ISNAD
Çetinyokuş, Saliha. “Patlama, yangın ve toksik yayılım fiziksel etki alanının belirlenmesi”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 23/7 (01 Aralık 2017): 845-853. https://izlik.org/JA39ED58LJ.
JAMA
1.Çetinyokuş S. Patlama, yangın ve toksik yayılım fiziksel etki alanının belirlenmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2017;23:845–853.
MLA
Çetinyokuş, Saliha. “Patlama, yangın ve toksik yayılım fiziksel etki alanının belirlenmesi”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 23, sy 7, Aralık 2017, ss. 845-53, https://izlik.org/JA39ED58LJ.
Vancouver
1.Saliha Çetinyokuş. Patlama, yangın ve toksik yayılım fiziksel etki alanının belirlenmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi [Internet]. 01 Aralık 2017;23(7):845-53. Erişim adresi: https://izlik.org/JA39ED58LJ