Kükürt dioksit analizi için West-Gaeke ve hidrojen peroksit yöntemlerinin uygulanabilirliğinin araştırılması

Öz

Atmosferik kükürt dioksit (SO₂) konsantrasyonları West–Gaeke ve hidrojen peroksit (H₂O₂) yöntemleri ile Pamukkale Üniversitesi Kınıklı Yerleşkesi’nde eş zamanlı örnekleme ve analiz yapılarak belirlenmiştir. 2015 yılı bahar döneminde ortalama SO₂ konsantrasyonları West-Gaeke ve H₂O₂ yöntemleri ile Denizli 1 hava kalitesi ölçüm istasyonu için sırasıyla 19.7±16.1, 62.8±22.0 ve 20.6±40.3 µg/metreküp olarak bulunmuştur. West-Gaeke yöntemi ile elde edilen SO₂ konsantrasyonları H₂O₂ yöntemi ile belirlenen değerlerden daha düşüktür. Bu çalışma kapsamında iki farklı yöntemle elde edilen SO₂ veri setinin istatistiksel ilişkisi incelendiğinde regresyon katsayılarının doğrusal eğilim için 0.21, polinom eğilim için 0.25 düzeyinde olduğu görülmektedir. H₂O₂ yöntemi ile elde edilen SO₂ konsantrasyonlarının Denizli 1 hava kalitesi ölçüm istasyonu SO₂ konsantrasyonlarından daha yüksek olduğu, West-Gaeke yöntemi ile belirlenen SO₂ konsantrasyonlarının hava kalitesi ölçüm istasyonu SO₂ konsantrasyonları ile belirgin bir değişim göstermediği görülmüştür. Belirlenen SO₂ konsantrasyonları Türkiye için öngörülen sınır değerlerin altındadır.

Anahtar Kelimeler

• Hava kirliliği,Hidrojen peroksit yöntemi,Kükürt dioksit,West–Gaeke yöntemi

Investigation of the applicability of West-Gaeke and hydrogen peroxide methods for sulfur dioxide analysis

Abstract

The atmospheric sulfur dioxide (SO₂) concentrations were determined by performing simultaneous sampling and analysis with West-Gaeke and hydrogen peroxide (H₂O₂) methods at Pamukkale University Kınıklı Campus. In the spring of 2015, average SO₂ concentrations were found to be 19.7±16.1, 62.8±22.0 and 20.6±40.3 µg/cubic meter for the West-Gaeke and H₂O₂ methods and for the Denizli 1 air quality monitoring station, respectively. The SO₂ concentrations obtained by the West-Gaeke method are lower than the values determined by the H₂O₂ method. When the statistical relation of the SO₂ data set obtained by two different methods in this study is examined, it is seen that the regression coefficients are 0.21 for the linear trend and 0.25 for the polynomial trend. It has been found that the SO₂ concentrations obtained by the H₂O₂ method are higher than the SO₂ concentrations of the Denizli 1 air quality monitoring station and the SO₂ concentrations determined by the West-Gaeke method do not show a distinct change with the SO₂ concentrations of the air quality monitoring station. The determined SO₂ concentrations are below the limit values for Turkey.

Keywords

• Air pollution,Hydrogen peroxide method,Sulfur dioxide,West–Gaeke method

Kaynakça

1. Müezzinoğlu A. Hava Kirliliği ve Kontrolünün Esasları. İkinci baskı. İzmir, Türkiye, Dokuz Eylül Üniversitesi Yayınları, 2000.
2. Erbaşlar T, Taşdemir Y. “Kentsel bir atmosferdeki bazı hava kirleticilerin meteorolojik parametrelerle ilişkilendirilmesi”. Uludağ Üniversitesi, Müh.-Mim. Fakültesi Dergisi, 12(2), 1-8, 2007.
3. TÜBİTAK. “Vizyon 2023: Çevre ve Sürdürülebilir Kalkınma Tematik Paneli Raporu”. Ankara, Türkiye, 2003.
4. T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı. “Türkiye Çevre Durum Raporu”. http://www.csb.gov.tr/turkce/dosya/ced/TCDR 2011.pdf (15.10.2014).
5. Yeşilyurt C, Akcan N. “Hava Kalitesi İzleme Metodolojileri ve Örneklem Kriterleri”. T.C. Sağlık Bakanlığı Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı Çevre Sağlığı Araştırma Müdürlüğü, Ankara, Türkiye, 2001.
6. Janick J. Horticultural Science. 4th ed. New York, USA, WH Freeman and Co Ltd., 1986.
7. T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü. “Asit Yağmurları ve Hava Kirliliği Değerlendirme Raporu”. Ankara, Türkiye, 2006.
8. Kant C, Kızıloğlu T. “Asit yağmurlarının canlılar üzerine etkileri”. Atatürk Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Dergisi, 34(2), 217–221, 2003.

9. İlim M. Havadaki Kükürt Dioksit Tayin Metotlarının Uygulanabilirlik ve Hassasiyetlerinin Karşılaştırılmalı İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara, Türkiye, 1987.
10. Hochheiser S. Methods of Measuring and Monitoring Atmospheric Sulfur Dioxide. 1st ed. Ohio, USA, U.S. Department of Health Public Health Service, 1964.
11. Singh S, Elumalai SP, Pal AK. “Rain pH estimation based on the particulate matter pollutants and wet deposition study”. Science of the Total Environment, 563-564, 293-301, 2016.
12. Balashanmugam P, Ramanathan AR, Kumar VN. “Assessment of ambient air quality in Chidambaram a South Indian town”. Journal of Engineering Science and Technology, 7(3), 292-302, 2012.
13. Hameed AAA, Khoder MI, Ibrahim YH, Saeed Y, Osman ME, Ghanem S. “Study on some factors affecting survivability of airborne fungi”. Science of the Total Environment, 414, 696-700, 2012.
14. Balashanmugam P, Ramanathan AR, Kumar VN. “Assessment of ambient air quality in Chidambaram a South Indian town”. Journal of Engineering Science and Technology, 7(3), 292-302, 2012.
15. Hameed AAA, Khoder MI, Ibrahim YH, Saeed Y, Osman ME, Ghanem S. “Study on some factors affecting survivability of airborne fungi”. Science of the Total Environment, 414, 696-700, 2012.