Yeraltı suyu akımı etkisinde 45 derecelik şevde oluşan kumlu tın toprak erozyonunun deneysel incelenmesi
Öz
Yeraltı
suyu akımları doğal şevlerde toprak kaymasına; toprak dolgu şevlerde ve
barajlarda da sığ ve derin kayma yüzeyli göçmelere yol açan erozyonun başlıca
etkeni olabilmektedir. Bu çalışmada, yeraltı suyu akımı kaynaklı erozyon
mekanizmaları kumlu tın toprak kullanılarak inşa edilmiş üç-boyutlu fiziksel
şev modeli ile incelenmiştir. Bu amaçla, laboratuvarda 100 cm uzunluğunda, 50
cm genişliğinde ve 60 cm yüksekliğinde bir erozyon kanalı inşa edilmiştir.
Homojen bir kumlu tın fiziksel modeli elde edebilmek için 45 derecelik yüzey
açısında sahip olan şev 2.5 cm yüksekliğinde basamaklar halinde kontrollü
olarak sıkıştırılmıştır. Yeraltı suyu erozyon kanalının bir tarafında bulunan
su haznesinde uygulanan 50 cm-su piyezometrik yük altında oluşturulmuştur. Su haznesinden
(memba) akışa geçen yeraltı suyu erozyon kanalının diğer tarafındaki şev
yüzeyinden (mansap) sızma suyu olarak çıkış yapmıştır. Toprak partikülleri
doygun durumdaki şev yüzeyinden çıkış yapan sızma suyu tarafından
sürüklenmiştir. Sızma suyu erozyonunun oluşturduğu oyuk deney süresince memba
kesimine doğru toprak kaymaları ile ilerlemiş ve yüksekliği deney sonunda şev
kretine kadar ulaşmıştır. Şev erozyonunun kararlı akım durumundaki boşluk-suyu
basınçlarına bir etkisi olmamıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı. “Erozyonla Mücadele Eylem Planı 2013-2017”. http://www.cem.gov.tr/ erozyon/Files/yayinlarimiz/EROZYON%20EYLEM.pdf (20.12.2017).
- Aksoy H, Kavvas ML. “A review of hillslope and watershed scale erosion and sediment transport models”. Catena, 64(2-3), 247-271, 2005.
- Tóth J. “Groundwater discharge: A common generator of diverse geologic and morphologic phenomena”. International Association of Scientific Hydrology. Bulletin (Hydrological Sciences Journal), 16(1), 7-24, 1971.
- Liu L, Liu QJ, Yu XX. “The influences of row grade, ridge height and field slope on the seepage hydraulics of row sideslopes in contour ridge systems”. Catena, 147, 686-694, 2016.
- Bryan RB. “Soil erodibility and processes of water erosion on hillslope”. Geomorphology, 32, 385-415, 2000.
- Regmi RK, Jung K, Nakagawa H, Kang J. “Study on mechanism of retrogressive slope failure using artificial rainfall”. Catena, 122, 27-41, 2014.
- Aksoy H, Unal NE, Cokgor S, Gedikli A, Yoon J, Koca K, Inci SB, Eris E. “A rainfall simulator for laboratory-scale assessment of rainfall-runoff-sediment transport processes over a two-dimensional flume”. Catena, 98, 63-72, 2012.
- Aksoy H, Unal NE, Cokgor S, Gedikli A, Yoon J, Koca K, Inci SB, Eris E, Pak G. “Laboratory experiments of sediment transport from bare soil with a rill”. Hydrological Sciences Journal, 58(7), 1505-1518, 2013.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Onur Akay
Bu kişi benim
0000-0003-1881-7812
Yayımlanma Tarihi
18 Aralık 2018
Gönderilme Tarihi
22 Ağustos 2017
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 24 Sayı: 6