Üst geçit bölgelerinde kural dışı geçiş yapan yaya davranışlarının irdelenmesi ve yürüyen merdivenin üst geçit kullanım oranına etkisi

Öz

Trafik bir bütün olarak değerlendirildiğinde yayaların önemli bir etmen olduğu açıktır. Geçmişte yaya davranışları çok az çalışmada incelenmiş olsa da son dönemde farklı ülkelerde yürütülen çalışmalar sayesinde yayalarla ilgili detaylı bilgi toplanılmaya başlanmıştır. Çalışmalar genellikle ışıklı yaya geçitlerinde yürütülmüş olup üst geçit bölgelerini kapsayan çalışmalar sınırlı sayıdadır. Çalışma kapsamında yürüyen merdivenin üst geçit kullanımına etkisini belirlemek adına İzmir’de benzer yol geometrisine sahip iki adet üst geçit bölgesi belirlenmiştir. İki üst geçit bölgesinde de yayanın yol seviyesinde geçişini engelleyecek fiziksel engel bulunmamaktadır. Ayrıca aynı üst geçit bölgesinde yayalara kısa bir anket uygulanarak, kullanmış oldukları yaya üst geçidine ait güvenlik algılarının ortaya çıkarılması ve yaptıkları geçiş hakkındaki bireysel değerlendirmelerinin öğrenilmesi amaçlanmıştır. Üst geçit kullanan yayaların geçiş süreleri ile kural dışı geçiş yapan yayaların geçiş süreleri belirlenerek üst geçit tutarlılık oranı belirlenmiştir. Yürüyen merdiven bulunan ve bulunmayan üst geçit bölgeleri için tutarlılık oranı bağıntısının geçerliliği değerlendirilmiştir. Bağıntının sadece zaman parametresini dikkate alması nedeniyle farklı özellikteki üst geçitler için gözden geçirilmesi önerilmiştir. Toplanan veriler değerlendirildiğinde yürüyen merdiven bulunmayan üst geçit bölgesinde ortalama karşıdan karşıya geçme hızı 1.72 m/s, yürüyen merdiven olan üst geçit bölgesinde ise 1.63 m/s olarak bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Üst geçit kullanımı,Kural dışı geçiş,Karşıdan karşıya geçiş hızı,Tutarlılık oranı

Investigation of illegal road users’ behavior at overpass locations and the effect of an escalator on the overpass usage ratio

Öz

When traffic is evaluated it is clear that pedestrians are an important factor. Despite the fact that pedestrian behavior has not been included in the researches in previous years, recently detailed information about pedestrians has started to be collected. The researches are usually carried out on signalized pedestrian crossings, and studies covering the overpass areas are limited. In order to determine the effect of the escalator presence, two overpass locations are selected in Izmir where road geometry is similar. In addition, a short questionnaire was conducted to the pedestrians to reveal their perceptions towards overpass safety and find out their self-evaluations about their crossing type. Usage ratio was computed comparing the crossing time of the pedestrians who crossed at street level and who crossed using the overpass. The validity of the usage ratio formula for overpasses with and without escalators was assessed. It is recommended to review the usage ratio formula for overpasses with different characteristics since it takes into account time as the sole parameter. When the data are evaluated it is found that average crossing speed of pedestrians who crossed illegally around the overpass where an escalator did not exist is 1.72 m/s, and where an escalator existed is 1.63 m/s.

Anahtar Kelimeler

• Overpass usage,Illegal crossing,Crossing speed,Usage ratio

Kaynakça

1. Moore R, Older S. “Pedestrians and motor vehicles are compatible in today's world”. Traffic Engineering, 35(12), 1965.
2. Sisiopiku V, Akin D. “Pedestrian behaviors at and perceptions towards various pedestrian facilities: an examination based on observation and survey data”. Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behaviour, 6(4), 249-274, 2003.
3. Munuz-Raskin R, Sarasti A. “Footbridges or “Foolbridges”? Analysis of Efficacy of Three Pedestrian Bridges as a Tool for Road Safety in Panama City”. Transportation Research Board 87th Annual Meeting, No. 08-1917, 2008.
4. Räsänen M, Lajunen T, Alticafarbay F, Aydin C. “Pedestrian self-reports of factors influencing the use of pedestrian bridges”. Accident Analysis and Prevention, 39(5), 969-973, 2007.
5. Wu Y, Lu J, Chen H, Wu L. “Identification of contributing factors to pedestrian overpass selection”. Journal of Traffic and Transportation Engineering (English Edition), 1(6), 415-423, 2014.
6. Rankavat S, Tiwari G. “Pedestrians perceptions for utilization of pedestrian Facilities-Delhi, India”. Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behaviour, 42(3), 495-499, 2016.
7. Oviedo-Trespalacios O, Scott-Parker B. “Footbridge usage in high-traffic flow highways: the intersection of safety and security in pedestrian decision-making”. Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behaviour, 49, 177-187, 2017.
8. Sinclair M, Zuidgeest M. “Investigations into Pedestrian Crossing Choices on cape town freeways”. Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behaviour, 42(3), 479-494, 2016.

9. Yolların Kapasitesi Elkitabı (Highway Capacity Manual). Transportation Research Board National Research Council, Washington, DC, 2010.
10. Türk Standartları Enstitüsü. “Şehir İçi Yollar-Yaya Yolu ve Yaya Bölgeleri Tasarım Kuralları”. https://intweb.tse.org.tr/standard/standard/standardara.aspx (06.09.2017).
11. Lee J, Lam W. “Simulating pedestrian movements at signalized crosswalks in Hong Kong”. Transportation Research Part A: Policy and Practice, 42(10), 1314-1325, 2008.
12. Tarawneh M. “Evaluation of pedestrian speed in jordan with investigation of some contributing factors”. Journal of Safety Research, 32(2), 229-236, 2001.
13. Zhuang X, Wu C. “The safety margin and perceived safety of pedestrians at unmarked roadway”. Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behaviour, 15(2), 119-131, 2012.
14. Montufar J, Arango J, Porter M, Nakagawa S. “The normal walking speed of pedestrians and how fast they walk when crossing the street”. Transportation Research Record: Journal of the Transportation Research Board. Washington, DC, 2007.
15. Bennett S, Felton A, Akçelik R. “Pedestrian movement characteristics at signalized intersections”. 23rd Conference of Australian Institutes of Transport Research (CAITR 2001), Melbourne-Australia, 10-12 December 2001.
16. İzmir Büyükşehir Belediyesi. “Haber Arşivi”. http://www.izmir.bel.tr/HaberDetay/9471/tr 10.08.2017).
17. Demiroz YI, Onelcin P, Alver Y. “Illegal road crossing behavior of pedestrians at overpass locations: Factors affecting gap acceptance, crossing times and overpass use”. Accident Analysis and Prevention, 80, 220-228, 2015.