EN
TR
Ar-Ge proje seçim problemine yeni bir yaklaşım ve çözüm önerisi: UTA yöntemi
Öz
Küreselleşmenin hızla arttığı günümüzde rekabet edebilirliğin temeli bilgiye dayanmaktadır. Bilgi, Ar-Ge çalışmaları ile sistematik hale getirilerek bilim ve teknolojiye dönüşür. Bir ülkenin kalkınması katma değer üretmesi, istihdam sağlayabilmesi, üretimlerini sürekli artırarak devam ettirebilmesi ancak bilgi birikiminin artması ve artan bilginin bilim ve teknolojiye dönüştürülmesi ile mümkündür. Ürün ve hizmet çeşitliliğinin çok fazla olduğu göz önüne alındığında ülkelerin ve üreticilerin bu faaliyetlerini sürdürebilmeleri ve rekabet edebilmeleri için yenilikler ortaya koyması gerekmektedir. Bu konuda araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) büyük önem taşımaktadır. Ar-Ge, hali hazırda bulunan bilgilerden yeni ürün, yeni üretim yöntemlerinin geliştirilmesi veya yeni teknolojilerin, ürünlerin, üretim yöntemlerinin elde edilmesi olarak tanımlanabilir. Diğer ülkelerde olduğu gibi ülkemiz de Ar-Ge yatırımlarını teşvik etmekte ve Ar-Ge yatırımlarına destek vermektedir. Bu kapsamda birçok kurum ve kuruluş girişimcilerin, firmaların, akademisyenlerin Ar-Ge projelerini sağladığı katma değer oranında desteklemektedir. Ar-ge boyutunda desteğin belirlenmesinde etkin olacak katma değer ise fayda olarak değerlendirilebilir. Bu amaçla desteklerin etkin bir şekilde kullanılması göz önüne alınarak, çalışmamızda Ar-Ge projelerinin seçiminin yapıldığı bir yarışmada projelerin değerlendirme süreci ele alınmıştır. UTA yöntemi marjinal faydayı dikkate alan yapısı ve doğrusal programlama yaklaşımını içermesi nedeniyle tercih edilmiştir. Yöntemin çözüm aşamasında elde edilen matematiksel modelin çözümü için de GAMS Programından yararlanılmıştır. Bulunan çözümün fayda temelli olmasından dolayı projelerin daha etkin ve doğru şekilde sıralanmasına destek sağlayabileceği gösterilmeye çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Güryeli M. AR-GE Projeleri Seçim Probleminin AHP Yöntemi İle İncelenmesi: Kamu Destekli Teknolojik Ürün Yatırım Destek Programı Üzerine Bir Uygulama. Yüksek Lisans Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi, Aydın, Türkiye, 2016.
- Zerenler M, Necdet T, Esen Ş. “Küresel teknoloji, araştırma-geliştirme (Ar-Ge) ve yenilik ilişkisi”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(17), 653-667, 2007.
- OECD, Frascati Kılavuzu, Bilimsel ve Teknolojik Faaliyetlerin Ölçümü (Türkçe Versiyonu), 6 Baskı. Ankara, Türkiye, Tübitak Yayınları, 2002.
- Pesen E. Analitik Hiyerarşi Proses ile Ar-Ge Projesi Seçimi: İş Makinaları Sektöründe Bir Uygulama. Yüksek Lisans Tezi, Çağ Üniversitesi, Mersin, Türkiye, 2012.
- Ghasemzadeh F, Norman PA. “Project portfolio selection through decision support”. Decision Support Systems, 29(1), 73-88, 2000.
- Karasakal E, Aker P. “A multicriteria sorting approach based on data envelopment analysis for R&D project selection problem”. Omega, 73, 79-92, 2017.
- Yakıcı AT, Perçin S. “AR-GE projelerinin seçiminde grup kararına dayalı bulanık karar verme yaklaşımı”. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 26(2), 237-255, 2012.
- Peker D. AR-GE Projelerinin Önceliklendirilmesi ve Seçimi İçin Çok Kriterli Bir Model Önerisi. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara, Türkiye, 2014.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
20 Şubat 2020
Gönderilme Tarihi
2 Kasım 2018
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 26 Sayı: 1
APA
Binici, E., & Aksakal, E. (2020). Ar-Ge proje seçim problemine yeni bir yaklaşım ve çözüm önerisi: UTA yöntemi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 26(1), 211-226. https://izlik.org/JA49HN87YD
AMA
1.Binici E, Aksakal E. Ar-Ge proje seçim problemine yeni bir yaklaşım ve çözüm önerisi: UTA yöntemi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2020;26(1):211-226. https://izlik.org/JA49HN87YD
Chicago
Binici, Ela, ve Erdem Aksakal. 2020. “Ar-Ge proje seçim problemine yeni bir yaklaşım ve çözüm önerisi: UTA yöntemi”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 26 (1): 211-26. https://izlik.org/JA49HN87YD.
EndNote
Binici E, Aksakal E (01 Şubat 2020) Ar-Ge proje seçim problemine yeni bir yaklaşım ve çözüm önerisi: UTA yöntemi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 26 1 211–226.
IEEE
[1]E. Binici ve E. Aksakal, “Ar-Ge proje seçim problemine yeni bir yaklaşım ve çözüm önerisi: UTA yöntemi”, Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 26, sy 1, ss. 211–226, Şub. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA49HN87YD
ISNAD
Binici, Ela - Aksakal, Erdem. “Ar-Ge proje seçim problemine yeni bir yaklaşım ve çözüm önerisi: UTA yöntemi”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 26/1 (01 Şubat 2020): 211-226. https://izlik.org/JA49HN87YD.
JAMA
1.Binici E, Aksakal E. Ar-Ge proje seçim problemine yeni bir yaklaşım ve çözüm önerisi: UTA yöntemi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2020;26:211–226.
MLA
Binici, Ela, ve Erdem Aksakal. “Ar-Ge proje seçim problemine yeni bir yaklaşım ve çözüm önerisi: UTA yöntemi”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 26, sy 1, Şubat 2020, ss. 211-26, https://izlik.org/JA49HN87YD.
Vancouver
1.Ela Binici, Erdem Aksakal. Ar-Ge proje seçim problemine yeni bir yaklaşım ve çözüm önerisi: UTA yöntemi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi [Internet]. 01 Şubat 2020;26(1):211-26. Erişim adresi: https://izlik.org/JA49HN87YD