Araştırma Makalesi

Sulamada nitratla kirlenmiş yeraltısuyu kullanımının modellenmesi

Cilt: 26 Sayı: 3 8 Haziran 2020
  • Güray Hatipoğlu
  • Zöhre Kurt
PDF İndir
EN TR

Sulamada nitratla kirlenmiş yeraltısuyu kullanımının modellenmesi

Öz

Tarım alanlarının altında bulunan nitratla kirlenmiş yeraltısuyunu temizlemenin ekonomik yarar amaçlı alternatif bir yolu pompala ve gübrele yöntemidir. Pompala ve gübrele yöntemi hem yeraltısuyunu kirlilikten arındırırken hem de nitrat, pestisit gibi gereksinimleri azaltabilir. Buna ragmen bugüne kadar bu prosesin değişik iklim ve toprak koşullarında ne düzeyde etkili olduğunu dair bir değerlendirme bulunmamaktadır. Bu tekniği arazide uygulayabilmek için öncesinde bir fizibilite çalışması gerekmektedir. Bu nedenle HYDRUS 1D ile doymamış bölgelerde 1 hektar mısır tarlasına karşılık gelecek yeraltısuyu modelleri yaparak Türkiye’de yaygın olan toprak tiplerinin hidrolojik özelliklerini derleyip Eskişehir, Adana, Şanlıurfa ve Düzce benzeri iklimlerde, pompala ve gübrele yöntemi için en çok gelecek vadeden koşulları bulduk. Çalışmamız bu teknolojinin Şanlıurfa benzeri çok daha kuru ve sıcak iklimlerde 50 mg/L nitrat değerinde bile oldukça karlı olduğunu ortaya koydu. Bu teknikle birlikte bu iklimde 1 hektar tarlada 97 kg N/yıl telafi edilebileceği görüldü. Aynı zamanda fluvisol ve vertisol toprak tiplerinde nitrat sızıntısı en düşükken, cambisol tipi topraklarda nitrojen kullanım verimi bütün iklimler için en yüksek düzeyde bulundu. Düzce gibi oldukça nemli ve soğuk iklimler için ise, bu yöntemin düşük azot kullanım verimleri ve yüksek nitrat sızıntıları nedeniyle uygun olmadığı görülmüştür. Sonuç olarak görece kuru iklimler ve geçirgen topraklar pompala ve gübrele yöntemi için uygun bulundu.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Food and Agricultural Organization. “Chapter 1: Introduction to Agricultural Water Pollution” http://www.fao.org/docrep/w2598e/w2598e04.htm#agricultural%20impacts%20on%20water%20quality (15.11.2018).
  2. Parris K. “Impact of agriculture on water pollution in OECD countries: Recent trends and future prospects”. International Journal of Water Resources Development, 27 (1), 33-52, 2011.
  3. Górski J, Dragon K, Kaczmarek PMJ. “Nitrate pollution in the Warta River (Poland) between 1958 and 2016: Trends and causes”. Environmental Science and Pollution Research, 23 (2), 1-9, 2017.
  4. Reynolds-Vargas J, Fraile-Merino J, Hirata R. “Trends in nitrate concentrations and determination of its origin using stable isotopes (18O and 15N) in groundwater of the Western Central Valley, Costa Rica”. Ambio, 35(5), 229-236, 2006.
  5. Czekaj J, Jakóbczyk-Karpierz S, Rubin H, Sitek S, Witkowski AJ. “Identification of nitrate sources in groundwater and potential impact on drinking water reservoir (Goczałkowice reservoir, Poland)”. Physics and Chemistry of the Earth, 94 (1), 35-46, 2016.
  6. Hansen B, Thorling L, Schullehner J, Termansen M, Dalgaard T. “Groundwater nitrate response to sustainable nitrogen management”. Scientific Reports, 7(1), 8566-72, 2017.
  7. Commoner B. Threats to the Integrity of the Nitrogen Cycle: Nitrogen Compounds in Soil, Water, Atmosphere and Precipitation, 70-95, Dordrecht, Netherlands, Springer 1970.
  8. Gilbert N. “One-third of Our Greenhouse Gas Emissions Come From Agriculture” Nature, https://www.nature.com/news/one-third-of-our-greenhouse-gas-emissions-come-from-agriculture-1.11708 (15.11.2018).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Güray Hatipoğlu Bu kişi benim
Türkiye

Zöhre Kurt Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

8 Haziran 2020

Gönderilme Tarihi

31 Ağustos 2018

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 26 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Hatipoğlu, G., & Kurt, Z. (2020). Sulamada nitratla kirlenmiş yeraltısuyu kullanımının modellenmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 26(3), 468-480. https://izlik.org/JA36FD53SK
AMA
1.Hatipoğlu G, Kurt Z. Sulamada nitratla kirlenmiş yeraltısuyu kullanımının modellenmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2020;26(3):468-480. https://izlik.org/JA36FD53SK
Chicago
Hatipoğlu, Güray, ve Zöhre Kurt. 2020. “Sulamada nitratla kirlenmiş yeraltısuyu kullanımının modellenmesi”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 26 (3): 468-80. https://izlik.org/JA36FD53SK.
EndNote
Hatipoğlu G, Kurt Z (01 Haziran 2020) Sulamada nitratla kirlenmiş yeraltısuyu kullanımının modellenmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 26 3 468–480.
IEEE
[1]G. Hatipoğlu ve Z. Kurt, “Sulamada nitratla kirlenmiş yeraltısuyu kullanımının modellenmesi”, Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 26, sy 3, ss. 468–480, Haz. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA36FD53SK
ISNAD
Hatipoğlu, Güray - Kurt, Zöhre. “Sulamada nitratla kirlenmiş yeraltısuyu kullanımının modellenmesi”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 26/3 (01 Haziran 2020): 468-480. https://izlik.org/JA36FD53SK.
JAMA
1.Hatipoğlu G, Kurt Z. Sulamada nitratla kirlenmiş yeraltısuyu kullanımının modellenmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2020;26:468–480.
MLA
Hatipoğlu, Güray, ve Zöhre Kurt. “Sulamada nitratla kirlenmiş yeraltısuyu kullanımının modellenmesi”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 26, sy 3, Haziran 2020, ss. 468-80, https://izlik.org/JA36FD53SK.
Vancouver
1.Güray Hatipoğlu, Zöhre Kurt. Sulamada nitratla kirlenmiş yeraltısuyu kullanımının modellenmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi [Internet]. 01 Haziran 2020;26(3):468-80. Erişim adresi: https://izlik.org/JA36FD53SK