Araştırma Makalesi

Kumların sıvılaşmasında rölatif sıkılık ve kesme birim deformasyonu etkisinin incelenmesi

Cilt: 27 Sayı: 3 9 Haziran 2021
  • Turgay Beyaz
  • Kamil Kayabalı
  • Yetiş Bülent Sönmezer
PDF İndir
TR EN

Kumların sıvılaşmasında rölatif sıkılık ve kesme birim deformasyonu etkisinin incelenmesi

Öz

Kohezyonsuz zeminlerin sıvılaşma potansiyeli, gerilme yaklaşımını kullanan SPT, CPT gibi arazi yöntemleri ve üç eksenli dinamik kesme, burulmalı kesme, rezonant kolon, bender eleman gibi laboratuvar deneyleri ile belirlenmektedir. Kumların sıvılaşma potansiyelinin tahmininde son zamanlarda, enerji kavramı kullanılmaya başlanmıştır. Bu yaklaşımda kullanılan başlıca parametreler, zeminin rölatif sıkılığı ve efektif gerilmedir. Bu çalışmada, Devirsel Basit Kesme Düzeneği kullanılmıştır. Bu çalışmada, kumların sıvılaşma enerjisinin belirlenmesinde, kesme birim deformasyonu oranı ve rölatif sıkılığın etkisi incelenmiştir. Çalışmada, temiz ince deniz kumu kullanılmıştır. Kum numuneleri 3 farklı rölatif sıkılıkta (Dr=%40, %55 ve %70); 4 ayrı düşey gerilme (σv= 50, 100, 200 ve 300 kPa) ve boşluk suyu basıncı (u= 25, 50, 75 ve 150 kPa) etkisinde bırakılmıştır. 3 ayrı kesme birim deformasyonu oranında (𝛶= %2, %3.5 ve %5) toplam 36 deney yapılmıştır. Deney örneklerine, tek eksenli 0.1 Hz frekansta harmonik yükleme uygulanmıştır. Çalışma sonucunda rölatif sıkılık, kesme birim deformasyonu oranı ve düşey gerilme şartlarının kumların sıvılaşma potansiyeline etkisi ince taneli deniz kumu için ortaya konmuştur. Kesme birim deformasyon oranındaki artış, sıvılaşma potansiyelini %3’lük oranda azaltmaktadır. Rölatif sıkılıktaki artış, kumun kesme direncini arttırmaktadır. Bu ise sıvılaşmayı geciktirmekte ve devir sayısında artışa neden olmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] Towhata I. Geotechnical Earthquake Engineering. 1st ed. Berlin, Heidelberg, Germany, Springer-Verlag, 2008.
  2. [2] Law KT, Cao YL, He GN. “An energy approach for assessing seismic liquefaction potential”. Canadian Geotechnical Journal, 27, 320-329, 1990.
  3. [3] Figueroa J, Saada A, Liang L, Dahisaria N. “Evaluation of soil liquefaction by energy principles”. Journal of Geotechnical Engineering, 120(9), 1554-1569, 1994.
  4. [4] Liang L. Development of an Energy Method for Evaluating the Liquefaction Potential of a Soil Deposit. PhD Dissertation. Case Western Reserve University, Cleveland, Ohio, USA, 1995.
  5. [5] Cetin KO, Seed RB, Der-Kiureghian A, Tokimatsu K, Harder Jr F, Kayen RE, Moss RES. “Standard penetration test-based probabilistic and deterministic assessment of seismic soil liquefaction potential”. Journal of Geotechnical and Geoenvironmental Engineering, 130(12), 1314-1340, 2012.
  6. [6] Berrill JB, Davis RO. “Energy dissipation and seismic liquefaction of sands: revised model”. Soils and Foundations, 25(2), 106-118, 1985.
  7. [7] Kokusho T. “Liquefaction potential evaluation: energy-based method comparedto stress-based method”. 7th International Conference on Case Histories in Geotechnical Engineering, Chicago, Illinoise, USA, 29 April-4 May 2013.
  8. [8] Amini PF, Noorzad R. “Energy-based evaluation of liquefaction of fiber-reinforced sand using cyclic triaxial testing”. Soil Dynamics and Earthquake Engineering, 104, 45-53, 2018.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Turgay Beyaz Bu kişi benim
Türkiye

Kamil Kayabalı Bu kişi benim
Türkiye

Yetiş Bülent Sönmezer Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

9 Haziran 2021

Gönderilme Tarihi

14 Mart 2019

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 27 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Beyaz, T., Kayabalı, K., & Sönmezer, Y. B. (2021). Kumların sıvılaşmasında rölatif sıkılık ve kesme birim deformasyonu etkisinin incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 27(3), 431-440. https://izlik.org/JA85WC74PN
AMA
1.Beyaz T, Kayabalı K, Sönmezer YB. Kumların sıvılaşmasında rölatif sıkılık ve kesme birim deformasyonu etkisinin incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2021;27(3):431-440. https://izlik.org/JA85WC74PN
Chicago
Beyaz, Turgay, Kamil Kayabalı, ve Yetiş Bülent Sönmezer. 2021. “Kumların sıvılaşmasında rölatif sıkılık ve kesme birim deformasyonu etkisinin incelenmesi”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 27 (3): 431-40. https://izlik.org/JA85WC74PN.
EndNote
Beyaz T, Kayabalı K, Sönmezer YB (01 Haziran 2021) Kumların sıvılaşmasında rölatif sıkılık ve kesme birim deformasyonu etkisinin incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 27 3 431–440.
IEEE
[1]T. Beyaz, K. Kayabalı, ve Y. B. Sönmezer, “Kumların sıvılaşmasında rölatif sıkılık ve kesme birim deformasyonu etkisinin incelenmesi”, Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 27, sy 3, ss. 431–440, Haz. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA85WC74PN
ISNAD
Beyaz, Turgay - Kayabalı, Kamil - Sönmezer, Yetiş Bülent. “Kumların sıvılaşmasında rölatif sıkılık ve kesme birim deformasyonu etkisinin incelenmesi”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 27/3 (01 Haziran 2021): 431-440. https://izlik.org/JA85WC74PN.
JAMA
1.Beyaz T, Kayabalı K, Sönmezer YB. Kumların sıvılaşmasında rölatif sıkılık ve kesme birim deformasyonu etkisinin incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2021;27:431–440.
MLA
Beyaz, Turgay, vd. “Kumların sıvılaşmasında rölatif sıkılık ve kesme birim deformasyonu etkisinin incelenmesi”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 27, sy 3, Haziran 2021, ss. 431-40, https://izlik.org/JA85WC74PN.
Vancouver
1.Turgay Beyaz, Kamil Kayabalı, Yetiş Bülent Sönmezer. Kumların sıvılaşmasında rölatif sıkılık ve kesme birim deformasyonu etkisinin incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi [Internet]. 01 Haziran 2021;27(3):431-40. Erişim adresi: https://izlik.org/JA85WC74PN