Mobilya işletmelerinde ergonomik yeterliliğin temel bileşen analizi (TBA) ile belirlenmesi

Öz

Türk mobilya endüstrisi, çoğu geleneksel yöntemlerle çalışan atölye tipi, küçük ölçekli işletmelerin ağırlıkta olduğu bir görünüme sahiptir. Mobilya grubu ürünlerde hem işyeri hem de istihdam düzeyi itibarıyla İzmir, Denizli ve Manisa Ege Bölgesinde en fazla çalışanın istihdam edildiği iller arasında yer almaktadır. Bu illerde işletme başına düşen çalışan sayısı açısından altı kişi ile Türkiye ortalamasının altında istihdam düzeyine sahip daha küçük firmalar bulunmaktadır. İşgücünden en etkin şekilde yararlanabilmek için fiziksel çevre koşullarının insana uydurulması gerekir. Uygun olmayan koşullarda çalışanlar, kendilerini rahat hissetmedikleri gibi verimli de olamazlar. Bu araştırma mobilya üretimi yapan işletmelerde çalışma ve fiziksel çevre koşullarının ergonomik yeterliğinin çalışanlar tarafından belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Bu amaçla Denizli, İzmir ve Manisa illerinde mobilya üretimi yapan küçük ölçekli işletmelerde toplam 400 çalışan araştırma kapsamına alınmıştır. Araştırmada çalışanların işletmenin ergonomik yeterliğine ilişkin değerlendirmeleri Likert tipi 51 cümleye verdikleri yanıtlarla ölçülmüştür. Bu çalışmada boyut azaltma yöntemlerinden Temel Bileşen Analizi (TBA) kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Mobilya işletmeleri
• Ergonomik yeterlik
• Temel Bileşen analizi (TBA)

Determination of ergonomic adequacy with principal component analysis (PCA) in furniture enterprises

Abstract

The Turkish furniture industry has a view of mainly workshop-type, small-scale businesses mostly working with traditional methods. By both office and employment levels in furniture group of products, in the Aegean region Izmir, Denizli, and Manisa are among the provinces where most employees are employed. In these provinces, there are smaller firms with six persons and employment levels below the average in Turkey in terms of the number of employees per business. To most effectively take advantage of the labor force, physical environmental conditions must be adapted to humans. Employees in unsuitable conditions cannot be efficient as they do not feel comfortable. This research work in the enterprises engaged in the production of furniture was conducted to determine the ergonomic adequacy of work and physical environmental conditions by employees. For this purpose, a total of 400 employees from the small-scale enterprises engaged in the production of furniture in Denizli, Izmir, and Manisa Provinces were included in the research. In the study, the assessment of ergonomic adequacy of the enterprise by employees was measured by their responses to 51 Likert type sentences. In this study, a Principal Component Analysis of dimensionality reduction methods was used.

Keywords

• Furniture enterprises
• Ergonomic adequacy
• Principal Component analysis (PCA)

Kaynakça

1. [1] Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği. “Türkiye Mobilya Ürünleri Meclisi Sektör Raporu 2017”. Ankara, Türkiye, TOBB Yayın No: 2018-304, 2018.
2. [2] Makhbul ZM. “Workplace environment towards health and performance”. International Business Management, 6(6), 640-647, 2012.
3. [3] Babalık F. Mühendisler için Ergonomi-İşbilim. 5 Baskı. Bursa, Türkiye, Dora Yayın Dağıtım Ltd. Şti. 2016.
4. [4] Cooper C, Dewe P. Stress, a Brief History. 1st ed. USA, Oxford: Blackwell Publishing, 2004.
5. [5] Colim A, Faria C, Braga AC, Sousa N, Rocha L, Corneiro P, Costa N, Arezes P. “Towards an ergonomic assessment framework for industrial assembly workstations-a case study”. Applied Sciences, 10(9), 1-20, 2020.
6. [6] Silveria RC, La Torra M, Guglielmone I. “Development and administration of a postural and ergonomic assessment tool: a pilot study”. Fisioterapia em Movimento, Curitiba, 28(3), 509-523, 2015.
7. [7] Albin TJ. Quantitative Approaches to Physical Ergonomic Issues Encountered While Assessing Workplace Designs. MSc Thesis, Industrial and Management Systems Engineering, University of Nebraska, Lincoln, 2012.
8. [8] Yarandi MS, Koohpaei A, Jang SA, Ebrahimi A. “Ergonomic evaluation of working postures and analysis of relationship between physical activities with musculoskeletal disorders among men barbers in Karaj (Iran)”. Archives of Hygiene Sciences, 7(2), 98-105, 2018.

9. [9] Vischer JC. “The effects of the physical environment on job performance: Towards a theoretical model of workspace stress”. Stress and Health, 23(3), 175-184, 2007.
10. [10] Nadeem K, Ahmad A. “Impact of work environment factors on employee performance; empirical evidence from manufacturing industry of Lahore”. Journal of Managerial Sciences, 11(3), 421-436, 2017.
11. [11] Shalley CE, Gilson LL, Blum TC. “The Matching creativity requirements work environment: effects on satisfaction and intentions to leave”. Academy of Management Journal, 43(2), 215-223, 2000.
12. [12] Boles M, Pelletier B, Lynch W. “The relationship between health risks and work productivity”. Journal of Occupational and Environment Medicine, 46(7), 737-745, 2004.
13. [13] Ulutasdemir N, Cirpan, M, Ozturk Copur E, Tanir F. “Occupational risks of health professionals in Turkey as an emerging economy”. Annals of Global Health, 81(4), 522-529, 2015.
14. [14] Taiwo AS. “The influence of work environment on workers productivity: A case of selected oil and gas industry in Lagos, Nigeria”. African Journal of Business Management. 4(3), 299-307, 2010.
15. [15] Tint P. “Risk assessment in industry and offices using a simple risk assessment method”. NES2005 Conference, Oslo, Norway, 10-12 October 2005.
16. [16] Reinhold K, Tint P, Munter R. “Indoor air quality in industrial premises”. RTU Zinātniskie raksti Materiālzinātne un lietišėā ėīmija, 20. Sējums, 48-57, 2009.
17. [17] Hafeez I, Yingjun Z, Hafeez S, Mansoor R, Cheema KR. “Impact of workplace environment on employee performance: mediating role of employee health”. Business Management and Education, 17(2), 173-193, 2019.
18. [18] Cox T, Ferguson E. “Measurement of the subjective work environment”. Work and Stress, 8(2), 98-109, 1994.
19. [19] Lorincova S, Schmidtova J, Javorcikova J. “Employee job satisfaction in furniture manufacturing companies in the Slovak Republic”. Drvna Industrıja, 67(4), 351-362, 2016.
20. [20] Lim LL. Employment Relationships and Working Conditions in an IKEA Rattan Supply Chain. 1st ed. Indonesia, International Labour Office, Jakarta, 2015.
21. [21] Ratnasingam J, Ioras F, Bennet M. “Malaysian wooden furniture industry: Study of safety standards, compliance and consequential implications”. International Wood Products Journal, 1(1), 15-20, 2010.
22. [22] Bielski J, Wolowicki J, Zeyland A. “The ergonomic evaluation of work stress in the furniture industry” Applied Ergonomics, 7(2), 89-91, 1976.
23. [23] Srivastava MS, Carter EM. An Introduction to Applied Multivariate Statistics. 1st ed. New York, USA, Elsevier Science Publishing Co. Inc. 1983.
24. [24] Balcı A. Sosyal Bilimlerde Araştırma. 4. Baskı. Ankara, Türkiye, PEGEM Akademi Yayıncılık, 2004.
25. [25] Yıldız K, Çamurcu Y, Doğan B. “Veri madenciliğinde temel bileşenler analizi ve negatifsiz matris çarpanlarına ayırma tekniklerinin karşılaştırmalı analizi”. 12. Akademik Bilişim Konferansı, Muğla, Türkiye, 10-12 Şubat 2010.
26. [26] Kral G, Billor N. “Yüksek Boyutlu Veri Kümeleri İçin Robust BACON Temel Bileşenler Analizi”. http://www.ekonometridernegi.org/bildiriler/o19s2.pdf (21.12.2011).
27. [27] Johnson RA, Wichern DW. Applied Multivariate Statistical Analysis. 6th ed. New York, USA, Pearson Education International, 2007.
28. [28] Tanyaş M. Endüstri Mühendisliğine Giriş. 1. Cilt, 2. Baskı. İstanbul, Türkiye, İrfan Yayıncılık ve Tanıtım Ltd. Şti. 2000.
29. [29] Kecek G, Çakmak Z, Yıldırım E. “Determination of ergonomics dimension of production enterprises by principal component analysis”. Problems and Perspectives in Management, 8(4), 72-81, 2010.
30. [30] Akgül A. Tıbbi Araştırmalarda İstatistiksel Analiz Teknikleri SPSS Uygulamaları. 3. baskı, Ankara, Türkiye, Emek Ofset, 2005.
31. [31] Çelebi ES. “Ergonomik iyileştirmenin çalışan psikolojisi ve verimliliğe etkisi: Elektrikli ev aletleri üreticisinde bir araştırma”. Journal of Life Economics, 5(1), 83-94, 2018.