Yozgat Şefaatli Cıcıklar Köyü Eski Camisi

Öz

Bu makale, Yozgat İli Şefaatli İçesi’ne yaklaşık 12 km. uzaklıkta bulunan Cıcıklar Köyü’nün Eski Camisi’nin mimari ve asıl olarak da süsleme özelliklerini tanıtmayı ve Anadolu Türk mimarisindeki yerini saptamayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda Cıcıklar Köyü Eski Camisi yerinde incelenmiş, fotoğraflanıp rölövesi çıkarılarak belgelenmiştir. Köyün batısında bulunan caminin inşa kitabesi yoktur. Ancak mihrabında yazan tarihi ve vakıf kayıtları dikkate alınırsa en erken 18. yüzyıl sonlarında inşa edildiği düşünülmektedir. Ayrıca süsleme özellikleri de 19. yüzyıl üslubunu yansıtmaktadır. Yapı, kuzey güney yönlü dikdörtgen planlı harim ile kuzeyindeki son cemaat yerinden oluşmaktadır.  Dıştan kırma çatı, içten düz ahşap tavan ile örtülüdür. Harim, kuzey güney yönlü yerleştirilmiş tek sıra ahşap direklerle iki sahına ayrılmıştır. Direkler kuzey güney yönlü yerleştirilmiş ahşap kirişi desteklemektedir. Mimarisiyle hemen her dönemde karşılaşılan bir şemaya sahiptir. Dış görünüşüyle gözlerden kaçmış Cami, harim duvarlarındaki kalem işi bezemeleriyle öne çıkmaktadır. Natüralist üslupta naif bezemelerle duvarları süslenmiştir. Maalesef terk edildikten sonra bakımsızlık nedeniyle bezemeler yeryer solmuş ve akmaya başlamıştır. 18. yüzyıldan beri mimari süslemede uygulanan kartuşlar içide naturalist üslupta işlenmiş çiçek buketleri gibi bezemeler, sadece saray ve köşklerle sınırlı kalmamış, Osmanlı topraklarında bir çok cami ve konakta uygulanmıştır. Büyük köşk veya konaklarda ya da merkezlerde yer alan büyük camilerde duvar resimlerinde ışık gölge oyunlarıyla üç boyutlu denebilecek ustalıklı eserler karşımıza çıkarken, taşrada küçük konaklar veya köy camilerinde benzer unsurlar daha naif ve çizgisel olarak uygulanmıştır. Yozgat Şefaatli Cıcıklar Köyü Eski Camisi de naturalist üslubun taşradaki naif örneklerinden biridir. Bu yönüyle korunması gerekli bir kültür varlığıdır.

Anahtar Kelimeler

• Cami Mimarisi
• Taşra Mimarisi
• Duvar Resmi
• Naturalist Üslup
• Naif Üslup
• Yozgat

Yozgat Şefaatli Cıcıklar Village Old Mosque

Öz

This article aims to introduce the architectural and mainly decorative features of the Old Mosque of Cıcıklar Village, located approximately 12 km from Şefaatli in Yozgat province, and to determine its place in Anatolian Turkish architecture. In this context, the Old Mosque of Cıcıklar Village was examined on site, photographed and documented with a survey. The mosque located in the west of the village has no construction inscription. However, considering the date on its altar and foundation records, it must have been built in the 18th century at the earliest. In addition, its decorative features reflect the 19th century style. The building consists of a rectangular planned prayer hall oriented north-south and a portico for late comers to the north. It is covered with a hipped roof on the outside and a flat wooden ceiling on the inside. The harim is divided into two naves by a single row of wooden poles placed in a north-south direction, just west of the mihrab. The poles support the wooden beam placed in the north-south direction. It has a scheme that we encounter in almost every period with its architecture. The mosque, which is not noticeable with its external appearance, stands out with its hand-drawn decorations on the walls of the harim. The walls are decorated with naive decorations in a naturalistic style. Unfortunately, after it was abandoned, the decorations faded and started to leak due to neglect. Decorations such as flower bouquets, crafted in a naturalistic style within cartouches, which have been used in architectural decoration since the 18th century, were not limited to palaces and mansions, but were also seen in many mosques and mansions in Ottoman lands. While we see masterful works of art that can be described as three-dimensional with light and shadow plays on the wall paintings in large mansions or mansions or in large mosques located in the centres, similar elements were applied in a more naive and linear manner in small mansions or village mosques in the countryside. The Old Mosque of Cıcıklar Village in Şefaatli, Yozgat is one of the naive examples of the naturalist style in the countryside. In this respect, it is a cultural asset that needs to be protected.

Anahtar Kelimeler

• Mosque Architecture
• Provincial Architecture
• Wall Painting
• Naturalist Style
• Naive Style
• Yozgat

Kaynakça

1. Acun, H. (2005). Bozok Sancağı’nda (Yozgat İli) Türk Mimarisi. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları. Arık, R. (1973). Batılılaşma Dönemi Türk Mimarisi Örneklerinden Anadolu’da Üç Ahşap Camii. Ankara. Arık, R. (1988). Batılılaşma Dönemi Anadolu Tasvir Sanatı. Kültür ve Turizm Bakanlığı.