EN
TR
Hemşirelik Öğrencilerinin Zihinsel Engelli Bireylere Yönelik Tutumları: Belirleyiciler, Eğitimsel Yaklaşımlar Ve Öneriler
Öz
Zihinsel engelli bireyler, sağlık sisteminde özel gereksinimlere sahip önemli bir grup olmalarına rağmen, sağlık hizmetlerine erişimde fiziksel, ekonomik, iletişimle ilgili zorluklar ve sağlık profesyonellerinin önyargılı tutumlarından kaynaklanan çeşitli engellerle karşılaşmaktadır. Bu bireylerle sıklıkla etkileşimde bulunan hemşirelik öğrencilerinin tutumları, sunulacak bakımın kalitesi
açısından belirleyici bir unsurdur. Bu derleme çalışmasının amacı, hemşirelik öğrencilerinin zihinsel engelli bireylere yönelik tutumlarını etkileyen faktörleri incelemek, mevcut eğitsel yaklaşımları
değerlendirmek ve bu alanda iyileştirmeler yapılmasına yönelik bilimsel öneriler sunmaktır. Bu derleme çalışmasında, güncel ulusal ve uluslararası literatür taranarak yayımlanmış makaleler incelenmiş ve hemşirelik öğrencilerinin zihinsel engelli bireylere yönelik tutumlarını etkileyen bireysel ve çevresel faktörler belirlenmiştir. Bu derleme çalışması kapsamında incelenen çalışmaların bulguları, hemşirelik öğrencilerinin tutumlarını etkileyen temel faktörlerin bilgi düzeyi, önceki deneyimler, eğitim içeriğinin kalitesi ve kapsamı, iletişim becerileri ile toplumsal önyargılar olduğunu ortaya koymaktadır. Özellikle zihinsel engelli bireylerle daha fazla deneyim kazanmış ve kapsamlı eğitim almış öğrencilerin daha olumlu ve empatik tutumlar geliştirdiği belirtilmektedir. Tutumların olumlu yönde geliştirilmesi için hemşirelik eğitim müfredatlarında zihinsel engelli bireylere yönelik kapsamlı, teorik ve pratik içeriklerin yanı sıra deneyimsel öğrenme yöntemlerine daha fazla yer verilmesi gerekmektedir. Zihinsel engelli bireylere yönelik bakım kalitesini artırmak ve kapsayıcı sağlık hizmetleri sunmak amacıyla, hemşirelik öğrencilerinin bilgi ve farkındalık düzeylerinin sistematik olarak artırılması kritik bir gerekliliktir. Eğitim programlarının bu doğrultuda yapılandırılması, geleceğin hemşirelerinin daha duyarlı ve yetkin olmasına katkı sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı 2022 Yılı 2. Dönemi kapsamında 1919B012223032 numaralı proje ile desteklenmiştir.
Teşekkür
Bu çalışmaya desteğinden dolayı Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu’na (TÜBİTAK) teşekkür ederiz
Kaynakça
- Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179–211. https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90020-T
- Albarracín, D., Johnson, B. T., Fishbein, M., ve Muellerleile, P. A. (2021). Attitudes, habits and behavior change. Annual Review of Psychology, 72, 183–206.
- American Association on Intellectual and Developmental Disabilities (2021). Intellectual Disability: Definition, Diagnosis, Classification, and Systems of Supports (12th ed.). AAIDD. Erişim adresi: https://www.aaidd.org/docs/default-source/default-document-library/definition-diagnosis-classification-and-systems-of-supports-(12e).pdf
- American Psychiatric Association (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (5th ed.). Arlington, VA: American Psychiatric Association.
- Anyinam, C. K., Coffey, S., ve Da Silva, C. (2019). Integrating critical disability perspectives in nursing education. Journal of Nursing Education and Practice, 9(9). https://doi.org/10.5430/jnep.v9n9p63
- Bakken, T. L., ve Sageng, H. (2016). Mental Health Nursing of Adults With Intellectual Disabilities and Mental Illness: A Review of Empirical Studies 1994-2013. Archives of Psychiatric Nursing, 30(2), 286–291. https://doi.org/10.1016/j.apnu.2015.08.006
- Barlev L, Pur Y ve Bachar Y. (2021). Facts and Figures – People with Disabilities in Israel 2021. Myers JDC Brookdale Institute & JDC Israel Unlimited.
- Bradbury-Jones, C., Rattray, J., Jones, M., ve Macgillivray, S. (2013). Promoting the health, safety and welfare of adults with learning disabilities in acute care settings: a structured literature review. Journal of Clinical Nursing, 22(11-12), 1497–1509. https://doi.org/10.1111/jocn.12109
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ruh Sağlığı Hemşireliği
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
30 Eylül 2025
Gönderilme Tarihi
25 Temmuz 2025
Kabul Tarihi
10 Eylül 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 1 Sayı: 2
APA
Dikici, A., & Özdemir, R. (2025). Hemşirelik Öğrencilerinin Zihinsel Engelli Bireylere Yönelik Tutumları: Belirleyiciler, Eğitimsel Yaklaşımlar Ve Öneriler. Journal of PAN Health Sciences, 1(2), 84-91. https://izlik.org/JA25FZ48TJ
AMA
1.Dikici A, Özdemir R. Hemşirelik Öğrencilerinin Zihinsel Engelli Bireylere Yönelik Tutumları: Belirleyiciler, Eğitimsel Yaklaşımlar Ve Öneriler. Pan. 2025;1(2):84-91. https://izlik.org/JA25FZ48TJ
Chicago
Dikici, Arzu, ve Rabia Özdemir. 2025. “Hemşirelik Öğrencilerinin Zihinsel Engelli Bireylere Yönelik Tutumları: Belirleyiciler, Eğitimsel Yaklaşımlar Ve Öneriler”. Journal of PAN Health Sciences 1 (2): 84-91. https://izlik.org/JA25FZ48TJ.
EndNote
Dikici A, Özdemir R (01 Eylül 2025) Hemşirelik Öğrencilerinin Zihinsel Engelli Bireylere Yönelik Tutumları: Belirleyiciler, Eğitimsel Yaklaşımlar Ve Öneriler. Journal of PAN Health Sciences 1 2 84–91.
IEEE
[1]A. Dikici ve R. Özdemir, “Hemşirelik Öğrencilerinin Zihinsel Engelli Bireylere Yönelik Tutumları: Belirleyiciler, Eğitimsel Yaklaşımlar Ve Öneriler”, Pan, c. 1, sy 2, ss. 84–91, Eyl. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA25FZ48TJ
ISNAD
Dikici, Arzu - Özdemir, Rabia. “Hemşirelik Öğrencilerinin Zihinsel Engelli Bireylere Yönelik Tutumları: Belirleyiciler, Eğitimsel Yaklaşımlar Ve Öneriler”. Journal of PAN Health Sciences 1/2 (01 Eylül 2025): 84-91. https://izlik.org/JA25FZ48TJ.
JAMA
1.Dikici A, Özdemir R. Hemşirelik Öğrencilerinin Zihinsel Engelli Bireylere Yönelik Tutumları: Belirleyiciler, Eğitimsel Yaklaşımlar Ve Öneriler. Pan. 2025;1:84–91.
MLA
Dikici, Arzu, ve Rabia Özdemir. “Hemşirelik Öğrencilerinin Zihinsel Engelli Bireylere Yönelik Tutumları: Belirleyiciler, Eğitimsel Yaklaşımlar Ve Öneriler”. Journal of PAN Health Sciences, c. 1, sy 2, Eylül 2025, ss. 84-91, https://izlik.org/JA25FZ48TJ.
Vancouver
1.Arzu Dikici, Rabia Özdemir. Hemşirelik Öğrencilerinin Zihinsel Engelli Bireylere Yönelik Tutumları: Belirleyiciler, Eğitimsel Yaklaşımlar Ve Öneriler. Pan [Internet]. 01 Eylül 2025;1(2):84-91. Erişim adresi: https://izlik.org/JA25FZ48TJ