EN
TR
Yol Üzerinde Sağlık: Uzun Yol Şoförlerinin Beslenme Alışkanlıkları ve Yaşam Tarzı
Öz
Uzun yol şoförlüğü, düzensiz mesai saatleri ve uzun süreli hareketsizlik ile karakterize bir meslektir. Çalışma koşulları, şoförlerin beslenme alışkanlıklarını ve sağlıklarını olumsuz etkilemektedir. Genellikle şoförlerin marketlere erişimi kısıtlı olup, duraklarda yüksek kalorili, doymuş yağ ve şeker içeriği yüksek gıdalar sunulmaktadır ve şoförler sağlıklı seçeneklerden ziyade paketli ve tüketime hazır gıdalara yönelmektedir. Yapılan çalışmalarda, uzun yol şoförlerinde yüksek trigliserit düzeyi, düşük HDL-C, artmış beden kütle indeksi (BKİ), diyabet ve hipertansiyon prevalansının yüksek olduğu saptanmıştır. Bu meslek grubunda obezite, diyabet, hipertansiyon, kardiyovasküler hastalıklar, metabolik sendrom, obstrüktif uyku apnesi sendromu, kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları ve psikolojik rahatsızlıklar yaygın olarak görülmektedir. Düzensiz ve sağlıksız beslenme, tütün kullanımı ve yetersiz fiziksel aktivite en sık rastlanan riskli davranışlardır. Bu durum uzun yol şoförlerinin beslenmesinin acil müdahale gerektiren bir halk sağlığı sorunu olduğuna işaret etmektedir. Çalışmada yapılan literatür taraması, 2010 yılı ve sonrasında yayımlanan kaynaklarla sınırlı tutulmuştur. PubMed, Google Scholar, Elsevier ve ScienceDirect veri tabanları kullanılmış; derleme makaleler, gözlemsel araştırmalar ve randomize kontrollü çalışmalar dikkate alınmıştır. Uzun yol şoförlerinin sağlığının korunması yalnızca bireylerin yaşam kaliteleri açısından değil, ayrıca trafik güvenliği bakımından da önem taşımaktadır. Şoförlere bireysel eğitim ve davranış değişikliklerinin yanı sıra işveren destekli, kurum için beslenme ve egzersiz programlarının da olduğu multidisipliner yapısal düzenlemelerin hayata geçirilmesi gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Angeles, R., McDonough, B., Howard, M., Dolovich, L., Marzanek-Lefebvre, F., Qian, H., & Riva, J. J. (2014). Primary health care needs for a priority population: a survey of professional truck drivers. Work (Reading, Mass.), 49(2), 175–181. https://doi.org/10.3233/WOR-131649
- Birdsey, J., Sieber, W. K., Chen, G. X., Hitchcock, E. M., Lincoln, J. E., Nakata, A., Robinson, C. F., & Sweeney, M. H. (2015). National survey of US long‑haul truck driver health and injury: Health behaviors. Journal of Occupational and Environmental Medicine, 57(2), 210–216. https://doi.org/10.1097/JOM.0000000000000338
- Bschaden, A., Rothe, S., & Schöner, A. (2019). Food choice patterns of long‑haul truck drivers driving through Germany: A cross‑sectional study. BMC Nutrition, 5, 56. https://doi.org/10.1186/s40795-019-0326-3
- Castellani, G. R. de C., Wintruff, M. C. M., Miranda, R. M., Carvalho, D. P. de, Dourado, R. M., Baptista, V. A. F., Costa, T., & Ribas Filho, D. (2022). Assessment of the nutritional profile through the 24-hour record in truckers in the central-southern Brazilian region: a prospective observational cross-sectional study. International Journal of Nutrology, 15(5). https://doi.org/10.54448/ijn22S104
- Crizzle, A. M., McLean, M., & Malkin, J. (2020). Risk Factors for Depressive Symptoms in Long-Haul Truck Drivers. International journal of environmental research and public health, 17(11), 3764. https://doi.org/10.3390/ijerph17113764
- Erick, P. N., & Smith, D. R. (2011). A systematic review of musculoskeletal disorders among school teachers. BMC musculoskeletal disorders, 12, 260. https://doi.org/10.1186/1471-2474-12-260
- Ge, Y., He, S., Xu, Y., & Qu, W. (2021). Effects of dietary patterns on driving behaviours among professional truck drivers: the mediating effect of fatigue. Occupational and environmental medicine, 78(9), 669–675. https://doi.org/10.1136/oemed-2020-107206
- Girotto, E., Loch, M. R., Mesas, A. E., González, A. D., Guidoni, C. M., & Andrade, S. M. (2020). Comportamentos alimentares de risco à saúde e fatores associados entre motoristas de caminhão [Unhealthy eating habits and associated risk factors among truck drivers]. Ciencia & saude coletiva, 25(3), 1011–1023. https://doi.org/10.1590/1413-81232020253.11402018
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Beslenme ve Diyetetik (Diğer)
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
29 Ocak 2026
Gönderilme Tarihi
25 Ekim 2025
Kabul Tarihi
19 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 2 Sayı: 1
APA
Keskin, C. N., & Öney, B. (2026). Yol Üzerinde Sağlık: Uzun Yol Şoförlerinin Beslenme Alışkanlıkları ve Yaşam Tarzı. Journal of PAN Health Sciences, 2(1), 11-18. https://izlik.org/JA35EL28YP
AMA
1.Keskin CN, Öney B. Yol Üzerinde Sağlık: Uzun Yol Şoförlerinin Beslenme Alışkanlıkları ve Yaşam Tarzı. Pan. 2026;2(1):11-18. https://izlik.org/JA35EL28YP
Chicago
Keskin, Ceyda Nur, ve Başak Öney. 2026. “Yol Üzerinde Sağlık: Uzun Yol Şoförlerinin Beslenme Alışkanlıkları ve Yaşam Tarzı”. Journal of PAN Health Sciences 2 (1): 11-18. https://izlik.org/JA35EL28YP.
EndNote
Keskin CN, Öney B (01 Ocak 2026) Yol Üzerinde Sağlık: Uzun Yol Şoförlerinin Beslenme Alışkanlıkları ve Yaşam Tarzı. Journal of PAN Health Sciences 2 1 11–18.
IEEE
[1]C. N. Keskin ve B. Öney, “Yol Üzerinde Sağlık: Uzun Yol Şoförlerinin Beslenme Alışkanlıkları ve Yaşam Tarzı”, Pan, c. 2, sy 1, ss. 11–18, Oca. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA35EL28YP
ISNAD
Keskin, Ceyda Nur - Öney, Başak. “Yol Üzerinde Sağlık: Uzun Yol Şoförlerinin Beslenme Alışkanlıkları ve Yaşam Tarzı”. Journal of PAN Health Sciences 2/1 (01 Ocak 2026): 11-18. https://izlik.org/JA35EL28YP.
JAMA
1.Keskin CN, Öney B. Yol Üzerinde Sağlık: Uzun Yol Şoförlerinin Beslenme Alışkanlıkları ve Yaşam Tarzı. Pan. 2026;2:11–18.
MLA
Keskin, Ceyda Nur, ve Başak Öney. “Yol Üzerinde Sağlık: Uzun Yol Şoförlerinin Beslenme Alışkanlıkları ve Yaşam Tarzı”. Journal of PAN Health Sciences, c. 2, sy 1, Ocak 2026, ss. 11-18, https://izlik.org/JA35EL28YP.
Vancouver
1.Ceyda Nur Keskin, Başak Öney. Yol Üzerinde Sağlık: Uzun Yol Şoförlerinin Beslenme Alışkanlıkları ve Yaşam Tarzı. Pan [Internet]. 01 Ocak 2026;2(1):11-8. Erişim adresi: https://izlik.org/JA35EL28YP