Afetlerde Acil Yardım Planlaması

Öz

Dünyada ve ülkemizde bugüne kadar yaşanan afetler ve ortaya çıkan acil durumlardan edinilen tecrübeler, her sektörün kendi alanına dair tehlike ve riskleri belirleyerek, yaşanacak olumsuz durumlara hazırlıklı olunması gerektiğini göstermektedir. Bu yüzden afetler sonucunda can kaybının ve sakatlanmaların en az seviyeye indirilmesi ve afetlerden mümkün olduğunda az zararla çıkılabilmesi ve kısa sürede normal hayata dönülebilmesi için etkili bir acil yardım organizasyonuna ihtiyaç vardır. Afet yönetimindeki temel amaç hayat kurtarmaktır. Kurtarılacak olan hayatların sayısı etkin risk yönetiminin yanı sıra acil yardım planlamalarının ve müdahalelerinin doğru ve etkili bir şekilde yapılmasına bağlıdır. Bu çalışma kapsamında Japonya, Şili, Yeni Zelanda ve Türkiye’nin afetlerde acil yardım alanında yaptığı çalışmalar incelenmiştir. Daha sonra Türkiye’de yerel düzeydeki acil yardım planları ve çalışmalarının nasıl yürütüldüğü, Batman ili örneği üzerinden mevcut durum irdelemesi yapılarak, olası aksayan durumlar için öneriler getirilmeye çalışılmıştır. Türkiye’de modern afet acil yardım sistemi için, eksik kalmış noktalarda yaklaşımlar ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Afet
• Acil yardım
• Planlama
• Türkiye
• Batman afet

Emergency Aid Planning in Disasters

Öz

Experiences from disasters and emergencies experienced in the world and in our country to date indicate that each sector should be prepared for the negative situations by identifying the risks and risks related to its field. Therefore, there is a need for an effective emergency aid organization in order to minimize the loss of lives and injuries as a result of disasters and to recover from disasters with as little loss as possible and to return to normal life in a short time. The main purpose in disaster management is to save lives. The number of lives to be saved depends on accurate and effective emergency planning and responses, as well as effective risk management. In this sudy, Japan, Chile, New Zealand and Turkey "emergency disaster relief" for his work in the field were examined. These countries have tried to explain the differences between Turkey. Then Turkey in the implementation of emergency plans and how to work at the local level, Batman made the consideration the current situation on the example of the province, it has tried to come up with suggestions for possible shortcomings situations. for the modern disaster emergency relief system in Turkey, stayed put forward approaches for missing spots

Anahtar Kelimeler

• Disaster
• Emergency aid
• Planning
• Turkey
• Batman disaster

Kaynakça

1. Adaş, G., Turgut, N., Akçakaya, A. (2012). Büyük afetlerde sağlık hizmetlerinin organizasyonu ve triaj. Okmeydanı Tıp Dergisi. 28 (Ek Sayı), 124-134.
2. AFAD (2020). İdari Faaliyet Raporu. https://www.afad.gov.tr/kurumsal-raporlar, 15.04.2021
3. Alacantara, AI. (2002). Natural hazards, vulnerability and prevention on natural disaster in developing countries. Geomorphology. 47, 107-124
4. Atlı, A. (2006). Afet yönetimi kapsamında deprem açısından Japonya ve Türkiye örneklerinde kurumsal yapılanma., ss. 320 Ankara, Asil Yayın Dağıtım. ISBN: 9789759091972.
5. Aprubea Plan Nacional de Emergencia. (2017). https://siac.onemi. gov.cl/ do cumentos/1434.pdf, 08.04.2021
6. Atalay, S. (2010). Acil durum hizmet grupları verilerinin standartlaştırılması ve TABİS’e uygun hale getirilmesi. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Teknik Üniversitesi, İstanbul.
7. Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (2018, 17 Temmuz). Resmi Gazete (Sayı: 30479). https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/19.5.4.pdf
8. Batman’a lojistik cep depo. (2019). https://batman.afad.gov.tr/batmana-lojis tik-cep-depo, 17.11.2019

9. Bronfman, NC., Cisternas, PC., Vazquez, EL. & Cifuentes, LA. (2016). Trust and risk perception of natural hazards: implications for risk preparedness in Chile. Natural Hazards. 81, 307-327
10. Centro de Alerma Temprana. (2020). https://www.onemi.gov.cl/cat/, 10.04.2021
11. Chile Disaster Management Reference Handbook. (2017). https://reliefweb.int /report/chile/chile-disaster-management-reference-handbook-may-2017, 15.04.2021
12. Çilingir, GA. (2018). Türkiye’de Uygulanan Afet Yönetimi Politikalarının İncelenmesi: Yasal Düzenlemeler ve DASK. Resilience. 2 (1): 13-21
13. Çolak S.Ö. (2016). Risk ve Kriz Yönetimi, T.C İstanbul Üniversitesi. http://auzefkitap.istanbul.edu.tr/kitap/acilyardimveafetyonetimi_ao/riskvekrizy%C3%B6netimi.pdf, 12.04.2021
14. Demirci, A. & Karakuyu, M. (2004). Afet yönetiminde coğrafi bilgi teknolojilerinin rolü. Doğu Coğrafya Dergisi. 9(12), 67-100
15. Dickinson, S. (2021). Alternative narrations and imaginations of disaster recovery: a case study of relocatees after the Christchurch, New Zealand, earthquakes. Social and Cultural Geography. 22(2), 273-293
16. Erkal, T. & Değerliyurt, M. (2009). Türkiye’de afet yönetimi. Doğu Coğrafya Dergisi. 14, 147-164
17. Genç, NF. (2007). Türkiye’de doğal afetler ve doğal afetlerde risk yönetimi. Stratejik Araştırmalar Dergisi. 9, 201-226
18. Glassey, S. (2014). Reaction rescuers in action.https://www.scdf.gov.sg/docs/ default-source/sgfpc-ibrary/sgfpc/reaction-2015.pdf#:~:text=Rescuers%20in%20action%20is%20the,and%20Paramedics%20Challenge%20(SGFPC, 12.04.2021
19. Haçin, İ. (2014). 1939 Büyük Erzincan Depremi. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi. 30 (88): 37-70
20. Homma, M. (2015). Development of the Japanese national disaster medical system and experiences during the Great East Japan Earthquake. Yonago Acta Medica. 58 (2), 53-61
21. Ishiwatari, M. (2021). Institutional coordination of disaster management: engaging national and local goverments in japan. Natural Hazards Review. 22(1), 1-6
22. J-Alert: disaster warning technology in Japan. (2016). https://www.centrefor publicimpact.org/case-study/disaster-tech nology-japan, 10.04.2021
23. JICA (2004). Türkiye’de Doğal Afetler Konulu Ülke Strateji Raporu, Ankara.
24. Kadıoğlu, M. (2008). Modern Bütünleşik Afet Yönetiminin Temel İlkeleri. Kadıoğlu, M., Özadamar, E. (ed.). Modern bütünleşik afet yönetiminin temel ilkeleri kitabı içinde (s:1-35). JICA Türkiye Ofisi
25. Kaşıkçı, F. (2016). Türkiye’de afet yönetimi. Kocaeli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 7 (13), 33-56
26. Koçak, H. (2010). Doğal yıkım olaylarının zararlarının azaltılmasında yerel halkın ve yöneticilerin duyarlılığının önemi: Şili ve Haiti Örnekleri. Mülkiye Dergisi. 34 (268), 353-363
27. Masuda, N. (2014). Disaster refuge and relief urban park system in Japan. Landscape Architecture Frontiers. 2 (4), 52-60
28. New Zealand Goverment Annual report 2019/20 (2020). https://www.civildefence .govt.nz/assets/Uploads/publications/dpmc-annual-report-2020.pdf, 12.04.2021
29. Ochmas, FA. & Balyemez, S. (2019). Afet yönetiminde disiplinler arası bilgi sistemleri. Kent Akademi. 12(4), 779-791
30. Chile. (2020). https://repositorio digi tal.onemi.gov.cl/bitstream/handle/123456789/4110/PoliticaNacional_2020.pdf?sequence=1&isAllowed=y,14.04.2021
31. Ranghieri, F. & Ishiwatari, M. (2014). Learning from megadisasters: lessons from the Great East Japan earthquake. Washington, DC: World Bank.
32. Readiness & Response. (2020). https://www.civildefence.govt.nz/cdem-sector/the-4rs/readiness-and-response/, 10.04.2021
33. Sun, X., Richards, AYC., Kleinsman, T. & Innes, A. (2021). Improving human resource mobilisation for post-disaster recovery: A New Zealand case study. International Journal of Disaster Risk Reduction. 52, 1-10
34. Sunkar, M. & Tonbul, S. (2011). Effect of human factors on occurrence of flood and torrent events in Batman, southeastern Turkey. Sosyal Bilimler Dergisi. 10 (37), 267-292
35. Şahin, AU. (2014). Afet yönetimi faaliyetlerinin kamu hizmeti kavramı çerçevesinde değerlendirilmesi. TESAM Akademi Dergisi. 1 (2), 7-30
36. Tercan, B. (2018). Türkiye’de afet politikaları ve kentsel dönüşüm. Abant Kültürel Arş. Dergisi. 3(5), 102-120
37. Türkiye deprem gözlem sistemleri çalışma grubu. https://deprem. afad.gov.tr/ icerik?id=4&menuId=9, 10.11.2019
38. T.C Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü. (2015). Hastane Afet ve Acil Durum Hazırlama Planı (HAP) Hazırlama Kılavuzu. Ankara: Sistem Ofset
39. T.C Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. (2014). Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP). https://www.a fad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/2419/files/Afet_Mud_Pl_ResmiG_20122013.pdf, 15.10.2020
40. UNDHA (1992). Internationally Agreed Glossary of Basic Terms Related to Disaster Management. https://reliefweb. int/sites/reliefweb.int/files/resources/004DFD3E15B69A67C1256C4C006225C2-dha-glossary-1992.pdf, 15.12.2020
41. Yavaş, H. (2005). Türkiye’de doğal afetlerin merkez yerel ilişkiler açısından yönetim sorunları. DEÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 7 (3), 280-301
42. Yenilmez G. (2011). Japonya’daki deprem ve tsunami erken uyarı sistemleri ve 11 Mart 2011 “Büyük Doğu Japonya Afeti’ndeki performansları. 1. Türkiye Deprem Mühendisliği ve Sismoloji Konferansı, 11-14 Ekim 2011 içinde (s: 1-9) Ankara
43. Yiğitler, DN. (2008). Planlamada afet bilgi sistemi ve yönetiminin coğrafi bilgi sistemleri ile modellenmesi: Adana Örneği. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi. Ankara.