Bir Vakıf Üniversitesinde Öğrenim Görmekte Olan Öğrencilerin Kardiyovasküler Hastalıklarına İlişkin Risk Faktörleri Bilgi Düzeyi ve Yaşam Biçimi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı bir vakıf üniversitesinde öğrenim görmekte olan öğrencilerin kardiyovasküler hastalıklarına ilişkin risk faktörleri bilgi düzeyi ve yaşam biçimi arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Yöntem Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı olarak planlanan bu araştırmanın örneklemini bir vakıf üniversitesinde öğrenim görmekte olan öğrenciler oluşturmuştur. Veriler, ‘Bilgi Formu’, ‘Kardiyovasküler Hastalıklar Risk Faktörleri Bilgi Düzeyi (KARRİF-BD) Ölçeği’ ve ‘Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II’ ile çevrimiçi olarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS IBM Statistics 22.0 programı kullanılmıştır. Veriler ortalama ± standart sapma (Ort ± SS), sayı, yüzde dağılımlar ile normal dağılımlarını belirlemek için Kolmogorov-Simirnov testi yapılmıştır. Ayrıca analizlerde Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis, Dunn-Bonferroni ikili Tamhane’s T2 testleri kullanılmıştır. Veriler arasındaki ilişkilerin incelenmesinde Spearsman’s Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlar p<0.05 anlamlılık düzeyinde yorumlanmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan örneklem grubunu 361 öğrenci oluşturmuştur. Bu öğrencilerin %76.7’si kadın ve %93.4’ü 18-24 yaş arasındadır. Öğrencilerin KARRİF-BD ve SYBÖ-II ölçeklerinin toplam puan ortalaması 6.02±3.399 ve 142.22±23.080 olarak bulunmuştur. SYBÖ II ölçeği ile KARRİF-BD ölçeği arasında negatif yönlü, zayıf düzeyde istatistiksel olarak anlamlı fark vardır. Sonuç: Çalışmaya katılan öğrencilerin KVH’lar risk faktörleri bilgi düzeyi düşük düzeydedir. Buna karşılık öğrencilerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları konusunda bilgi düzeyleri yüksek bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Bilgi
• kardiyovasküler hastalık
• sağlıklı yaşam biçimi
• risk faktörleri
• öğrenci.

Investigation of the Relationship Between The Risk Factors Related to Cardiovascular Diseases, Knowledge Level and Life Style of Students at a Foundation University

Öz

Aim: The aim of this study is to examine the relationship between the cardiovascular risk factors knowledge level and lifestyle of students studying at a foundation university. Methods: The sample of this study, which was planned as a descriptive and relationship seeker, consisted of students studying at a foundation university. The data were collected with "Information Form", "Cardiovascular Diseases Risk Factors Knowledge Level (CARRF-BD) Scale" and "Healthy Lifestyle Behaviors Scale II". SPSS IBM 22.0 program was used for statistical evaluation of the data. Kolmogorov-Simirnov test was used to determine mean ± standard deviation (Mean ± SD), percentage distributions and normal distributions. In addition, Mann Whitney U test, Kruskal Wallis, Dunn-Bonferroni double Tamhane's T2 tests were used in the analyzes. Spearsman's Correlation Analysis was used to examine the relationships between data. The results obtained were interpreted at the significance level of p <0.05. Results: The sample group that participated in the study was 361 students. 76.7% of these students are female and 93.4% are between the ages of 10-24. 64.8% of the students participating in the study study at the health services vocational school. The total mean score of the students' CARRF-KL and HBS-II scales was found to be 6.02 ± 3.399 and 142.22 ± 23.080. There is a weak statistically significant difference in negative direction between the HBS II scale and the CARRF-KL scale. Conclusion: The knowledge level of CVD risk factors of the students participating in the study is low. On the other hand, the knowledge level of the students about healthy lifestyle behaviors was found to be high.

Anahtar Kelimeler

• Knowledge
• cardiovascular disease
• healthy lifestyle
• risk factors
• student.

Kaynakça

1. Abacı A. Kardiyovasküler risk faktörlerinin ülkemizdeki durumu. Arch Turk Soc Cardiol 2011;39(4) 1-5.
2. Akdemir N, Birol L. İç Hastalıklar ve Hemşirelik Bakımı Genişletilmiş 2. Baskı, 2005. Ankara. s. 433-486.
3. Andersson C, Vasal R. Epidemiology of cardiovascular disease in young individuals. Nature Reviews Cardiology 2018;15: 230-240.
4. Arıkan İ, Metintaş S, Kalyoncu, Yıldız Z. Kardiyovasküler hastalıklar risk faktörleri bilgi düzeyi (KARRİF-BD) ölçeğinin geçerlik ve güvenirliği. Turk Kardiyoloji Derneği Arşivi 2009; 37(1): 35-40.
5. Badir A, Tekkas K, Topcu S. Knowledge of cardiovascular disease in Turkish undergraduate nursing students. European Journal of Cardiovascular Nursing 2014;14(5):441-930.
6. Bahar Z, Beşer A, Gördes N, Ersin F, Kıssal A. Sağlıklı yaşam biçimi davranışları ölçeği II’nin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Cumhuriyet Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2008;12(1):1-13.
7. Berenson GS. Childhood risk factors predict adult risk associated with subclinical cardiovascular disease: The Bogalusa Heart Study 2002;90(10).
8. Chrysant SG. A new paradigm in the treatment of the cardiovascular disease continuum: focus on prevention. Hippokratia 2011;15(1):7-11.

9. Çürük GN, Korkut Bayındır S, Oğuzhan A. Kardı̇yovasküler hastalığı olan hasta ve hasta yakınlarında kardı̇yovasküler hastalıklar rı̇sk faktörlerı̇ bı̇lgı̇ düzeyı̇ ve sağlıklı yaşam bı̇çı̇mı̇ davranışları. Sağlık Bilimleri Dergisi 2018; 27: 40-47.
10. Dülek H, Tuzcular Vural EZ, Gönenç I. Kardiyovasküler hastalıklarda risk faktörleri. The Journal of Turkish Family Physician 2018;9(2):53-58.
11. Efe A, Kılıç AN. Akademik personelin kardiyovasküler risk farkındalıkları. Kocaeli Med J 2020;9(2):31-38.
12. Gürdoğan M, Paslı Gürdoğan E, Arı H, Ertürk M, Genç A, Uçar MF. Levels of awareness of occupational and general cardiovascular risk factors among metal industry employees. İlhan N, Batmaz M, Akhan LU. Üniversite öğrencilerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışları. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi 2010;3:34-43.
13. Kocaakman M, Aksoy G, Eker HH. İstanbul ilindeki hemşirelik yüksekokulu öğrencilerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışları. SDÜ Tıp Fakültesi Dergisi 2010;17(2):19-24.
14. Kalka D, Domagala Z, Rusiecki L, Gworys B, Koleda P, DabrowskiP et al. Cardiovascular risk factors among lower silesian students of the faculty of medicine: knowledge and distribution. Adv Clin Exp Med 2016;25:341-7.
15. Kostak A.M., Kurt S., Süt N., Akarsu, Ö., Ergül D.G., 2014. Hemşirelik ve sınıf öğretmenliği öğrencilerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışları. TAF Prev Med Bull 2014;13(3):189-196. Kul B, Oğuz S. Sağlık hizmetleri meslek yüksekokulu öğrencilerinin kardiyovasküler risk faktörlerini bilme durumu. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Hemşirelik Ana Bilim Dalı; 2018.
16. Naghavi M, Wang H, Lozano R, et al. GBD 2013 Mortality and causes of death collaborators. global, regional, and national age-sex specific all-cause and cause-specific mortality for 240 causes of death, 1990–2013: a systematic analysis for the global burden of disease study 2013. Lancet 2015;385(9963):117–71.
17. Oğuz S, Erguvan B. Ünal G. Bayrak B. Çamcı G. Üniversite öğrencilerinde kardiyovasküler hastalıklar risk faktörleri bilgi düzeyinin belirlenmesi. MN Kardiyoloji 2019;26(3):184-191.
18. Örs SH, Tümer A. Yetişkin kadınların kardiyovasküler hastalıklara ı̇lişkin risk faktörleri bilgi düzeyi ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ı̇lişkinin ı̇ncelenmesi. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi 2020;2(2):81-88.
19. Öz Ş, Koç A. Üniversite Öğrencilerinin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Kardiyovasküler Risk Faktörleri Bilgi Düzeylerinin Belirlenmesi. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi 2018;3(2):16-30.
20. Paslı A.E., Kurt S, Unsar S. The knowledge about cardiovascular risk factors among students in a faculty of health sciences. Euras J Fam Med 2014;3(2):79-84. Poulter N. Global risk of cardiovascular disease. Heart 2003;89(2):2-5.
21. Sümbüloğlu K, Sümbüloğlu V. Biyoistatistik. 14. Baskı. Ankara: Alp Ofset Matbaacılık; 2014:265.
22. Teyyareci Y, Aytekin S. Diettary patterns in primary and secondary prevention of cardiovascular disease [in Turkish]. Turkiye Klinikleri J Cardiol-Special Topics 2010;3(2):10-8. Themistocleous IC, Stefanakis M, Douda H. Coronary heart disease part I: pathophysiology and risk factors. Journal of Physical Activity, Nutrition and Rehabilitation 2017; 167-175.
23. Türk Kardiyoloji Derneği Arşivi 2015; 43(4):361-367.
24. Türker E. Kronik hastalıklarda patofizyoloji. Vakalarla öğreniyorum: yetişkin hastalıklarında tıbbi beslenme tedavisi 1. Editör: Nevin Şanlıer. Hedef CS Basın Yayın. 2021. 4.Baskı. s. 68-105.
25. Uysal H, Enc N, Cenal Y, Karaman A, Topuz C. Awareness about preventable cardiovascular risk factors of students attending faculties of nursing and literature. Anadol Kardiyol Derg 2013;13:728-31.
26. Wilkins E, Wilson L, Wickramasinghe K, Bhatnagar P, Leal J, Luengo-Fernandez R, et al. European Cardiovascular Disease Statistics 2017.
27. Yeşil P, Altıok M. Kardiyovasküler hastalıkların önlenmesi ve kontrolünde fiziksel aktivitenin önemi. Türk Kardiyol Dern Kardiyovasküler Hemşirelik Dergisi-Turk Soc Cardiol Turkish Journal of Cardiovascular Nursing 2012;1-10.