Artvin İli Hidroelektrik Santrallerinin Sosyo-Ekonomik Açıdan Değerlendirilmesi

Öz

Doğanın dengesini koruyabilmesi yenilenebilir enerji kaynaklarının önemini daha da artırmaktadır. Bu enerji kaynaklarından birisi de sudan yararlanılarak elde edilen enerjidir. Suyu enerji elde ettikten sonra da diğer amaçlar için kullanmak olasıdır. Bu anlamda suyun ve sudan elde edilecek olan enerjinin önemi daha da artmaktadır. Bu amaçla kurulan Hidroelektrik Santraller (HES) bu enerji elde ediniminin en önemli kaynaklarıdırlar. Ancak Hidroelektrik enerji üretiminin doğal, tarihi ve kültürel varlıklar ve sosyo-ekonomik çevre üzerinde, olumsuz etkilerinin olduğu birçok farklı çalışmada tartışılmıştır. Barajlı projelerde etki çoğunlukla su altında kalan taşınmazlar ve yöre halkının yeniden iskânı, orman varlığının yok olması, nadir ve nesli tehlikedeki bitki ve hayvan türleri konularında ortaya çıkmaktadır. Buna ek olarak, HES’ler incelendiğinde, projelerde santralin yapıldığı çevredeki insan ve doğa unsurlarının önemli oranda göz ardı edildiği gözlemlenmektedir. Bu kapsamda çalışmada, sosyal medyada oldukça fazla yer verilen HES’lere ait yöre halkının düşüncelerinin belirlenerek, HES’lerin kurulduğu alanların sosyo-ekonomik açıdan değerlendirilmesi ve sonuçların ortaya konulması amaçlanmaktadır. Bu açıdan çalışmada, toplam 28 adet elektrik enerji santralin bulduğu ve yıllık yaklaşık 3.957 GW elektrik üretimi yapılan Artvin ili çalışma kapsamına alınmıştır. Çalışmada, anket sayısı basit tesadüfi örnekleme yöntemi kullanılarak 323 olarak belirlenmiştir. Anket çalışmasından elde edilen veriler, SPSS paket programında analizin yapılmasında kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Hidroelektrik Santralleri
• Artvin
• Yenilenebilir Enerji

Socio-Economic Evaluation of Hydroelectric Power Plants in Artvin

Öz

It increases the importance of renewable energy sources in order to preserve the balance of nature. One of these energy sources is the energy obtained by utilizing water. It is also possible for another target after obtaining water energy. The importance of this kind of water and energy, which is the target of water, is increasing. Hydroelectric Power Plants (HEPP) are the most important sources of this energy acquisition. However, the natural, historical and cultural diversity of the hydroelectric power generation and the socio-economic environment cannot be carried under water in dam projects. In addition, when the HEPP is examined, the magnitude of the human and nature elements in the environment in which the power plant is built is observed. The ideas of the local people belonging to the HEPPs are determined and the socio-economic planning and the results of the areas established by the HEPPs are aimed to emerge. The GW electricity generation was covered by the Artvin province. In the study, the number of questionnaires uses a simple random sampling method. The data obtained from the survey study, SPSS package program in the analysis.

Anahtar Kelimeler

• Hydroelectric Power Plants
• Artvin
• Renewable Energy

Kaynakça

1. Aksoy A, 2012. The attitudes of farmers towards hydroelectric power plants (HPP): The case of Laleli, Turkey." Journal of Food, Agriculture and Environment. 10(2), 1146-1151.
2. Anonim, 2020a. Enerji Portalı. Erişim Adresi: https://www.enerjiportali.com/kuresel-yenilenebilir-enerji-kurulu-gucu-2-000-gwi-gecti/ (Erişim Tarihi: 17.03.2020)
3. Anonim, 2020b. Enerji Atlası. Erişim Adresi: https://www. enerjiatlasi.com/ hidroelektrik/ (Erişim Tarihi: 09.06.2019)
4. Çiçek A, Erkan O, 1996. Tarım ekonomisinde araştırma ve örnekleme yöntemleri. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları No:12, Ders Notları.
5. Doğan H, Yılankırkan N, 2015. Türkiye’nin enerji verimliliği potansiyeli ve projeksiyonu. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji, 3(1), 375-384.
6. ETKB, 2020. T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı İnternet Sayfası. Erişim Adresi: https://www.enerji.gov.tr/Resources/Sites/1/Pages/Sayi_15/mobile/index.html#p=10 (Erişim Tarihi: 18.11.2021)
7. KPMG, 2020. Enerji Sektörel Bakış. Erişim Adresi: https://assets.kpmg/content/dam/kpmg/tr/pdf/2019/03/sektorel-bakis-2019-nerji.pdf (Erişim Tarihi: 16.06.2020)
8. Koç E, Şenel M C, 2013. Dünyada ve Türkiye’de enerji durumu-genel değerlendirme. Mühendis ve Makina, 54(639), 32-44.

9. Koç E, Kaya K, 2015. Enerji Kaynakları-Yenilenebilir Enerji Durumu. Engineer & the Machinery Magazine, 56(668), 36-47.
10. Terin M, 2019. The Attıtudes of Local People Towards Hydropower Plant: A Case Study From Turkey, Fresenius Environmental Bulletin, 28(3), 2284-2289.
11. TMMOB, 2009. Küresel su politikaları ve Türkiye. Erişim Adresi: https://www.tmmob.org.tr/sites/default/files/da80a3d5b344bc4_ek.pdf (Erişim Tarihi: 18.06.2019)
12. Tümer E, Aksoy A, 2011. Attitudes towards construction of the Laleli Dam and socio-economical characteristics of the farmers in Laleli Basin. Journal of Agricultural Faculty of Atatürk University. 42(1), 41-47.