Nutrition literacy status of university students, influencing factors, and its relationship with healthy nutrition attitudes

Öz

Purpose: This study aims to evaluate the nutrition literacy status of university students, the factors influencing it, and its relationship with healthy nutrition attitudes. Materials and methods: This is a descriptive and cross-sectional study. A total of 317 students aged 18-24 studying at Pamukkale University were included in the study. A questionnaire was administered to the students, which included questions about sociodemographic characteristics, the Adolescent Nutrition Literacy Scale (ANLS), and the Attitude Scale for Healthy Nutrition (ASHN) assessing nutrition attitudes. Results: Of the 317 students who participated in the study, 48.9% (n=155) were female, and 17.4% (n=55) were studying in health-related departments. The mean nutrition literacy score of the students was 70.85±9.69. Nutrition literacy scores were found to be significantly higher in those studying in health-related departments compared to other departments, in those who received nutritional education compared to those who did not, and in those who exercised regularly compared to those who did not (p=0.001; p=0.000; p=0.000). Among the students, 56.8% had a high level, 10.1% had an ideal level, and 32.8% had a moderate level of healthy nutrition attitudes. A significant relationship was found between nutrition literacy and healthy nutrition attitudes (r=0.404; p=0.000). Conclusion: The study found that the mean nutrition literacy score of the students was 70.85±9.69, and 56.8% of them had a high level of healthy nutrition attitudes. It was determined that nutrition literacy was higher among students who exercised regularly, received nutritional education/knowledge, and studied in health-related departments. Additionally, an increase in students' nutrition literacy positively influenced their healthy nutrition attitudes.

Anahtar Kelimeler

• Nutrition literacy
• healthy nutrition
• attitude
• university students

Üniversite öğrencilerinin beslenme okuryazarlığı durumu, etkileyen faktörler ve sağlıklı beslenme tutumu ile ilişkisi

Öz

Amaç: Bu çalışmada; üniversite öğrencilerinin beslenme okuryazarlığı durumlarını, etkileyen faktörleri değerlendirmek ve sağlıklı beslenme tutumu ile ilişkisini belirlemektir. Gereç ve yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte bir çalışmadır. Çalışmaya Pamukkale Üniversitesinde öğrenim gören 18-24 yaş arası 317 öğrenci dahil edildi. Öğrencilere sosyodemografik özellikler, adolesan beslenme okuryazarlığı ölçeği (ABOÖ) ve beslenme tutumunu değerlendiren sağlıklı beslenmeye ilişkin tutum ölçeği (SBİTÖ)’ni içeren anket uygulandı. Bulgular: Çalışmaya katılan 317 öğrencinin %48,9’u (n=155) kadın, %17,4’ü (n=55) sağlık ile ilgili bölümlerde öğrenim görmekteydi. Öğrencilerin beslenme okuryazarlığı puan ortalaması 70,85±9,69 idi. Beslenme okuryazarlığı puanının, sağlıkla ilgili bölümlerde okuyanların diğer bölümlere göre, beslenme hakkında eğitim alanların almayanlara göre, düzenli egzersiz yapanların yapmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu (p=0,001; p=0,000; p=0,000). Öğrencilerin %56,8'in yüksek düzeyde, %10,1’i ideal düzeyde ve %32,8’i orta düzeyde sağlıklı beslenme tutumuna sahipti. Beslenme okuryazarlığı ile sağlıklı beslenme tutumu arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı (r=0,404; p=0,000). Sonuç: Çalışmada öğrencilerin beslenme okuryazarlığı puanının ortalaması 70,85±9,69 olduğu ve beslenme tutumunun %56,8'inde yüksek düzeyde olduğu saptandı. Beslenme okuryazarlığının düzenli egzersiz yapan öğrencilerde, beslenme eğitimi/bilgisi alanlarda ve sağlık alanı bölümlerinde okuyanlarda daha yüksek olduğu tespit edildi. Ayrıca öğrencilerin beslenme okuryazarlığının artması sağlıklı beslenme tutumunu olumlu yönde etkilemekteydi.

Anahtar Kelimeler

• Beslenme okuryazarlığı
• sağlıklı beslenme
• tutum
• üniversite öğrencileri

Kaynakça

1. Nutrition for health and development: a global agenda for combating malnutrition. Available at: https://iris.who.int/handle/10665/66509. Accessed June 10, 2024
2. Güneş E, Seçim Y, Mutu O, Birsen ME, Demir D. Sürdürülebilir ve Adil Beslenmede Toplumsal Duyarlılık. Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi. 2024;9(1):58-74. doi:10.37847/tdtad.1415155
3. Aktaş N, Özdoğan Y. Gıda ve beslenme okuryazarlığı. Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi. 2016;20:146-153. doi:10.29050/harranziraat.259105
4. Zoellner J, Connell C, Bounds W, Crook L, Yadrick K. Nutrition literacy status and preferred nutrition communication channels among adults in the Lower Mississippi Delta. Prev Chronic Dis. 2009;6(4):A128.
5. Velardo S. Nutrition Literacy for the Health Literate. J Nutr Educ Behav. 2017;49(2):183. doi:10.1016/j.jneb.2016.07.018
6. Nutbeam D. Health literacy as a public health goal: a challenge for contemporary health education and communication strategies into the 21st century. Health Promotion Int. 2000;15:259-267. doi:10.1093/heapro/15.3.259
7. Naigaga DA, Pettersen KS, Henjum S, Guttersrud Ø. Relating aspects of adolescents’ critical nutrition literacy at the personal level. Nutrire. 2022;47:1-8. doi:10.1186/s41110-021-00149-1
8. Guttersrud O, Dalane JØ, Pettersen S. Improving measurement in nutrition literacy research using Rasch modelling: examining construct validity of stage-specific 'critical nutrition literacy' scales. Public Health Nutr. 2014;17(4):877-883. doi:10.1017/S1368980013000530

9. Ermiş E, Doğan E, Erilli N, Satıcı A. Üniversite öğrencilerinin beslenme alışkanlıklarının incelenmesi: Ondokuz Mayıs Üniversitesi örneği. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi. 2015;6:30-40. doi:10.17155/spd.67561
10. Nelson MC, Story M, Larson NI, Neumark Sztainer D, Lytle LA. Emerging adulthood and college-aged youth: an overlooked age for weight-related behavior change. Obesity (Silver Spring). 2008;16(10):2205-2211. doi:10.1038/oby.2008.365
11. Schnettler B, Miranda H, Lobos G, et al. Eating habits and subjective well-being. A typology of students in Chilean state universities. Appetite. 2015;89:203-214. doi:10.1016/j.appet.2015.02.008
12. Ozgen L. Nutritional knowledge, attitudes and practices among university students in Turkey and the US. The Anthropologist. 2016;26:158-166. doi:10.1080/09720073.2016.11892144
13. Güleş B. İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinin sağlıklı beslenme ile ilgili tutumları, etiket okuma alışkanlıkları ve beslenme okuryazarlığının değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi. İnönü Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı, Malatya, 2021.
14. Bari NN. Nutrition literacy status of adolescent students in Kampala district Uganda. Oslo and Akershus University College of Applied Sciences, Uganda, 2012.
15. Sonay Türkmen A, Kalkan I, Filiz E. Adaptation of adolescent nutrition literacy scale into Turkish: a validity and reliability study. Int Peer-Reviewed J Nutr Res. 2017;10:1-16. doi:10.17362/DBHAD.2017.2.01
16. Tekkurşun Demir G, Cicioğlu Hİ. Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği (SBİTÖ): geçerlik ve güvenirlik çalışması. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi. 2019;4:256-274. doi:10.31680/gaunjss.559462
17. Lanuza F, Morales G, Hidalgo Rasmussen C, et al. Association between eating habits and quality of life among Chilean university students. J Am Coll Health. 2022;70(1):280-286. doi:10.1080/07448481.2020.1741593
18. Abraham S, Noriega BR, Shin JY. College students eating habits and knowledge of nutritional requirements. J Nutr Hum Health. 2018;2:13-17. doi:10.35841/nutrition-human-health.2.1.13-17
19. Gibbs HD, Ellerbeck EF, Gajewski B, Zhang C, Sullivan DK. The nutrition literacy assessment instrument is a valid and reliable measure of nutrition literacy in adults with chronic disease. J Nutr Educ Behav. 2018;50(3):247-257.e1. doi:10.1016/j.jneb.2017.10.008
20. Joulaei H, Keshani P, Kaveh MH. Nutrition literacy as a determinant for diet quality amongst young adolescents: a cross sectional study. Prog Nutr. 2018;20:455-464. doi:10.23751/pn.v20i3.6705
21. Kırşan M, Özcan Ateş B. Adölesanlarda sağlık okuryazarlığı ve beslenme okuryazarlığının diyet kalitesine etkisi. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi. 2021;27:532-538. doi:10.31590/ejosat.962135
22. Özenoğlu A, Yalnız T, Uzdil Z. Sağlık Eğitiminin Beslenme Alışkanlıkları ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Üzerine Etkisi. ACU Sağlık Bil Derg. 2018;9:234-242. doi:10.31067/0.2018.20
23. Svendsen K, Torheim LE, Fjelberg V, et al. Gender differences in nutrition literacy levels among university students and employees: a descriptive study. J Nutr Sci. 2021;10:e56. doi:10.1017/jns.2021.47
24. Hassani B, Amani R, Haghighizadeh MH, Araban M. A priority oriented nutrition education program to improve nutritional and cardiometabolic status in the workplace: a randomized field trial. J Occup Med Toxicol. 2020;15:1-9. doi:10.1186/s12995-020-0252-y
25. Yardımcı H, Özçelik AÖ. Üniversite öğrencilerinin öğün düzenleri ve beslenme eğitiminin beslenme bilgisine etkisi. Bes Diy Derg. 2015;43:19-26.
26. Guttersrud Ø, Petterson KS. Young adolescents’ engagement in dietary behaviour–the impact of gender, socio-economic status, self-efficacy and scientific literacy. Methodological aspects of constructing measures in nutrition literacy research using the Rasch model. Public Health Nutr. 2015;18(14):2565-2574. doi:10.1017/S1368980014003152
27. Keskin K, Çubuk A, Öztürk Y, Alpkaya U. 12–14 yaş çocukların fiziksel aktivite düzeyleri ile beslenme davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi. İstanbul Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi. 2017;7:34-43.
28. Global recommendations on physical activity for health. Available at: https://www.who.int/publications/i/item/9789241599979. Accessed June 24, 2024
29. Koca B, Arkan G. The relationship between adolescents’ nutrition literacy and food habits, and affecting factors. Public Health Nutr. 2021;24:717-728. doi: https://doi.org/10.1017/S1368980020001494
30. Chung LMY. Food literacy of adolescents as a predictor of their healthy eating and dietary quality. J Child Adolesc Behav. 2017;5:1000e117. doi:10.4172/2375-4494.1000e117
31. D’Amato Kubiet LA. Nutrition literacy and demographic variables as predictors of adolescent weight status in a Florida county. Electronic Theses and Dissertation University of Central Florida, 2013
32. Mearns GJ, Chepulis L, Britnell S, Skinner K. Health and Nutritional Literacy of New Zealand nursing students. J Nurs Educ. 2017;56(1):43-48. doi:10.3928/01484834-20161219-09
33. Tamel ZG. Öğretmen ve öğretmen adaylarının beslenme okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesi ve sağlıklı beslenme ile ilgili görüşleri. Yüksek Lisans Tezi. Kastamonu Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı, Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı, Kastamonu, 2018.
34. Tiwari GK, Kumar S. Psychology and body image: a review. Shodh Prerak. 2015;5:1-9.
35. Ayer Ç. Çivril yöresindeki adolesanlarda beslenme okuryazarlığının mevcut durumu ve etkileyen faktörler. Yüksek Lisans Tezi. Pamukkale Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı, Denizli, 2018.
36. Kalkan I. The impact of nutrition literacy on the food habits among young adults in Turkey. Nutr Res Pract. 2019;13(4):352-357. doi:10.4162/nrp.2019.13.4.352
37. Michou M, Panagiotakos DB, Lionis C, Costarelli V. Socioeconomic Inequalities in relation to Health and Nutrition Literacy in Greece. Int J Food Sci Nutr. 2019;70(8):1007-1013. doi:10.1080/09637486.2019.1593951
38. Gibbs HD, Kennett AR, Kerling EH, et al. Assessing the nutrition literacy of parents and its relationship with child diet quality. J Nutr Educ Behav. 2016;48(7):505-509.e1. doi:10.1016/j.jneb.2016.04.006
39. Öztürkler M, Güngör AE. Adölesanlarda depresyon ile beslenme bilgisi, beslenme alışkanlığı ve yeme tutumu arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesi. Gevher Nesibe J Med Health Sci. 2020;5:50-57. doi:10.46648/gnj.137
40. Oti JA. Food literacy and dietary behaviour among day students of senior high schools in Winneba, central region of ghana. J Food Nutrit Res. 2020;8:39-49. doi:10.12691/jfnr-8-1-6 41. Kılınçarslan G, Bayrakdar A, Avcı P. Beden eğitimi ve tıp alanındaki öğrencilerin sağlıklı beslenme tutumlarının incelenmesi. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi. 2022;8:44-56.
41. Al Tell M, Natour N, Alshawish E, Badrasawi M. The relationship between nutrition literacy and nutrition information seeking attitudes and healthy eating patterns among a group of palestinians. BMC Public Health. 2023;23(1):165. h doi:10.1186/s12889-023-15121-z