Yıl 2020, Cilt 13 , Sayı 2, Sayfalar 258 - 266 2020-05-14

Health literacy level and associated factors in internal medicine polyclinic of a üniversity hospital
Bir üniversite hastanesi dahiliye polikliniğine başvuranlarda sağlık okuryazarlığı düzeyi ve ilişkili etmenler

Nevzat Atalay ÇELİKYÜREK [1] , Nurhan MEYDAN ACIMIŞ [2] , Betül ÖZCAN [3]


Purpose: The aim of this study is to determine the health literacy level and related factors in patients admitted to the Internal Medicine Polyclinic of Pamukkale University Faculty of Medicine.

Materials and Methods: This cross-sectional study was performed in August 2018. The population of the study consisted of patients who applied to Internal Medicine Polyclinics. The dependent variable is the health literacy level measured by TSOY-32 Scale and the independent variables are sociodemographic, health status and health service use characteristics.

Results: In total, 388 participants’ median age was 42.14±16.47, %36.9 of them graduated college or above. The first health institution to which the participants for health problems is family physicians with 35.3%. The average number of applications to any health institution in the month was 1.16±0.97. The percentages of the participants' perceptions of their health level were excellent, quite good, good, not bad, and bad, respectively 3.1, 12.6, 37.9, 35.3, 11.1. While 55.2% of the participants had a chronic disease, 59.3% had a disease requiring regular medication. The average index score of the TSOY-32 Scale was 31.18±9.20. When the health literacy level is categorically classified, 25.8% insufficient, 34.5% problematic-limited, 27.3% sufficient, 12.4% excellent health literacy levels were determined.

Conclusions: In this study, it was found that the majority of the participants were at the problem-limited health literacy level (34.5%) and the health literacy levels of the participants were related to some variables such as age, marital status, long-term place of residence, income perception status and their own health level perception.

Amaç: Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Polikliniğine başvuran hastalarda sağlık okuryazarlığı düzeyinin ve ilişkili etmenlerin belirlenmesidir.

Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipte olan bu çalışma Ağustos 2018 tarihinde yapıldı. Araştırmanın evrenini Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Polikliniklerine başvuran hastalar oluşturmaktadır. Araştırmanın bağımlı değişkeni TSOY-32 Ölçeği ile ölçülen sağlık okuryazarlığı düzeyi olup bağımsız değişkenleri ise sosyodemografik özellikler, sağlık durumu ve sağlık hizmet kullanım özellikleridir.

Bulgular: Araştırmaya 388 kişi katıldı. Katılımcıların yaş ortalaması 42,14±16,47, öğrenim düzeyi %36,9 u yüksekokul/üniversite mezunu ve üzeri idi. Katılımcıların sağlık problemleri ile ilgili ilk başvurdukları sağlık kuruluşu %35,3 ile aile hekimi olmaktadır. Katılımcıların aydaki ortalama başvuru sayısı 1,16±0,97 dir. Katılımcılar kendi sağlık düzeylerini;  mükemmel(%3,1), oldukça iyi (%12,6), iyi(%37,9), fena değil(%35,3), kötü(%11,1) olarak algılamaktadır. %55,2’si kronik bir hastalığı olduğunu, %59,3’ü düzenli ilaç kullanmasını gerektiren bir hastalığa sahip olduğun belirti. TSOY-32 Ölçeğinden alınan ölçek indeks puanı ortalaması 31,18±9,20 bulundu. Sağlık okuryazarlığı düzeyini kategorik olarak sınıflandırdığımızda %25,8 yetersiz, %34,5 sorunlu7sınırlı, %27,3 yeterli, %12,4 olarak tespit edildi. Medeni durum, öğrenim düzeyi, çalışma durumu, kendi sağlık düzeyi algısı, kronik hastalık varlığı ile sağlık okuryazarlığı düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptandı(p<0,001).

Sonuç ve Öneriler: Bu çalışmada katılımcıların daha çoğunun (%34,5) sorunlu/sınırlı sağlık okuryazarlığı düzeyine sahip olduğu ve sağlık okuryazarlığı düzeylerinin;  yaş, medeni durum, en uzun süre yaşanılan yer, gelir algısı durumu, kendi sağlık düzeyi algısı gibi değişkenlerden etkilendiği saptanmıştır.

  • Sorensen et al., 2015,2012. Health literacy in Europe: comparative results of the European health literacy survey (HLS-EU). Eur J Public Health. 2015;25(6):1053-1058.
  • T.C. Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Sağlığın Teşviki ve Geliştirilmesi Sözlüğü Anıl Matbaacılık 1. Baskı, Ankara, 2011.
  • WHO health literacy: the solid facts, WHO Regional Office for Europe UN City, Marmorvej 51 DK-2100 Copenhagen, Denmark, 2013, ISBN: 978 92 890 00154.
  • Weiss BD. Health literacy and patient safety: help patients understand. Manual for clinicians. 2nd ed. Chicago, American Medical Association Foundation and American Medical Association, 2007 (http://www.ama-ssn.org/ama1/pub/upload/mm/367/healthlitclinicians.pdf, accessed 15 May 2013).
  • Durusu Tanrıöver, M., Yıldırım, H. H., Demiray Ready, N., Çakır, B., & Akalın, EH.,Türkiye sağlık okuryazarlığı araştırması, 2012, http://www.sagliksen.org.tr/MediaContent/vYcK-1419245270-mA5r.pdf. Erişim: 21 Mart 2018.
  • Glasgow RE, Orleans CT, Wagner EH, Curry SJ, Solberg LI. Does the chronic care model serve also as a template for improving prevention? The Milbank Quarterly, 2001, 79:579.
  • TÜİK; İl, yaş grubu ve cinsiyete göre nüfus, 2007-2017.
  • Okyay P, Abacıgil F, Harlak H, Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-32 (TSOY-32). Okyay P, Abacıgil F, Editörler. Türkiye Sağlik Okuryazarliği Ölçekleri Güvenilirlik ve Geçerlilik Çalişmasi. 1. Baskı. Sağlık Bakanlığı Yayın No: 1025. ISBN: 978-975-590-594-5. Ankara. Anıl Reklam Matbaa. 2016; Syf 43-62.
  • Tanrıöver Durusu M, Yıldırım HH, Demiray Ready N, Çakır B, Akalın HE. Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Araştırması. [online] Available at: http://www.sagliksen.org.tr/cdn/uploads/gallery/pdf/8dcec50aa18c21cdaf86a2b33001a409.pdf. Accessed September 3, 2018.
  • Ozkan S, Dikmen AU, Tuzun H, Karakaya K. (2016) Prevalence and determiners of health literacy in Turkey, Eur J Public Health (2016) 26 (suppl_1): ckw175.072. DOI: https://doi.org/10.1093/ eurpub/ckw175.072.
  • Ziyafet U.Sağlık Kurumlarına Başvuran Hastaların Sağlık Okuryazarlığının ve Kullanılan Eğitm Materyallerinin Sağlık Okuryazarlığına Uygunluğunun Değerlendirilmesi. Doktora Tezi. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara 2011. Erişim tarihi 19.07.2019. https://docplayer.biz.tr/18109437-Baskent-universitesi-saglik-bilimleri-enstitusu-halk-sagligi-anabilim-dali.html.
  • Bilir, N. Sağlık Okuryazarlığı. Turk J Public Health 2014;12(1).
  • Önal A. E, Bozbuğa N, , Akyurt Aydın L. E, Şeker N, Gül H. İki kamu kurumu çalışanlarında sağlık okuryazarlığı.19. Ulusal Halk Sağlığı Kongresi Antalya 2017, sayfa 438.
  • Yukarıkır N., Özvarış,Ş. B., Doğan B., G, Yardım M., İncesoy E. İ., Turan E., Aydın E., Köroğlu M., Altun M., Sekmek S., Kıran V. C., İğdir. V. Bir üniversite hastanesi polikliniklerine başvuranlarda sağlık okuryazarlığının değerlendirilmesi. 18. Ulusal Halk Sağlığı Kongresi Antalya 2015, sayfa 814,815.
  • Özaydın S., Özdemir G., S., Aktaş H., Mercan V., Ataç K. Tunceli Merkez’de 18 Yaş ve Üzeri Bireylerde Sağlık Okuryazarlığı Prevalansı ve İlişkili Faktörler 2. Uluslararası 20. Ulusal Halk Sağlığı Kongresi Antalya 2018, sayfa 271-273.
Birincil Dil tr
Konular Halk ve Çevre Sağlığı
Yayımlanma Tarihi Mayıs 2020
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Orcid: 0000-0001-9731-8880
Yazar: Nevzat Atalay ÇELİKYÜREK (Sorumlu Yazar)
Kurum: PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ, TIP FAKÜLTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0001-9616-1033
Yazar: Nurhan MEYDAN ACIMIŞ
Kurum: PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ, TIP FAKÜLTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-6078-8448
Yazar: Betül ÖZCAN
Kurum: PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ, TIP FAKÜLTESİ
Ülke: Turkey


Teşekkür Teşekkür: Katkılarından dolayı Osman Gazi Sağlam, Rıdvan Khasonov, Gülsüm Akkeçeli, Saniye Küçükakın, Sinem Karaarslan, Özge Özden, Halil İbrahim İnanöz, Muzaffer Yüce, Emre Dere, Alperen Halil Hayla, Halil Sevimli, Mustafa Kaya ve Salih Keskin’e teşekkür ederiz.
Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 14 Mayıs 2020

Bibtex @araştırma makalesi { patd602380, journal = {Pamukkale Tıp Dergisi}, issn = {}, eissn = {1308-0865}, address = {Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim Blokları Kınıklı kampüsü 20070 Kınıklı, Denizli}, publisher = {Pamukkale Üniversitesi}, year = {2020}, volume = {13}, pages = {258 - 266}, doi = {10.31362/patd.602380}, title = {Bir üniversite hastanesi dahiliye polikliniğine başvuranlarda sağlık okuryazarlığı düzeyi ve ilişkili etmenler}, key = {cite}, author = {ÇELİKYÜREK, Nevzat Atalay and MEYDAN ACIMIŞ, Nurhan and ÖZCAN, Betül} }
APA ÇELİKYÜREK, N , MEYDAN ACIMIŞ, N , ÖZCAN, B . (2020). Bir üniversite hastanesi dahiliye polikliniğine başvuranlarda sağlık okuryazarlığı düzeyi ve ilişkili etmenler. Pamukkale Tıp Dergisi , 13 (2) , 258-266 . DOI: 10.31362/patd.602380
MLA ÇELİKYÜREK, N , MEYDAN ACIMIŞ, N , ÖZCAN, B . "Bir üniversite hastanesi dahiliye polikliniğine başvuranlarda sağlık okuryazarlığı düzeyi ve ilişkili etmenler". Pamukkale Tıp Dergisi 13 (2020 ): 258-266 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/patd/issue/54327/602380>
Chicago ÇELİKYÜREK, N , MEYDAN ACIMIŞ, N , ÖZCAN, B . "Bir üniversite hastanesi dahiliye polikliniğine başvuranlarda sağlık okuryazarlığı düzeyi ve ilişkili etmenler". Pamukkale Tıp Dergisi 13 (2020 ): 258-266
RIS TY - JOUR T1 - Bir üniversite hastanesi dahiliye polikliniğine başvuranlarda sağlık okuryazarlığı düzeyi ve ilişkili etmenler AU - Nevzat Atalay ÇELİKYÜREK , Nurhan MEYDAN ACIMIŞ , Betül ÖZCAN Y1 - 2020 PY - 2020 N1 - doi: 10.31362/patd.602380 DO - 10.31362/patd.602380 T2 - Pamukkale Tıp Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 258 EP - 266 VL - 13 IS - 2 SN - -1308-0865 M3 - doi: 10.31362/patd.602380 UR - https://doi.org/10.31362/patd.602380 Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Pamukkale Tıp Dergisi Bir üniversite hastanesi dahiliye polikliniğine başvuranlarda sağlık okuryazarlığı düzeyi ve ilişkili etmenler %A Nevzat Atalay ÇELİKYÜREK , Nurhan MEYDAN ACIMIŞ , Betül ÖZCAN %T Bir üniversite hastanesi dahiliye polikliniğine başvuranlarda sağlık okuryazarlığı düzeyi ve ilişkili etmenler %D 2020 %J Pamukkale Tıp Dergisi %P -1308-0865 %V 13 %N 2 %R doi: 10.31362/patd.602380 %U 10.31362/patd.602380
ISNAD ÇELİKYÜREK, Nevzat Atalay , MEYDAN ACIMIŞ, Nurhan , ÖZCAN, Betül . "Bir üniversite hastanesi dahiliye polikliniğine başvuranlarda sağlık okuryazarlığı düzeyi ve ilişkili etmenler". Pamukkale Tıp Dergisi 13 / 2 (Mayıs 2020): 258-266 . https://doi.org/10.31362/patd.602380
AMA ÇELİKYÜREK N , MEYDAN ACIMIŞ N , ÖZCAN B . Bir üniversite hastanesi dahiliye polikliniğine başvuranlarda sağlık okuryazarlığı düzeyi ve ilişkili etmenler. Pamukkale Tıp Dergisi. 2020; 13(2): 258-266.
Vancouver ÇELİKYÜREK N , MEYDAN ACIMIŞ N , ÖZCAN B . Bir üniversite hastanesi dahiliye polikliniğine başvuranlarda sağlık okuryazarlığı düzeyi ve ilişkili etmenler. Pamukkale Tıp Dergisi. 2020; 13(2): 266-258.