Akarsu Peyzajlarının Restorasyonu ve Suining Güney Kıyı Parkı

Öz

Akarsu peyzajı, insan kullanımı için uygun alanlar oluşturan doğal çeşitliliğe sahip alanlardır. Bu peyzajların kentsel ve kırsal alanlarda restorasyonu, estetik, ekolojik ve rekreasyonel faydalar sağlamaktadır. Bu çalışmanın amacı, kentsel alanlarda su kaynaklarının yönetilmesi ve peyzajın ekolojik bütünlüğünün sağlanması, kentsel alanlarda doğal yaşam alanlarının yeniden canlandırılması ve toplumun doğayla bütünleşmesine yönelik önemli bir model sunmaktır. Akarsu peyzajları restorasyonunun önemi vurgulandıktan sonra Suining Güney Kıyı Parkı örneğinde ekolojik planlama prensipleri doğrultusunda belirlenen kriterler ve bu süreçte uygulanan yöntemler ele alınmaktadır. Parkın çevresel kalitesini artırmak ve sürdürülebilir bir kentsel peyzaj oluşturmak iklim değişikliği ile mücadele etmeye katkı sağlaması beklenmektedir. Doğal yaşamın korunması ve kent sakinlerinin doğayla daha sıkı bir bağ kurması amacıyla yapılan bu tür iyileştirme çalışmaları, çevresel sürdürülebilirlik açısından önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Akarsu restorasyonu
• peyzaj onarımı
• kıyı parkı
• kentsel su koridorları

Restoration of Riverfront Landscape and Suining South Riverfront Park

Öz

Riverscapes are natural habitats with diverse biodiversity that create suitable areas for human use. Restoration of these landscapes in urban and rural areas provides aesthetic, ecological, and recreational benefits. The aim of this article is to present a significant model for managing water resources and ensuring the ecological integrity of landscapes in urban areas, revitalising natural habitats, and integrating communities with nature. Highlighting the importance of riverscape restoration, the article discusses criteria established in accordance with ecological planning principles and methods implemented in the case of Suining South Riverfront Park. Enhancing the park's environmental quality and promoting sustainable urban landscapes are expected to contribute to combating climate change. Such improvement efforts not only conserve natural habitats but also foster stronger connections between urban dwellers and nature, thereby enhancing environmental sustainability.

Anahtar Kelimeler

• River restoration
• landscape rehabilitation
• riverfront park
• urban water corridors

Kaynakça

1. ASLA, (2021). Beton Bir Bölme Nehir Kıyısından Canlı Bir Kıyı Şeridi Parkına- Suining South Riverfront Park, https://www.asla.org/2021awards/2134.html
2. Battemarco, B. P., R. Tardin-Coelho, A. P. Veról, M. M. de Sousa, C. V. T. da Fontoura, J. Figueiredo-Cunha, J. M. R.
3. Barbedo and M. G. Miguez, (2022). Water dynamics and bluegreen infrastructure (BGI): Towards risk management and strategic spatial planning guidelines. Journal of Cleaner Production, 333: 1-14. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2021.129993
4. Çetiner, Z., (2019). Ecological Framework Analysis of Urban Streams in the Example of Ankara River, Master’s Thesis, Ankara University, Graduate School of Natural and Applied Sciences, Department of Landscape Architecture.
5. Dufour, S. and Piégay, H. (2009). From the Myth of a Lost Paradise to Targeted River Restoration: Forget Natural References and Focus on Human Benefits. River Research and Applications, 25. pp568 - 581. 10.1002/rra.1239.
6. Fjeldberg, I., (2023). Riverscape Restoration: Tromsa River in Norway, after Dam Removal, Master’s Thesis, Norwegian University of Life Sciences, Faculty of Landscape and Society.
7. Grill, G., Lehner, B., Thieme, M., Geenen, B., Tickner, D., Antonelli, F., Babu, S., Borrelli, P., Cheng, L., Crochetiere, H., Macedo H. E., Filgueiras, R., Goichot, M., Higgins, J., Hogan, Z., Lip, B., McClain, M. E., Meng, J., Mulligan, M., Nilsson, C., Olden, J. D., Opperman, J. J., Petry, P., Liermann, C. R., Sáenz, L.., Salinas-Rodríguez, S., Schelle, P., Schmitt, R. J. P., Snider, J., Tan, F., Tockner, K., Valdujo, P. H., van Soesbergen, A., Zarfl, C., (2019). Mapping the World's free Flowing Rivers. Nature. 569(7755):215-221. doi: 10.1038/s41586-019-1111-9.
8. González, E., Felipe-Lucia, M. R., Bourgeois, B., Boz, B., Nilsson, C., Palmer, G. and Sher, A. A., (2017). Integrative conservation of riparian zones. Biological Conservation, 211: 20-29. doi: https://doi. org/10.1016/j.biocon.2016.10.035.

9. Guoqing, Z. H. O. N. G. (2024). Function Evolution and Landscape Planning Strategy of Inland Rivers in Beilun Port City of Ningbo. Journal of Landscape Research, 16(1).
10. Güneroğlu, N., (2017). Akarsu Rehabilitasyonunun Peyzaj Kalitesi Üzerine Etkileri. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, Yıl: 2017, s.10-20.
11. Hongbing, T., (2016). Pressing Challenges in China’S Greenway Planning and Design: Promoting or Diminhing Cultural Identities and Values? Greenways and Landscapes in Change - Proceedings of 5th Fabos Conference on Landscape and Greenway Planning (Budapest, 30 June, 2016), pp321-329.
12. Huang, Y., Yahan Y., Wanting, Z., (2022). “Suining South Riverfront Park Methods.” Landscape Performance Series, Landscape Architecture Foundation. IFLA, (2023). 2023 CAT A “Riverscape Restoration: Tromsa River in Norway, after Dam Removal”, Youth Competition 2023, https://iflaeurope.eu/index.php/youth/entry/riverscaperestoration-tromsa-river-in-norway-after-dam-removal6424cf1fefe083.27279873
13. Keesstra, S., Nunes, J., Novara, A., Finger, D., Avelar, D., Kalantari, Z. and Cerdà, A., (2018). The superior effect of nature based solutions in land management for enhancing ecosystem services. Science of The Total Environment, 610-611: 997-1009. doi: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2017.08.077.
14. Maryland Department of Natural Resources. (2020). Land Acquisitionand Planning. Available at: https://dnr.maryland.gov/Accessed: 15.06.2020
15. Özdede, S. (2011). Düzce Akarsu Deresi ve Yakın Çevresinin Kentsel Peyzaj Kullanımı Yönünden İrdelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Düzce Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, Düzce, 161 s.
16. Park, S., Zhang, P., Ali, Z. S., (2020). Landscape Architecture Solutions to Biodiversity Loss, https://www.asla.org/uploadedFiles/CMS/Practice/Action_Rese arch/Biodiversity_Study.pdf
17. Parlak, E., Atik, M., (2020). “Dünyadan ve Ülkemizden Mavi – Yeşil Altyapı Uygulamaları”. PEYZAJ Eğitim, Bilim, Kültür ve Sanat Dergisi 2 (2): 86- 100. https://dergipark.org.tr/tr/pub/peyzaj/issue/58728/772984
18. Parlak, E., Atik, M., (2023). Antalya Kenti Konyaaltı İlçesi Mavi Altyapı Durumunun Değerlendirilmesi. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 60 (4): 689-703. https://doi.org/10.20289/zfdergi.1305065
19. Perring, M. P., Standish, R. J., Price, J. N., Craig, M. D., Erickson, T. E., Ruthrof, K. X., Whiteley, A. S., Valentine, L. E. Hobbs, R. J. (2015). Advances in Restoration Ecology: Rising to the Challenges of the Coming Decades. Ecosphere. 6. http://dx.doi.org/10.1890/ES15-00121.1. 10.1890/ES15- 00121.1.
20. Pritchard, C. J, Morton, T., Imel, J., King, S., Vandenhaak, B. ve Warren, S., (2024). Geologic and Anthropologic History of Riverfront Park, Spokane, Washington, ABD.
21. Schartau, K., (2009). Urban Waterfront Landscape Planning By Diyun Hou Master’s Thesis for European Spatial Planning and Regional Development, Blekinge Institute of Technology Karlskrona, Sweden, 53 pages.
22. TDK, (2005). Türk Dil Kurumu Türkçe Sözlük, Türk Dil Kurumu Akşam Sanat Okulu Matbaası, Ankara, 2243 sayfa.
23. Wang, H., Huang, L., Hu, J., Yang, H., Guo, W. (2022). Effect of Urbanization on the River Network Structure in Zhengzhou City, China. International Journal of Environmental Research and Public Health. 19(4):2464. https://doi.org/10.3390/ijerph19042464
24. Yuezhong, C., Yanhong T., (2022). From a Concrete Bulkhead Riverbank to a Vibrant Waterfront Public Space—The Planning and Design of Suining South Riverfront Park in Sichuan, Chinese Landscape Architecture, 38(2), pp54-57.
25. Zhang, X., Du, H., Wang, Y., Chen, Y., Ma, L. ve Dong, T. (2021). Havza Manzarası Ekolojik Risk Değerlendirmesi ve Manzara Deseni Optimizasyonu: Örnek Olarak Fujiang Nehri Havzası'nı Ele Almak. İnsan ve Ekolojik Risk Değerlendirmesi: Uluslararası Bir Dergi, 27 (9–10), 2254–2276. https://doi.org/10.1080/10807039.2021.1970511